daaddegis

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid.

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid. m.f.dh, daaddegid.

(fal) meel sare oo aad saarreyd hoos uga dhaadhac. Wuu daaddegay daayeerkii.

daaddeg-ga: (magac, lab, keli) meel hooseysa oo marka la tegayo qulul lagu dhaadhaco. Waxa aan degganahay xaafadda daaddegga ku taalla.

(fal) wax meel sare saaran ama jooga hoos u dhaadhici. Babuurka timir iiga soo daaddeji. Dh: deji.

daaddeji: (fal) dad wax ayna garanaynin ama ayna horay u aqoonin fahansii oo ka dhaadhici. Ardayga casharka ka daaddeji.

daaddeji: (fal) wax cuna kuu taagan ama afka kuugu jira dhug ka sii oo ku dhaadhici caloosha. Daaddeji cadkan baruurta ah. Dh: liq.

daaddeji: (fal) markab dagaal oo markab kale hub ku dhufta oo badda hoos ugu dhaadhiciya. Gujis baa laba markab daaddejiyey. Dh: deji.

-ta: (magac, dhedig, keli) hoos u dejin. Daaddejinta alaabta iigu dhakhso. Dh: daaddejis.

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) dad wax ayna horay u aqoonin ka dhaadhicis oo fahansiin. Daad- dejinta cashirka carruurta barahanaa ku fiican.

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) markab dagaal oo uu markab kale hub ku dhufto oo uu daadejiyo. Daaddejinta markabka gantaalka ku dhacay baa u sabab ahaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dullinimo aan waxba la ahaysan, faramadhnaan lagu jiro. Daadduumista dadkan ku dhacday waa mahadho.

v., [compound] get down, go down

de: get down, go down

lx: daadeg

pd: (daadegay)

ps: v1=cmp

key: daadeg

m.l la-mid: daadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg daadin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo yar socod barid. 2. Wax si tartiib ah u wadid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo yar socod barid. 2. Wax si tartiib ah u wadid. m.f.dh, daaddihin.

v. teach (a baby) to walk; take (one's beloved) for a walk

(fal) shir ama hawl habka ama farsamada loo wado hoggaami. Daaddihi hawsha inta ugaasku imanayo.

daaddihi: (fal) ilma yar oo carruur ah socodsii oo tallaaboqaadka bar. Soo daaddihi carruurta.

daaddihi: (fal) cid socota gacanta qabo oo ilaali. Waa durriyad xalaalehe weligeedba daadihi. Dh: daadehee.

de: teach (a baby) to walk; take (one's beloved) for a walk

lx: daaddihi

pd: (daaddihiyey)

ps: v2a=

key: daaddihi

Estintore di fuoco

Fire extinguisher

-ka: (magac, lab, keli) ciidanka dabka bakhtiiya iyo gaadiidkooda waana qayb ka tirsan ciidanka amniga. Aqalladii gubtay waxaa bakhtiiyey ciidanka dabdamiska.

m.dh la-mid: degdegid.

-da: (magac, dhedig, keli) degdeg wax u qabasho; horayhoray wax u samayn. Dh: degdegid.

m.l la-mid: degdejin.

-ka: (magac, lab, keli) deddejin ku samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg degdegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qadarin.

(fal) shir ama hawl kale oo koox lagu gudanayo. Dh: hoggaami.

(Daaddihin-ta)

(dhallaan) socod barid.

m.f.dh eeg daaddihi.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilma yar oo carruur ah socodsiin oo baritaanka tallaaboqaadka. Daaddihin wuu ka weynaaday wiilku hadda ee gacanta ka siidaa.

daaddihin -ta: (magac, dhedig, keli) marka qof uu hayo xidhiidhinta hadalka meel dad badani ka hadlayaan ama idaacad.

m.dh la-mid: daadufid.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi iyo wax la'aan, la warwareegid. Danley daadufid lagama waayo.

m.f.dh eeg daaqtag².

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg danseegid.

m.l la-mid: dhadhamin.

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah daawooyinka gurmadka degdegga ah ee ku meel gaadhka loo adeegsado. Dh: kaarjebis.

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.

-ka: (magac, lab, keli) kolka carruurta la barayo socodka ama tallaabo qaadista. Daaddahayska bar ilmaha tallaabada ha bartee.

m.f.dh eeg daadduun². la-mid: daanduumid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato abaareed ama coleedeed awgeed meel dheer u hayaamid oo dhulka ka qayaadid. Dh: daaduumis, hayaamid, qaxid.

m.f.dh eeg daadduumi. la-mid: daadduunsiin, daanduumin, daanduunsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dullinimo ku reebid. Daadduuminta dadkan ku dhacday waa mid murugo leh.

-ta: (magac, dhedig, keli) tabarbeelis ku ridis.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal dhawr jeer oo isu dhowdhow shidid. Dh: shidshidis.

daardaaris -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin ku samays oo gardarro ku doonasho. Dh: juqjuqays, daandaansi, maagis, daardaarid.

daardaaris -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waano iyo talo u soo jeedin.

(Dabaggelis-ka)

Xarig ama suun xoolaha la rara hayo ama la heensayna hayo dabada loo gesho si aan rarka ama kooruhu horay ugu dhicin.

m.l (-syo, m.dh) Suun ama xarig xoolaha la rarto dabada loo suro si uusan rarku hore ugu dhicin.

-ka: (magac, lab, keli) xadhig xoolaha la raro dabada loo soo galiyo si aanu rarku uga dhicin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dalandalis.

m.l la-mid: dhaadhicin.

m.l la-mid: dhadhamin.

-da: (magac, dhedig, keli) digtoonaad, feejignaad. Taxadderid iyo fiiro ogow.

m.f.dh la-mid: baaxaadegid.

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhinac u geddoomid oo degganaanshaha waayid.

-da: (magac, dhedig, keli) saboolnimi qofkuu uu ku danbeeyo gidaarseexad.

(Dabbaaldegid-da)

Dabbaaldeg wax u samayn.

m.f.dh eeg dabbaaldeg².

-da: (magac, dhedig, keli) munaasabad la quimeeyo oo la jecelyahay xuskeeda damaashaad u samayn. Dh: xusid.

-ka: (magac, lab, keli) gaadiid siin cid kale oo aan haysan gaadiid ku filan oo ay wax ku soo rartaan. Gaadiidcelis buu reerku ku soo guuray. Dh: muurcelis, gaadiidqaad, awrcelis, awrqaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaadaadhigid.

m.f.dh eeg aaddi. la-mid: aadin, aadsiin.

Mapping

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) qof amat wax, mid kale oo u dhigma ku toosin.

aaddin -ta: (magac, dhedig, keli) (isku ~) wax kala daadsan isku habayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala maqnaanshaha muddo dheer. Anna baadistaadaa, boholyow i gelisoo, naftaa kuu ba'aysee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daabid.

(magac, dhedig, keli) diisitaanka meeli hoos u diisanto ama godoto. Dhigta daacis baa ku dhacday. Dh: liicis. Li: dhiibis.

daacis: (magac, dhedig, keli) ka soo bixitaanka naqasku ka soo baxo caloosha marka qofku dhergo ama uu dareere naqas leh cabbo.

m.f.dh eeg daad².

(Daadin-ta)

Qubid.

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska shaydhin; dhulka ku saydhid. Hadhuudhka daadinta ka daa oo ha khasaarin. Dh: daadis.

daadin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan guur cid kaga bixid oo si bahdilaad ah u diidid. Habluhu daadinta ay wiilasha ku daadiyaan way ku tooxsadaan.

daadin-ta: (magac, dhedig, keli) xaddhig ama tuumbo dhulka dhigid oo masaafo dheer ku goglid. Daadinta tuumbada gabadha u dhiib.

-ta: (magic, dhedig, keli) qoridaaf ku dhicis; bakooro ku dhicis. Daafis iyo indhaxanuun baan kala imid shirkii.

-da: xoolo, tigaadda, dhirta iyo geedo cunid. Dh: daaqis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabaylaraaca iyo guryanoqodka geel. Daahidista geela ka dhawra rimayda ah.

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) hawl ama ballan, ka soo dibdhicid. Daahis looma oggola ardayda imtixaanka maraysa.

daahis-ta: (magac, dhedig, lab) dibudhac ku imaansho. Dh: raagis.

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) wax astura ama qariya ku gudbis; daah ku xiritaan.

m.l la-mid: daajin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha oo dhul baad leh loo soofiyo. Daajista xooluhu way ku naxaan.

(Daalis-ta)

Socodka ama hawsha kaddib daal iska garasho.

m.dh la-mid: daalid.

vl. n. fatigue, being tired

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, daal ku keenid. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. Dh: dakaamis.

daalis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg daalid.

de: fatigue, being tired

lx: daalis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: daalis

-ta: (magac, dhedig, keli) daaqidda tigaadda iyo dhirta.

(Daaris-ta)

1. Daarid, birin.

2. Taabad, daandaansad.

m.dh la-mid: daarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daarid.

(Daddil-ka)

Neef xoolo ah oo dadka dila.

m.l (-llo, m.dh) Xawayaanka inta dadka kula dagaalanta herdida, durdurada, xaraatida.

m. n., [compound] dangerous domestic animal; killer, murderer

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo dadka dila.

de: dangerous domestic animal; killer, murderer Contrast: dadqaad

lx: daddil

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: daddil

deddeg¹: m.l la-mid: degdeg¹.

deddeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: degdeg².

(fal) eeg dagdag.

-ta: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: faadid.

faadis-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo daal keenay la gam'id; hurdo aan waxba lala dareemin gam'id.

-ta: (magac, dhedig, keli) qoditaanka beerta ka hor, carro rogis. Dh: faagid.

(Gaadis-ta)

Gaadid.

m.l la-mid: gaadid.

vl. n. ambushing

-ta: (n) the act of ambushing; ambush (aam buush); waylaying (weey leeying)', bushwhacking (bush waaking) ~ gaadmo, gaadniin, gaatin

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, si kadis ah u qabasho ama wax u yeelid; u gabbasho.

de: ambushing

lx: gaadis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: gaadis

m.l la-mid: geddis.