daadduumi

daadduun¹: m.l Qof cayrnimo awgeed la bayhoofay. la-mid: daanduun¹.

daadduun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. la-mid: daanduun².

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. m.f.dh, daadduumid. la-mid: daanduun.

-ka: (magac, lab, keli) dad rafaad iyo baahin, dad caydhooba oo mood iyo nool midna u hadhin. Daadduunka Aw Maxamed qabo waan ka dhiidhiyaye. Dh: dullinimo.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

(fal) xaqi oo meel dheer u hayaami. Maatida daaduunsii yaanay abaaraha ku le'ane. Dh: qaxi, hayaami, dalndooli.

daadduf¹: m.l la-mid: daaduf¹.

daadduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: daaduf².

(fal) cayr aan waxba haysan noqo. Beeshii deegaankani way daadduftay.

-ga: (magac, lab, keli) god shinidu malabka ku samayso. Dh: gaaguri.

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

f.g1 (-cay, -cday) Ku d.: wax culus si khasab ah ku wadid.

(fal) neef ido ah labada lugood, sare u qaad oo jeenyaha ku socodsii.

dadduuc: (fal) qof si dhib ah ku oggolaysii wax aanu rabin. Dh: qasab.

dadduuc-a: (magac, lab, keli) qof ama noole kale wax aanu rabin si dhib ah ku oggolaysiin.

dadduuc-a: (magac, lab, keli) neef ido ah, si loo kaxeeyo, labada lugood ee sare u qabasho oo hore u riix. Dadduucna sumalka waan ku kari waayey.

(fal) wax meel sare saaran ama jooga hoos u dhaadhici. Babuurka timir iiga soo daaddeji. Dh: deji.

daaddeji: (fal) dad wax ayna garanaynin ama ayna horay u aqoonin fahansii oo ka dhaadhici. Ardayga casharka ka daaddeji.

daaddeji: (fal) wax cuna kuu taagan ama afka kuugu jira dhug ka sii oo ku dhaadhici caloosha. Daaddeji cadkan baruurta ah. Dh: liq.

daaddeji: (fal) markab dagaal oo markab kale hub ku dhufta oo badda hoos ugu dhaadhiciya. Gujis baa laba markab daaddejiyey. Dh: deji.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo yar socod barid. 2. Wax si tartiib ah u wadid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo yar socod barid. 2. Wax si tartiib ah u wadid. m.f.dh, daaddihin.

v. teach (a baby) to walk; take (one's beloved) for a walk

(fal) shir ama hawl habka ama farsamada loo wado hoggaami. Daaddihi hawsha inta ugaasku imanayo.

daaddihi: (fal) ilma yar oo carruur ah socodsii oo tallaaboqaadka bar. Soo daaddihi carruurta.

daaddihi: (fal) cid socota gacanta qabo oo ilaali. Waa durriyad xalaalehe weligeedba daadihi. Dh: daadehee.

de: teach (a baby) to walk; take (one's beloved) for a walk

lx: daaddihi

pd: (daaddihiyey)

ps: v2a=

key: daaddihi

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dandaami.

v. lift a heavy weight, carry something heavy

a: dandaami

de: lift a heavy weight, carry s.t. heavy (of two ~ more people)

lx: daddaami

pd: (daddaamiyey)

ps: v2a=tr

key: daddaami

(fal) laas ama ceel kolka uu maaxanayo taabo ama qardabee ha dumee. Haddaan laga wada cabbayn maaxdumi laaska.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof madluun ka dhigid.

v. make someone sad, cause someone to be unhappy ~ displeased

(fal) wax madluun ah ka dhig. Ninka dadka dulmo isgana madluumi.

de: make s.o. sad, cause s.o. to be unhappy ~ displeased

lx: madluumi

pd: (madluumiyey)

ps: v2a=tr

key: madluumi

m.dh la-mid: daadufid.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi iyo wax la'aan, la warwareegid. Danley daadufid lagama waayo.

f.g2 (-iyay, -isay) Feer, laad iyo wixi lamida cid ku wareerin.

v. make someone dizzy

(fal) intaad wax ku dhufato wareeri oo tabarbeel ku rid. Feedh ayuu ninku odayga ku daandaamiyay.

de: make s.o. dizzy

lx: daandaami

pd: (daandaamiyey)

ps: v2a=tr

key: daandaami

m.f.dh eeg dadduuc.

-da: (magac, dhedig, keli) neef ido ah labada lugood qabasho oo sare u qaadid, labada jeeni oo hore ku socodsiin oo hore u riixid. Dadduucid baan laxda adhiga ugu keenay.

dadduucid-a: (magac, lab, keli) qof inuu meel tago diiddan si dhib leh ku kaxayn.

m.dh la-mid: daadduumin.

-da: (magac, dhedig, keli) waxma haysato iyo caydh ahaan. Daaddufnimadu waa xaalad laga murugoodo. Dh: daadufnimo.

(tilmaame) dad, mood iyo noolkii ba ka madhay oo halkii ay degenaayeen abaar ama colaad darteed ka soo barakacay.

m.l (-shayaal, m.l/dh) Budh weyn oo lagu dagaalamo. la-mid: daanduunshe.

-ha: (magac, lab, keli) wax dadka dhibaato iyo qax u horseeda. Dh: masaafuriye, qaxiye.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

m.f.dh eeg daganduug². la-mid: daganduug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax deggan dabada ka marid oo dhicid ama wada dilid.

m.f.dh eeg duudduuban¹. la-mid: duubduubmid.

m.dh Daacadnimo la'aan.

f. n., [compound] dishonesty, insincerity; disloyalty

see [eeg] daacad darro

-da: (magac, dhedig, keli) faralka iyo cibaadada oo aan si fiican oo xidhiidh ah loo samayn. Dh: cibaadaxumo.

daacadxumo -da: (magac, dhedig, keli) khiyaano iyo munaafaqayn aan runta la sheegin. Dadka daacad kula dhaqan oo daacadxumada iska daa.

de: dishonesty, insincerity; disloyalty

lx: daacadxumo

pd: (/da)

ps: n-f-cmp

key: daacadxumo

(Daandaamid-da)

Daandaan noqosho.

m.f.dh eeg daandaan². la-mid: daandaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax kugu dhacay dartiis, la wareerid. Dh: daandaamis.

(Daandaamin-ta)

Daandaan ka dhigid.

m.f.dh eeg daandaami.

-ta: (magic, dhedig, keli) tamarbeel ku ridid. Dh: wareerin, daandaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) tabarbeelis ku ridis.

m.l Duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

-ka: (magac, lab, keli) duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

(Dhashuumid-da)

Dhashuun yeelasho.

m.f.dh eeg dhashuun². la-mid: dhashuun¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhashuun samayn; heemid oo meel kasoo bixid. Nabarku hadduu dhashuun sameeyo dhakhtar teg.

m.f.dh eeg duudduub². la-mid: duubduub¹, duubduubid, duudduub¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cadhoxumo aan dhakhso looga bogsan ama looga cadhoodo.

m.dh la-mid: garaadxumaan.

f. n., [abstract] foolishness, thoughtlessness

a: garaadxumaan (ta) [n0-f-abs]

de: foolishness, thoughtlessness

lx: garaadxumi

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: garaadxumi

m.f.dh eeg raadguur².

m.dh la-mid: daadduumin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaxin oo meel dheer u daaduumin. Daanduunsiinta maatida maxaad ka helaysaa. Dh: daaduunsiin.

m.f.dh eeg dakanaduug². la-mid: dakanaaduug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) heshiist gaadhid oo xumaan iyo dakane wixii jiray masaxid. Dh: uurxaadhasho.

(Garbadduubid-da)

Garbadduub u xirid ama u qabasho.

m.f.dh eeg garbadduub². la-mid: gardadduubid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof labada gacmood, dhabarka dib ugu laabid oo ku xidhid.

m.dh la-mid: garbadduubid.

(Indhadduubid-da)

Maro iyo wax la mid ah, indhaha kaga xirid; indhasaabid.

m.f.dh eeg indhadduub².

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m. n. (adj.): humanity; human being, person; human

-ga: (n) human being (hiyuuman biing) ~ aadane

a: aadane

de: humanity; human being, person; [atr.] human

lx: aadami

pd: (-ga Pl: aadamiyiin)

ps: n8-m

key: aadami

(Adduun-ka)

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m. n. world, universe

adduun m. n., [collective] wealth, worldly goods

-ka:(n) 1. world (wooldh); earth (eerth); universe (yuniveersi). Ex: adduunka aan ku noolnahay...; the world in which we live... . 2. wealth (weelth); riches (riijaz); affluence (aafulu-wans) ~ adduuyo, xoolo, maal

-ka: (magac, lab, keli) dhulka iyo waxa dul yaalla oo dhan. Adduunka Alle ayaa abuuray.

adduun -ka: (magac, lab, keli) ifkan aynu ku nool nahay. Dh: dunida. Li: aakhiro.

adduun -ka: (magac, lab, keli) xoolaha ama hantida qof leeyahay. Dh: hanti, maal, xoolo, adduunyo.

مَلَكُوتِ، كَوْنِ، عَالَم دُنْيا

(Daaduf-ka)

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.