daaduumi

-ga: (magac, lab, keli) god shinidu malabka ku samayso. Dh: gaaguri.

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

m.f.dh eeg adaadun².

-da: (magac, dhedig, keli) guri, xoolo ama wax kale, unkid oo alkumid.

m.dh la-mid: daadufid.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi iyo wax la'aan, la warwareegid. Danley daadufid lagama waayo.

f.g2 (-iyay, -isay) Feer, laad iyo wixi lamida cid ku wareerin.

v. make someone dizzy

(fal) intaad wax ku dhufato wareeri oo tabarbeel ku rid. Feedh ayuu ninku odayga ku daandaamiyay.

de: make s.o. dizzy

lx: daandaami

pd: (daandaamiyey)

ps: v2a=tr

key: daandaami

m.f.dh eeg dadduuc.

-da: (magac, dhedig, keli) neef ido ah labada lugood qabasho oo sare u qaadid, labada jeeni oo hore ku socodsiin oo hore u riixid. Dadduucid baan laxda adhiga ugu keenay.

dadduucid-a: (magac, lab, keli) qof inuu meel tago diiddan si dhib leh ku kaxayn.

-da: (magac, dhedig, keli) qarsoomidda raad lagu joogay oo la daba socday.

raadlumid -da: (magac, dhedig, keli) tafiirgu'id; dabargu'id. Ilaahoow raadlumid naga hay.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

(fal) xaqi oo meel dheer u hayaami. Maatida daaduunsii yaanay abaaraha ku le'ane. Dh: qaxi, hayaami, dalndooli.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

m.f.dh eeg daganduug². la-mid: daganduug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax deggan dabada ka marid oo dhicid ama wada dilid.

m.l la-mid: aadami.

m.l la-mid: aadami.

-ga: (magac, lab, keli) abuuraha Bebbe kuwa ku abtirsada Nebi Aadan. Dh: aadame, bani'aadam.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin. m.f.dh, daadin.

v. spill, scatter; water, irrigate

(Dadi) S Leucas urticifolia R.Br. Labiatae.

-yey / sey: (v) spill (ispH); pour out; discharge (dis-jaarjy dump (dhamp)-, scatter (iskaater) ~ qub

(fal) sida dareere ama wax kale saydh oo dhulka ku sii daa. Midho geed saaran kuwo gunti ku jira looma daadiyo. Dh: qub.

de: spill, scatter; water, irrigate

lx: daadi

pd: (daadiyey)

ps: v2a=

key: daadi

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m. n. (adj.): humanity; human being, person; human

-ga: (n) human being (hiyuuman biing) ~ aadane

a: aadane

de: humanity; human being, person; [atr.] human

lx: aadami

pd: (-ga Pl: aadamiyiin)

ps: n8-m

key: aadami

(Daaduf-ka)

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

de: vagabond; useless ~ worthless person

lx: daaduf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daaduf

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

m. n. peacock

bw: Arabic

de: peacock

lx: daauus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daauus

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: baduug.

f.g2 (-iyay, -isay) Fal samayntiisa joogtayn. la-mid: daayimi.

f.g2 (-iyay, -isay) Fal samayntiisa joogtayn. m.f.dh, daa'imin. la-mid: daayimi.

(fal) jirsii muddo dheer oo wax weligii jira ka dhig. Gacankudhiiglaha xabsiga ku daa'imi.

a: daayimi

de: make s.t. eternal, cause to last forever

lx: daa'imi

pd: (daa'imiyey)

ps: v2a=tr

key: daa'imi

name-m beloved; David; Prophet in the holy Qur'an

nickname; name-f peacock

-ka: (n) peacock (pii-kak)

-ka: (magac, lab, keli) shinbir aad u qurux badan oo leh baalal badan oo sida jeegaanta u kala baxa, midabyadeedana leh. Daa'uus la moodyeey qurux, dumar baad u sidataa.

-ka: (magac, lab, keli) barxadda ay leeyihiin goobaha dad badani wax ku bartaan, sida dugsiyada iyo wixii la mid ah oo dadka goobta oo dhan la isugu keeno intii safsaf loo joojiyo. Ardadu waxay taagan yihiin daabuurka.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

daadduf¹: m.l la-mid: daaduf¹.

daadduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: daaduf².

(fal) cayr aan waxba haysan noqo. Beeshii deegaankani way daadduftay.

(Daaxuur-ka)

Daayeer weyn oo lab.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m. n. adult male monkey

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka lab ee wayn. Daaxuur ayaan dilay. Dh: coomir, coofaadh.

cf: daayeer

de: adult male monkey

lx: daaxuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daaxuur

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: daa'imi.

v. make something eternal

(fal) wax joogta ah oo weligii jira ka dhig. Dh: daa'imi, waari.

de: make s.t. eternal

lx: daayimi

pd: (daayimiyey)

ps: v2a=tr

see: daa'imi

key: daayimi

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

-ga: (magac, lab, keli) roob shuux ah oo ka da'a xeebaha gobollada koonfureed, wuxuuna ku beegan yahay dhammaadka dabshidka.

f.g1 (-cay, -cday) Ku d.: wax culus si khasab ah ku wadid.

(fal) neef ido ah labada lugood, sare u qaad oo jeenyaha ku socodsii.

dadduuc: (fal) qof si dhib ah ku oggolaysii wax aanu rabin. Dh: qasab.

dadduuc-a: (magac, lab, keli) qof ama noole kale wax aanu rabin si dhib ah ku oggolaysiin.

dadduuc-a: (magac, lab, keli) neef ido ah, si loo kaxeeyo, labada lugood ee sare u qabasho oo hore u riix. Dadduucna sumalka waan ku kari waayey.

f.g2 (-iyay, -isay) Indho, in yar isku qabasho.

f.g2 (-iyay, -isay) Indho, in yar isku qabasho. m.f.dh, damuujin.

v. shut someone's eyes; make someone close his eyes

de: shut s.o.'s eyes; make s.o. close his eyes

lx: damuuji

pd: (damuujiyey)

ps: v2a=tr

key: damuuji

m.dh (-llo, m.dh) Weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

-sha: (magac, dhedig, keli) weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

danduul-sha: (magac, dhedig, keli) halka malabka shinnidu ku samayso ee geedka ka soo laadlaadda. Dh: handuul.

daruuri¹: m.l D. ah: wax nolosha aanay ka maarmin.

daruuri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Isu d.: arrin ama meel si geesinnimo iyo degdeg leh u gelid. 2. U d.: wadaan, weel iyo wixi lamida ceel si degdeg ah ugu ridid.

daruuri¹: m.l D. ah: wax nolosha aanay ka maarmin.

daruuri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Isu d.: arrin ama meel si geesinnimo iyo degdeg leh u gelid. 2. U d.: wadaan, weel iyo wixi lamida ceel si degdeg ah ugu ridid. m.f.dh, daruurin.

v. edge, sew a border onto

-ga: (n) necessary (nese-sari); indispensable (in-dis-peen-sibal); something obligatory -

daruuri -ah: (adj) essential (esan-shal) needed (niidhidh); requisite (rek-wi-zit) ~ aasaasi

-ga: (magac, lab, keli) wax lama huraan ah.

de: edge, sew a border onto

lx: daruuri

pd: (daruuriyey)

ps: v2a=

key: daruuri