daadduun

f.g2 (-iyay, -isay) Feer, laad iyo wixi lamida cid dhulka la dhigid. la-mid: daadduunsii, daanduumi, daanduunsii.

(fal) rafaad iyo dullinimo ku reeb, Dadkii deegaankan way daadduumeen.

(Adduun-ka)

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m. n. world, universe

adduun m. n., [collective] wealth, worldly goods

-ka:(n) 1. world (wooldh); earth (eerth); universe (yuniveersi). Ex: adduunka aan ku noolnahay...; the world in which we live... . 2. wealth (weelth); riches (riijaz); affluence (aafulu-wans) ~ adduuyo, xoolo, maal

-ka: (magac, lab, keli) dhulka iyo waxa dul yaalla oo dhan. Adduunka Alle ayaa abuuray.

adduun -ka: (magac, lab, keli) ifkan aynu ku nool nahay. Dh: dunida. Li: aakhiro.

adduun -ka: (magac, lab, keli) xoolaha ama hantida qof leeyahay. Dh: hanti, maal, xoolo, adduunyo.

مَلَكُوتِ، كَوْنِ، عَالَم دُنْيا

(Cadduun-ka)

Dhulka aan dhagaxa lahayn dibirna ahayn ee ciidda jilicsan ah.

m.l Dhul ciiddiisu jilicsantahay, aan boor lahayn oo geedgaab ka baxa.

m.l Dhul ciiddiisu jilicsantahay, aan boor lahayn oo geedgaab ka baxa.

m. n., [collective] soft soil without stones

-ka: (n) land on soft sand ~ opposite of dul]

-ka: (magac, lab, keli) dhul aan dhagax iyo dibir toona lahayn ee ciidda jilicsan ah.

de: soft soil without stones Opp: dhooddi

lx: cadduun

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: cadduun

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

daadduf¹: m.l la-mid: daaduf¹.

daadduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: daaduf².

(fal) cayr aan waxba haysan noqo. Beeshii deegaankani way daadduftay.

f.g1 (-cay, -cday) Ku d.: wax culus si khasab ah ku wadid.

(fal) neef ido ah labada lugood, sare u qaad oo jeenyaha ku socodsii.

dadduuc: (fal) qof si dhib ah ku oggolaysii wax aanu rabin. Dh: qasab.

dadduuc-a: (magac, lab, keli) qof ama noole kale wax aanu rabin si dhib ah ku oggolaysiin.

dadduuc-a: (magac, lab, keli) neef ido ah, si loo kaxeeyo, labada lugood ee sare u qabasho oo hore u riix. Dadduucna sumalka waan ku kari waayey.

-ta: (magac, dhedig, keli) xabaalguri aad u da'weyn oo dadkii hori sameeyeen. Madduun la faqay ayaa wax taariikhi ah laga soo saaray Dh: xabaalmaguur.

(Qadduun-ta)

Wax aad u fil weyn ama da' hore ka haray.

m.dh (-uumo, m.l) 1. Shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey. 2. Meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri. 3. Seef godan oo daab qori ah leh.

m.dh (-uumo, m.l) 1. Shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey. 2. Meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri. 3. Seef godan oo daab qori ah leh.

f. n. antiquity

-ta: (magac, lab, keli) shey duug ah oo aad u da' weyn oo waayihii hore lagu dhaqmi jirey.

qadduun-ta: (magac, lab, keli) meel qof ama dad ku duuganyihiin; qabri.

qadduun -ta: (magac, lab, keli) seef godan oo daab qori ah leh.

qadduun-ta: (magac, dhedig, keli) waa gooshaan yar oo alwaaxda lagu qoro. Caliyow magaalada qadduun iiga keen.

qadduun -ta: (magac, dhedig, keli) xabaalmaguur aad u da'weyn. Wa: qadduumo.

de: antiquity

lx: qadduun

pd: (-ta Pl: qadduumo (/ha))

ps: n1-f

see: qadiim

key: qadduun

(tilmaame) dad, mood iyo noolkii ba ka madhay oo halkii ay degenaayeen abaar ama colaad darteed ka soo barakacay.

m.l (-shayaal, m.l/dh) Budh weyn oo lagu dagaalamo. la-mid: daanduunshe.

-ha: (magac, lab, keli) wax dadka dhibaato iyo qax u horseeda. Dh: masaafuriye, qaxiye.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

(fal) xaqi oo meel dheer u hayaami. Maatida daaduunsii yaanay abaaraha ku le'ane. Dh: qaxi, hayaami, dalndooli.

m.f.dh eeg daadduun². la-mid: daanduumid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato abaareed ama coleedeed awgeed meel dheer u hayaamid oo dhulka ka qayaadid. Dh: daaduumis, hayaamid, qaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dullinimo aan waxba la ahaysan, faramadhnaan lagu jiro. Daadduumista dadkan ku dhacday waa mahadho.

m.dh la-mid: daadduumin.

m.l Duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

-ka: (magac, lab, keli) duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

e.d Waa x.: adduunyadu waa sida!

-ta: (magac, dhedig, keli) hoos u dejin. Daaddejinta alaabta iigu dhakhso. Dh: daaddejis.

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) dad wax ayna horay u aqoonin ka dhaadhicis oo fahansiin. Daad- dejinta cashirka carruurta barahanaa ku fiican.

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) markab dagaal oo uu markab kale hub ku dhufto oo uu daadejiyo. Daaddejinta markabka gantaalka ku dhacay baa u sabab ahaa.

(Daaddihin-ta)

(dhallaan) socod barid.

m.f.dh eeg daaddihi.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilma yar oo carruur ah socodsiin oo baritaanka tallaaboqaadka. Daaddihin wuu ka weynaaday wiilku hadda ee gacanta ka siidaa.

daaddihin -ta: (magac, dhedig, keli) marka qof uu hayo xidhiidhinta hadalka meel dad badani ka hadlayaan ama idaacad.

m.dh la-mid: daadufid.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi iyo wax la'aan, la warwareegid. Danley daadufid lagama waayo.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: daadduumi.

(Daardhuuq-a)

Dheef ama wax kale oo waxtara oo yar oo aan la wada ogeyn oo qof gaar ahaan u qabo ama ugu qarsoon.

m.l (-qyo, m.dh) Dheef ama waxtar kale oo yar oon la ogeyn oo qof haysta.

m. n., [compound] portion (of food, etc.) secretly kept back for oneself

-da: (magac, dhedig, keli) dheef aan waxtar badan lahayn oo qof si gaar ah u qabo. Dh: shuuqsi.

de: portion (of food, etc.) secretly kept back for oneself

lx: daardhuuq

pd: (-a)

ps: n2a-m-cmp

key: daardhuuq

-ka: (magac, lab, keli) qof aan dhaqanka iyo diinta midna qaddarin. Dh: kabacad.

daganduug¹: m.l la-mid: daganduugid.

daganduug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax qarin. 2. Wax baabi'in.

(fal) wax dagan dabada ka mar oo dhac ama wada laa.

m.l Suuman yaryar oo kabaha sandalka ah lagu qurxiyo.

-ka: (magac, lab, keli) suuman yaryar oo kabaha sandalka ah lagu qurxiyo.

m.l Khasab.

m.l Wax yar oo abaalmarin ahaan loo siiyo hawl la qabtay.

m.l Wax yar oo abaalmarin ahaan loo siiyo hawl la qabtay.

m.l Mardimo geesaha xoolaha iyo ugaartu yeeshaan oo da'dooda lagu xisaabiyo. la-mid: laba-duub.

m.l Mardimo geesaha xoolaha iyo ugaartu yeeshaan oo da'dooda lagu xisaabiyo. la-mid: laba-duub.

-da: (magac, dhedig, keli) waxma haysato iyo caydh ahaan. Daaddufnimadu waa xaalad laga murugoodo. Dh: daadufnimo.

m.l la-mid: daadduunshe.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

-ka: (magac, lab, keli) erey lagu cabbiro dhibaato aan in la faahfaahiyo la doonayn. Wax walba waa xaal'adduune iska adkayso.

-ka: (magac, lab, keli) qof axmaq ama dabbaal ah. Qofka aadunka ah lama gargaarsado.

Ku abbaaran; toosan; eg; beegan.

aaddan¹: m.l la-mid: aadaan¹.

aaddan²: f.mg1 (-damay, -dantay) la-mid: aadaan².

aaddan³: f.g/mg4 (-naa, -nayd) 1. (f.g) Is aa.: laba nafley wax da'da ama xoogga iska le'eg ahaansho. 2. (f.mg) Ku aa.: wax, wax kale ku beegan ahaansho. Tusaale: “Guriga Cali wuxuu ku aaddanyahay Baar Ubax”. 3. (f.mg) Ku aa.: wax, wax kale muuqaalkooda isku gudbay ahaansho. 4. (f.mg) Ku soo aa.: wax la filayo in uu meel yimaaddo ama ku dhaco waqti go'an ahaansho.

der. [adjective] equal to, fitting, suitable; opposite, across from

-aa: (adj) [with preposition ku] 1. aligned (alaynidh); Ex: dheda ku aaddan; aligned in the middle. 2. due (duu); expected or scheduled ~ la filayo. Ex: bishee bay ku aaddan tahay; which month it's due (expected)

(tilmaame) (ku ~) (isku ~) cid, qof ama wax kale ku beegan. Ciyaarta maanta labo kooxood oo ad'adag baa isku aaddan. Dh: beegan.

aaddan: (tilmaame) (ku soo ~) (ku sii ~) qof ama wax meel kale ku jeeda. Waxa idaacadda laga sheegay dabaylo Jabuuti ku soo aaddan. Dh: eeddan.

aaddan: (tilmaame) «ka soo qof ama wax meel kale ka soo eeddan.

cf: aad (-ay)

de: equal to, fitting, suitable; opposite, across from

lx: aaddan

ps: adj-der

key: aaddan

m.f.dh eeg aaddi. la-mid: aadin, aadsiin.

Mapping

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) qof amat wax, mid kale oo u dhigma ku toosin.

aaddin -ta: (magac, dhedig, keli) (isku ~) wax kala daadsan isku habayn.

(Daadin-ta)

Qubid.

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska shaydhin; dhulka ku saydhid. Hadhuudhka daadinta ka daa oo ha khasaarin. Dh: daadis.

daadin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan guur cid kaga bixid oo si bahdilaad ah u diidid. Habluhu daadinta ay wiilasha ku daadiyaan way ku tooxsadaan.

daadin-ta: (magac, dhedig, keli) xaddhig ama tuumbo dhulka dhigid oo masaafo dheer ku goglid. Daadinta tuumbada gabadha u dhiib.

(Daaduf-ka)

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

de: vagabond; useless ~ worthless person

lx: daaduf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daaduf

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud