daaddeg — Macnaha & Turjumaada

1

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

2

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

3

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid.

waa la naqliyay ✓

1

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

2

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

3

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid. m.f.dh, daaddegid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare oo aad saarreyd hoos uga dhaadhac. Wuu daaddegay daayeerkii.

2

daaddeg-ga: (magac, lab, keli) meel hooseysa oo marka la tegayo qulul lagu dhaadhaco. Waxa aan degganahay xaafadda daaddegga ku taalla.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] get down, go down

waa la naqliyay ✓

1

de: get down, go down

2

lx: daadeg

3

pd: (daadegay)

4

ps: v1=cmp

5

key: daadeg

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Meel taag ah ka daaddegid. 2. Nafley le'asho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Meel taag ah ka daaddegid. 2. Nafley le'asho. m.f.dh, hoobasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhka inta bogga ah ee laabta ilaa dhabta isku xidhan. Ilmaha gosha ku qabo.

2

gol -sha: (magac, dhedig, keli) dhul dib u ceshan oo ay baddu soo dhexgasho. Goshaa waxaa ku soo caaryey nibiri.

3

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dix yar oo buur kor u gasha; laagta buur ku taalla.

4

gol-sha: (magac, dhedig, keli) nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan.

5

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan.

6

gol-sha: (magac, dhedig, keli) daaddegga buuraha.

7

gol-sha: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga.

8

gol -sha: (magac, dhedig, keli) maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran. Dh: nabas.

9

gol-sha: (magac, dhedig, keli) (~ lahaan) dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fuul meel ka sarraysa halka aad taagantahay. Li: dag, dhaadhac, daaddeg.

2

kor: (fal) weynow. Dh: barbaar. Li: hagaas.

3

kor -ka: (magac, lab, keli) meel sare. Dh: dul.

4

kor -ka: (magac, lab, keli) jidhka gebi ahaantii; madax iyo mijo. Dh: oogo, jidh, jir.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xagga sare u kicid. Li: daaddegid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'gaadiidbadeed' mawjad duuban ka hortag oo xagga kale uga dhaaddeg; ka daaddeg.

2

shaal -ka: (magac, lab, keli) go' la huwado oo dhogor ah oo midabbo kala jaad ah loo yeelo, dhar suuf ah ama dhogor badan oo go' laga dhigto oo laga keeni jiray Kashmir.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) 'markab' ka hor tagid mawjad oo ka dhaadhicid, mawjad duuban ka hortegid oo ka daaddegid.

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) mala'awaal; saadaal. Ta'wiisha hagaajiso. Dh: awilid.

2

ta'wiil -sha: (magac, dhedig, keli) tafsir gaar ah oo aan macnaha muuqda keliya caddayne, si dhumuc weyn ugu daaddega oo ulajjeeddooyin hoose oo qarsoon sharrax ka bixinaya. Ta'wiisha riyada ayuu yaqaan. Dh: tafsiir, sharraxaad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daaddeg³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jago sare ka degid; hoos u dhaadhicid. Dadkii kugta buurta fuushanaa daaddegid ayay isku diyaariyeen?

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kore ka imaansho oo qulul u kicid; hoos u dhaadhac. Intuu fuulay geedkii ayuu daaddegis kari waayey.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel sare saaran ama jooga hoos u dhaadhici. Babuurka timir iiga soo daaddeji. Dh: deji.

2

daaddeji: (fal) dad wax ayna garanaynin ama ayna horay u aqoonin fahansii oo ka dhaadhici. Ardayga casharka ka daaddeji.

3

daaddeji: (fal) wax cuna kuu taagan ama afka kuugu jira dhug ka sii oo ku dhaadhici caloosha. Daaddeji cadkan baruurta ah. Dh: liq.

4

daaddeji: (fal) markab dagaal oo markab kale hub ku dhufta oo badda hoos ugu dhaadhiciya. Gujis baa laba markab daaddejiyey. Dh: deji.

waa la naqliyay ✓

1

deddeg¹: m.l la-mid: degdeg¹.

2

deddeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: degdeg².

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dagdag.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab ama wax kale oo meel sare saarnaa dhulka keen.

2

laddeg: (fal) dhibaato ku soo gaadhay, cid kale ku galaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaddah-da)

2

Erey carruurta yaryar lagu yiraahdo kolka gacmaha la hayo oo socodka la bara hayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Eray carruurta yaryar lagu yiraahdo kolka gacnaha la hayo oo socodka la barayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey carruurta yaryar lagu yiraahdo kolka gacnaha la hayo oo socodka la barayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. 'walking on'

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey carruurta lagu yidhaahdo marka socodka la barayo, erey u dhigma kaalay ama soo soco, soo tallaabso. Kaalay daaddah dibadda soo baro.

waa la naqliyay ✓

1

de: 'walking on' Word used when encouraging a baby to walk; also used of the care and concern showed by a new groom who always accompanies his bride

2

lx: daaddah

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: daaddah

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu dhawaaqo marka la muujinayo wax fiican. Xaladdu waa daaddax iyo duhurkii jiif.

waa la naqliyay ✓

1

daadduf¹: m.l la-mid: daaduf¹.

2

daadduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: daaduf².

waa la naqliyay ✓

(fal) cayr aan waxba haysan noqo. Beeshii deegaankani way daadduftay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheddig.

waa la naqliyay ✓

m. n. female; feminine {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) female (fiimeel); feminine gender, women (woom-en) ~ dheddig

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) labada jinsi ee noolaha, ka wax dhala ee hooyada noqda. Dh: dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

a: dheddig

2

de: female; feminine {grammar}

3

lx: dhaddig

4

pd: (-ga)

5

ps: n1-m, n2a-m

6

key: dhaddig

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilma yar oo socod barad ah habka loo tallaabsado bar; carruur bar socodka.

2

daaddahee: (fal) shir ama hawl kale hoggaami qaabka loo wado.

waa la naqliyay ✓

(fal) shir ama hawl kale oo koox lagu gudanayo. Dh: hoggaami.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hoos u dejin. Daaddejinta alaabta iigu dhakhso. Dh: daaddejis.

2

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) dad wax ayna horay u aqoonin ka dhaadhicis oo fahansiin. Daad- dejinta cashirka carruurta barahanaa ku fiican.

3

daaddejin -ta: (magac, dhedig, keli) markab dagaal oo uu markab kale hub ku dhufto oo uu daadejiyo. Daaddejinta markabka gantaalka ku dhacay baa u sabab ahaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax kor jira hoosta soo dhigid. Daaddejiska alaabtu hal cishay qaadan doontaa.

2

daaddejis-ka: (magac, lab, keli) dad waxayna horay u aqoonin ka raaridis. Daaddejiska casharkan ardada ku kari waayey.

3

daaddejis-ka: (magac, lab, keli) markab markab kale badda quusintii. Daaddejiska markabkan waxaa masuul ka ah gujiskan badda hoos jiifa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) Inta u dhexeysa dusha meel sare ilaa halka ay ka simantahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) Inta u dhexeysa dusha meel sare ilaa halka ay ka simantahay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) marka ay meeli leedahay meelo kala hooseeya oo laga dhaadhici karo. Dh: daaddeg.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-deeyay, -deysay) Wadaad iska dhigid ama isu ekeyn.

waa la naqliyay ✓

v. act as a Muslim religious consultant

waa la naqliyay ✓

1

de: act as a Muslim religious consultant

2

initial: w

3

lx: wadaaddee

4

pd: (wadaaddeeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: wadaaddee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo yar socod barid. 2. Wax si tartiib ah u wadid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo yar socod barid. 2. Wax si tartiib ah u wadid. m.f.dh, daaddihin.

waa la naqliyay ✓

v. teach (a baby) to walk; take (one's beloved) for a walk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shir ama hawl habka ama farsamada loo wado hoggaami. Daaddihi hawsha inta ugaasku imanayo.

2

daaddihi: (fal) ilma yar oo carruur ah socodsii oo tallaaboqaadka bar. Soo daaddihi carruurta.

3

daaddihi: (fal) cid socota gacanta qabo oo ilaali. Waa durriyad xalaalehe weligeedba daadihi. Dh: daadehee.

waa la naqliyay ✓

1

de: teach (a baby) to walk; take (one's beloved) for a walk

2

lx: daaddihi

3

pd: (daaddihiyey)

4

ps: v2a=

5

key: daaddihi

waa la naqliyay ✓

1

daadduun¹: m.l Qof cayrnimo awgeed la bayhoofay. la-mid: daanduun¹.

2

daadduun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. la-mid: daanduun².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. m.f.dh, daadduumid. la-mid: daanduun.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dad rafaad iyo baahin, dad caydhooba oo mood iyo nool midna u hadhin. Daadduunka Aw Maxamed qabo waan ka dhiidhiyaye. Dh: dullinimo.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg daadifay.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo timaadda xili roobaadka dadyeel baa na kala qarisey ani iyo xoolihii. Dh: dhedo.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac u riix, garabaha ku tuur, geeddada ku riix. War naagta ku fuushay daafadee oo dib isaga tuur. Dh: daafaday.

waa la naqliyay ✓

Kaddib; dib.

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: dabo¹.

waa la naqliyay ✓

fk. Kaddib; la-mid: dabo¹: (5).

waa la naqliyay ✓

conj; n. phr., time/loc: then; after; behind (her)

waa la naqliyay ✓

(conjunction) 1. after that; then ~ ka dibna Ex: dabadeed maxuu yiri? what did he say after that? 2. —dabadeed -da: (n) her buttocks, her tail

waa la naqliyay ✓

1

Conseguentemente

2

Consequently

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) wakhtiga la joogo ka dib. Markaad ogayd dabadeed maantegin magaalada.

waa la naqliyay ✓

1

de: then; after; behind (her) Also with a feminine noun to show location

2

lx: dabadeed

3

ps: conj; np-time/loc

4

xe: dabo

5

xv: dabadiis

6

key: dabadeed

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ayiri, -atiri/-dhahay, - dhahday; -dhihi) Ka d.: wax qof yiri ku celin.

waa la naqliyay ✓

(fal) inyar oo biira ah ku dar wax aad miisaantay ama miistay. Waad ii miistaye biirayar bal dabadheh. Dh: raxee, biiri.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Barashada saldanabyada ee neg, xoogagga u dhexeeya iyo badada danabka ee la xiriira.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Barashada saldanabyada ee neg, xoogagga u dhexeeya iyo badada danabka ee la xiriira.

waa la naqliyay ✓

Electrostatics

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) danab ku kaydsan walax aan hawl ku jirin. Biya xidheenkani waxu leeyahay danabneg oo hadduu fataho waxu yeelanayaa danab kaynaan.

2

danabneg -ga: (magac, lab, keli) saynis, barashada saldanabyada ee neg, xoogagga u dhexeeya iyo badada danabka ee la xiriira.

waa la naqliyay ✓

1

daradhig¹: m.l 1. D. ah: miro meel sare saaran oo la qallajinayo. 2. D. ah: ilmo dhashay oo aan weli afartankii ka bixin.

2

daradhig²: m.dh Sariir caws ka samaysan oo aad dhulka ugu dhow.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. D. ah: miro meel sare saaran oo la qallajinayo. 2. D. ah: ilmo dhashay oo aan weli afartankii ka bixin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sariir caws ka samaysan oo aad dhulka ugu dhow.

waa la naqliyay ✓

Aan caato, kd., la engegin ee qoyan; aan jaynafsanayn; ladnaani ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax ladnaani ka muuqato ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] feeble-minded, dim-witted, intellectually slow

2

dhaaddan [derived] [adjective] healthy-looking, well-fed, prosperous

waa la naqliyay ✓

m.dh (-imo, m.l) Summad geela lagu dhigo oo ah xarriiq goobaaban oo dadban oo tagoogta lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xog'ogaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: suppose I come; I may come

waa la naqliyay ✓

1

de: suppose I come; I may come

2

lx: imaaddee

3

ps: v4b-1sg-pot

4

key: imaaddee

waa la naqliyay ✓

(fal) raad u yeel ama u samee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) digtoonow, feejignaw. Taxadder oo ilaalo iyo fiiro gaara u yeelo. Dh: feejignow.

2

taxadder -ka: (magac, lab, keli) digtooni iyo feejigni.

waa la naqliyay ✓

1

baaxaaddeg¹: m.l la-mid: baaxaadeg¹.

2

baaxaaddeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: baaxaadeg².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganaanshaha waa; xaaladba haku sugnaan.

2

baaxaaddeg -ga: (magac, lab, keli) go'aan qaadan waa; dhanna xaminili waa. Berraan dhoofi lahaaye, baaya baaxaaddeg baan ku jiraa.

3

baaxaaddeg -ga: (magac, lab, keli) qof qarqoomay oo ay biyo liqeen; qof kolba mawjad gelaya oo kolla kor u soo baxaya kolla hoos u dhaadhacaya. Baaxaaddeg buu biyaha kor iyo hoos u gelayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaaldeg-ga)

2

Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xusa hayo, madax ama la duuba hayo ama booqasho ku timid, aroos. kd.; Xus; damaashaad

waa la naqliyay ✓

1

dabbaaldeg¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Damaashaad lagu sameeyo fardo la cayaarsiinayo. 2. Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xuso.

2

dabbaaldeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Maalin muhiim ah ciyaar ku xusid. 2. Fardo ku damaashaadid.

waa la naqliyay ✓

1

dabbaaldeg¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Damaashaad lagu sameeyo fardo la cayaarsiinayo. 2. Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xuso.

2

dabbaaldeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Maalin muhiim ah ciyaar ku xusid. 2. Fardo ku damaashaadid. m.f.dh, dabbaaldegid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. celebration, festival, ceremony

2

dabbaaldeg v. celebrate

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) festival (fes-ti-val); ceremony (ser-moni)-, celebration (sela-bareey-shiri)', party (paar-ti) social gathering ~ iid, damaashaad, xaflad

2

dabbaaldeg -ay I tay: (v) celebrate (sala-bareeyt); commemorate (koma-moreeyf)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ciyaaro farxad lagu muujiyo ama lagu xasuusto dhacdo weyn oo la jecelyahay waqtigay ku beegnaydna la xus. Dh: damaashaad, feesto.

waa la naqliyay ✓

احتفال

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] slope

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-deeyay, -deysay) Da'da dhalmadu ku joogsato gaarid (qof dumar ah).

waa la naqliyay ✓

v. be beyond child bearing age ~ past menopause

waa la naqliyay ✓

1

de: be beyond child bearing age ~ past menopause

2

lx: dhalmaddee

3

pd: (dhalmaddeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dhalmaddee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg faddaadday.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaaddeyn-ta)

2

Wadaad iska dhigid, isu ekayn.

waa la naqliyay ✓