daadeg — Macnaha & Turjumaada

v., [compound] get down, go down

waa la naqliyay ✓

1

de: get down, go down

2

lx: daadeg

3

pd: (daadegay)

4

ps: v1=cmp

5

key: daadeg

waa la naqliyay ✓

1

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

2

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

3

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid.

waa la naqliyay ✓

1

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

2

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

3

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid. m.f.dh, daaddegid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare oo aad saarreyd hoos uga dhaadhac. Wuu daaddegay daayeerkii.

2

daaddeg-ga: (magac, lab, keli) meel hooseysa oo marka la tegayo qulul lagu dhaadhaco. Waxa aan degganahay xaafadda daaddegga ku taalla.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gixday, -gaxatay; -gaxan) 1. U d.: cid u naxariisasho. 2. Meel hoobad ah ka daadegasho. la-mid: dagiigoxo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gixday, -gaxatay; -gaxan) 1. U d.: cid u naxariisasho. 2. Meel hoobad ah ka daadegasho. m.f.dh, digiigaxasho. la-mid: dagiigoxo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka ama qoraalka qaybta hordhaca u ah. Araar kooban ka dib, wuxuu u daadegay akhrintii gabayga. Dh: gogoldhig. hordhac. Li: gabagabo, gunaanad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori weyn oo dogob ah oo loogu daadego godadka ceelasha iyo wixii la mid ah. Dh: makaab, xakab, karkaar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare ka daadeg oo hoos u soco. Buurta ka soo dhaadhac. Dh: daadeg. Li: kor, fuul.

2

dhaadhac-a: (magac, lab, keli) dhanka hoose ee loo qululo. Adhigii dhaadhaca buurta ayuu daaqayaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ka soo daadegid oo hoos u degid. Dh: daadegid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhereg ka dib, jimicso oo dibbirada iska rid.

2

dibbirodhac -a: (magac, lab, keli) xaaladda uu qofku dareemo marka uu iska saaro qayb ka mid ah cuntadii ee ay dibbaradii caloosha oo hoos u daadegta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) korista meel sare; dusha uga bixitaan. Dh: koritaan. Li: daadegitaan, dhaadhicitaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel tog ah oo daadmareen ah, gebiga dusheeda ka samaysma ee derbiga la moodo. Garbadaan ka daadegey intaan gurada loo boodin. Dh: laalley, galxiddigaale.

2

garbo -ha: (magac, lab, keli) xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iska dul mar oo hoos ha ugu daadegin. Dh: dulmar, kormar. Li: faallee, falanqee.

2

guudmar -ka: (magac, lab, keli) hadal la dul maro oo aan hoos loogu daadegin laguna soo kobo ujeeddadiisa. Dh: korxaadis, dulmar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lal oo hawada u duul. Dh: duul, lal, bid. Li: daadeg, fadhiiso.

2

haad: (fal) «ka ~» naf, qof ka bax.

3

haad-da: (magacwadareed) noolaha inta baadadka leh ee duusha. Dh: shinbiro, baalley.

4

haad -da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo ka warhayn la'aanta. Dh: daayac, laayac. Li: daryeel.

5

haad -ka: (magac lab, keli) baadleyda duusha inteeda hilibka cunta oo keliya. Haad ba haad kici haybaddaadu noqotaye, hodan baad ka tahay qurux. Wa: haadda.

6

haad -ka: (magac, lab, keli) labada dhinac ee laamiga middood. Gaadhigu haadkiisa ayuu ka baxay intaanu rogman. Dh: dhinac. Wa:haadad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, keli) meel sare ka soo dhicid. Dh: hoobasho.

2

hoobad -ka: (magac, lab, keli) meel dhaadhac ah, hoos uga daadegid. Dh: hoobasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhimasho iyo baaba' fara badan. Dh: baaba'.

2

hoobasho-da: (magac, dhedig, keli) meel dheer ka soo daadasho; hoos u daadegid. Dh: daadegid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) laba u ka kala dhig. Dh: goo.

2

jar -ka: (magac, lab, keli) bohol weyn oo go'an, xaraar aan kor loo fanan karin, hoosna looga daadegi karin. Dh: qaw, haadaan, gebi, loolli.

3

jar -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar fadhiga lagu dheelo sida shaxda iyo wixii la mid ah. Dh: jare.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoos u daadeg. Dh: dhaadhac. Li: fano.

2

qulul -ka: (magac, lab, keli) safar aan cundad sidin oo magaalo ku socda.

3

qulul-sha: (magac, dhedig, keli) meel foorar ah oo laga qululan karo. Meeshaan hurdaa waa qulul. Dh: quluul. Li: tiiri.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hoos u socod meel sare laga soo lugeeyo oo hoos loo socdo. Dh: daadegid, qululis.

2

qululid -da: (magac, dhedig, keli) oogo ka guurid oo guban u guurid. Dh: hayaamid.

3

qululid -da: (magac, dhedig, keli) magaalo u ambabixid oo cundad raadsasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel quluul ah hoos uga sisibasho. Xaraarasho ha lagu tartamo. Dh: daadegid.

2

xaraarasho-da: (magac, dhedig, keli) meel tiiri ah oo fuuliddeedu aad u dhib badan tahay fanasho oo fuulid. Dh: fanasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel quluul ah ka dhaadhac oohoos uga sisibo. Jarka ka xaraaro. Dh: daadeg.

2

xaraaro: (fal) meel tiiri ah fano oo kor u fuul. Xaraaro jiirta. Dh: fano, fuul.

3

xaraaro-da: (magac, dhedig, keli) lulo, caajis iyo hamaahsi madax xanuun la dareemo kolka wax la bartay la joojiyo sida sigaarka, xawsada, jaadka iyo waxyaale kale oo la mid ah. Niyada ayaan jaad ka jaroo xaraaro ima hayso. Dh: hamuun, baahi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harow biyeed; magaar dheegageed iyo feedho barbar geela gala: gabar ceel dhane ka cabbid ama darmasho geel u yeesho oo ilaa mud u daadega. Gaasir yedelki, gogga uga degey waa u guuxnaye Guullow mahaddaa. Dh: gabar, kabrar, yedlinwaa.

waa la naqliyay ✓

Rapids

waa la naqliyay ✓

1

(Daad-ka)

2

Biyaha roobka (xareedda) ama webiyaasha oo dhulka dulundulceeya ama xoog ugu soo dillaaca.

waa la naqliyay ✓

1

daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.

2

daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

3

daad³: f.mg1 (-day, -dday) Biyo badan oo ka yimid roob da'ay ama webi fatahay faafid.

waa la naqliyay ✓

1

daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.

2

daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

waa la naqliyay ✓

Run-off, Flash-flood

waa la naqliyay ✓

m. n. flood, floodwater

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m flood. Lit: born quickly or unexpectedly. Cf: Butaaco

waa la naqliyay ✓

-ka : (n) flood (flaadhy, deluge (daal-yuuj)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil si fudud u soo dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biyo laxaad leh oo socda doox, laag, tog, webi, marka roob da'o kaddib. Nin daad qaaday xumbo cuskay.

waa la naqliyay ✓

1

de: flood, floodwater

2

lx: daad

3

pd: (-ka Pl: daadad (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: daad

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) qiyaas dhuleed beeraha lagu cabbiro oo xagga ballaca noqda labo iyo labaatan tallaabo. Daag hadhuudh ah baa ii baxay.

2

daag -a: (magac, lab, keli) jeex yar oo dhulka gacanta lagu qodo, si dix, webi ama laag beer biyo loogaga soo leexiyo. Cali daag buu beertooda u soo leexinayaa. Dh: kali.

waa la naqliyay ✓

name-m man, human being, earth; Prophet in the Holy Qur'an

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin. m.f.dh, daadin.

waa la naqliyay ✓

v. spill, scatter; water, irrigate

waa la naqliyay ✓

(Dadi) S Leucas urticifolia R.Br. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

-yey / sey: (v) spill (ispH); pour out; discharge (dis-jaarjy dump (dhamp)-, scatter (iskaater) ~ qub

waa la naqliyay ✓

(fal) sida dareere ama wax kale saydh oo dhulka ku sii daa. Midho geed saaran kuwo gunti ku jira looma daadiyo. Dh: qub.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill, scatter; water, irrigate

2

lx: daadi

3

pd: (daadiyey)

4

ps: v2a=

5

key: daadi

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan). m.f.dh, daadasho.

waa la naqliyay ✓

v. spill down, pour down, flow away

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f flood. Lit: born quickly or unexpectedly

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sida daadka oo kale u soo butaacday kolkii ay dhalanaysay oo aan hooyadeed fool la dhib arkin.

waa la naqliyay ✓

(fal) caano ama dareere kale, weel kii aad ku jirtay ka quban.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill down, pour down, flow away

2

lx: daado

3

pd: (daatay / daadatay)

4

ps: v3b=

5

key: daado

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meegaar ceelka looga looga sameeyo dugaagga iyo wixii la mid ah, raggu na hubka iyo dharka dhigto xilliga shubaasha.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daaqcune.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daaqcune.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg daaqcune.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: taawo¹.

waa la naqliyay ✓

Disc

waa la naqliyay ✓

m. n. frying pan, grill, skillet

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) bir la balaadhshay oo wareegsan oo laxooxda lagu dubto. Daawe ii soo iibi aan carruurta loxooxda ugu dubtee. Dh: bircanjeelo, birlaxooxeed.

2

daawe -ha: (magac, lab, keli) qalab casriga ah, walax goobaaban oo mug ahaan xog loogu kaydio.

waa la naqliyay ✓

1

a: birdaawe, taawo {N}

2

de: frying pan, grill, skillet

3

lx: daawe

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: daawe

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) col kooban oo si dhuumasho ah cid wax u yeela.

waa la naqliyay ✓

1

de: suppose I am / so he may be ...

2

lx: -aadee

3

ps: v5a-1sg/3m-pot

4

xe: What if he becomes tall?

5

xv: Show dheeraadee!

6

key: -aadee

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daadasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax ama alaab meeshii ay ku jirtay ka qubatay. Dh: qubad.

2

daadad -ka: (magac, lab, keli) xoolo ka dhaca xeradii ay ku jireen.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daad².

waa la naqliyay ✓

1

(Daadin-ta)

2

Qubid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) iska shaydhin; dhulka ku saydhid. Hadhuudhka daadinta ka daa oo ha khasaarin. Dh: daadis.

2

daadin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan guur cid kaga bixid oo si bahdilaad ah u diidid. Habluhu daadinta ay wiilasha ku daadiyaan way ku tooxsadaan.

3

daadin-ta: (magac, dhedig, keli) xaddhig ama tuumbo dhulka dhigid oo masaafo dheer ku goglid. Daadinta tuumbada gabadha u dhiib.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daadin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg daadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaduf-ka)

2

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

2

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

waa la naqliyay ✓

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

waa la naqliyay ✓

1

de: vagabond; useless ~ worthless person

2

lx: daaduf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: daaduf

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-weeyay, -weysay) 1. Wax jirran daawo siin. 2. Mushkilad dad ka dhex taagan xallin. la-mid: daaweysii, dawee, daweysii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-weeyay, -weysay) 1. Wax jirran daawo siin. 2. Mushkilad dad ka dhex taagan xallin. m.f.dh, daawayn. la-mid: daaweysii, dawee, daweysii.

waa la naqliyay ✓

v. medicate, treat, give medicine to someone, cure, fix (up)

waa la naqliyay ✓

-yey/daaweysay: (v) doctor (dhaak-tor)-, cure (kiyuur); medicate (medi-keeyt); give medical treatment to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama xoolo xanuun hayo wax uu ku bogsado sii.

2

daawee: (fal) bir iyo wixii la mid ah, ballaadhi, dubbe ku tun oo kala bixi, li daawee alqabankan.

waa la naqliyay ✓

1

de: medicate, treat, give medicine to s.o., cure, fix (up)

2

lx: daawee

3

pd: (daaweeyey)

4

ps: v2b=

5

key: daawee

waa la naqliyay ✓

min ka mid ah qolada Naariga ee faalka Marka la dhigo ee uu soo hadho. Nin cirro leh ma baxsho. Nin timo madaw buu u tagsan yahay. Haddu dhulku cadyahay oo uu kuu baxo wuu fiicanyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhaqso dhaqso wax u qabo.

2

dagdag -ga: (magac, lab, keli) dhaqso dhaqso wax u qabasho. Dh: degdeg

waa la naqliyay ✓

Isjir

waa la naqliyay ✓

/dhedan/ (v) dilid ama daciifin.

waa la naqliyay ✓

1

deddeg¹: m.l la-mid: degdeg¹.

2

deddeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: degdeg².

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dagdag.

waa la naqliyay ✓

1

(Degdeg-ga)

2

Dhaqso; haddiiba; durba; ciyoon; qarbaqarbo.

waa la naqliyay ✓

1

degdeg¹: m.l 1. Dhaqsiyaha wax lagu qabto. 2. D. ah: wax si kedis ah u yimaada. la-mid: deddeg¹, deddegsiinyo, degdegsiinyo.

2

degdeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Si dhaqsiya ah wax u qabasho. la-mid: deddeg².

waa la naqliyay ✓

1

degdeg¹: m.l 1. Dhaqsiyaha wax lagu qabto. 2. D. ah: wax si kedis ah u yimaada. la-mid: deddeg, deddegsiinyo, degdegsiinyo.

2

degdeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Si dhaqsiya ah wax u qabasho. m.f.dh, degdegid. la-mid: deddeg.

waa la naqliyay ✓

1

v. hurry, rush, hasten

2

degdeg m. n. speed, haste, quickness; urgency; emergency

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) urgency (er-jensi); haste (heeyst); hurry (he-ri); rush (rash)', immediacy (i-midi-yasi); emergency (imeer-jensi)

2

degdeg -ah: (adj) urgent (eer-jent); immediate (imi-di-yeeyt); quick (kuwik); instant (in-istent); hasty (heeysti); in a hurry; express (ikis-parees)-dhakhso. Ex: xaalad degdeg ah; an urgent situation

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) gacanfudayd wax loo qabto ama cag fudayd dhul loo maro. Dh: dhakhso, hallihalli. Li: miyir.

2

degdeg: (fal) dhaqso wax u qabo; dhakhso u soco.

waa la naqliyay ✓

عُجَالَة، سُرْعَة

waa la naqliyay ✓

1

Haadey!

2

Erey, qof dhibaato weyni gaartey, inti is celin waayo, ku dhawaaqo; duulay! hoogey! jabay!

waa la naqliyay ✓

e.d Erey dareen tilmaama, taah naag murugaysan la qayliso. la-mid: hoohey.

waa la naqliyay ✓

inter. Woe is me!, Alas!

waa la naqliyay ✓