daabaqadayn

-da: (magac, dhedig, keli) marka xoolaha la keeno sayladda calaamad lagu sameeyo si loo garto in canshuur laga qaaday iyo in kale. Daabaqad baa lagu wada dhuftay wananka la canshuuray.

m.dh la-mid: daabakhaad (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) qof qof kale garbis xoog leh ku jiidha. Markuu i garbiyey ayaan daafadayntiisii la dhacay.

m.f.dh eeg darbadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyaha lagu dabbaalanayo inta hoos loo galo, labada lugood la soo kor mariyo oo lagu dhufdhufto biyaha. Dh: shaambadayn.

darbadayn-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka badin.

darbadayn-ta: (magac, dhedig, keli) kubbad si fiican u laagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel godan, kaabad u samayn; buundo u samayn oo dhisid.

m.dh la-mid: badbaadin.

(Dhabaalayn-ta)

1. Dhabbaalo ku dhufasho.

2. Guubaabin.

m.f.dh eeg dhabaalee. la-mid: dhabaalo.

-ta: (magac, dhedig, keli) awr, mid kale qallaxato ku dhufasho. Dh: qallacatayn.

dhabaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) guubaabin oo gooddin iyo boorrin iskugu darid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhib iyo kadeed marin. Dh: dhibaatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabarad ku garaacid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sadaqad u bixin; sadaqays.

(Waabaayayn-ta)

Waabaayo siin, ku darid, ka dhigid; sumayn.

m.f.dh eeg waabaayee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waabaayo siin; sun waabay ah marin. Fallaadha waabaayaynta waa loogu talagalaa. Dh: sumayn, waabaayays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax ka sheegid. Dacaayadaynta dadka waaweyn ka daaya. Dh: dicaayadeyn. Li: ammaanid.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta baadhis cilmiyaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) orod dur dura ah oo geelu leeyahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) laba wajiilayn; kolba si u dhaqmid. Dh: nifaaq.

(Dhabaabacayn-ta)

Orod dhabaabaco ah, ordid; durdurin; baabbacayn.

m.f.dh eeg dhabaabacee. la-mid: dhabaabacays, dhabaabaco.

-ta: (magac, dhedig, keli) baabacayn oo orod cagaha dhulka lala dhacayo ordid.

m.dh Fikir iyo walaac oo sacabka dhabanka lagu qabto. la-mid: dhabannahays.

m.dh Fikir iyo walaac oo sacabka dhabanka lagu qabto. la-mid: dhabannahays.

-ta: (magac, dhedig, keli) yaabid oo gacanta dhabanka saarid. Dh: dhabannahays, yaabid.

m.f.dh eeg dhabaqsan. la-mid: dhabaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la badhqiyay oo la isla heli la'yahay ahaan. Dh: badhaqsanaan.

m.l Adkaysi loo yeesho hawl. la-mid: dhabar-adkaan.

m.l Adkaysi loo yeesho hawl. la-mid: dhabar-adkaan.

-ta: (magac, dhedig, kell mar waxad u dhigid oo ku qaboojic marawaxad samayn. Dh: marawaxadays.

marawaxadayn -ta: (magac, dhedig, keli) sida marawaxadda u samayn. Dh: marawaxadays.

-ta: (magac, dhedig, keli) kooxkoox ka dhigid. Dh: kooxakooxayn.

raabaraabayn -ta: (magac, dhedig, keli) koolkoollin oo dheef iyo dhuuniba ka hagabtirid. Dh: rabarabayn. Li: baylihin.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'carruur' qof wax uu doonayo illowsiin. Dh: sabid; sasabid; sabaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabbaaxad ku samayn, ku dhufad.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab kala duwan oo waxtar leh dhigid. Meel berriba aad ka guuraysaayi aaladayn uma baahna. Dh: hubayn.

aaladayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalab millateri iyo awood u yeelid.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daabacaad.

La daabacay; daabac lagu qoray.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Maro, wax dabac lagu qurxiyay ahaansho. 2. Qoraal, wax la madbacadeeyay ahaansho.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Maro, wax dabac lagu qurxiyay ahaansho. 2. Qoraal, wax la madbacadeeyay ahaansho. m.f.dh, daabacnaan.

der. [adjective] embroidered

daabacan [derived] [adjective] printed

-daabacnaa / daabacnayd: (adj) printed (piriinted); published (pab-lishidh)

(fal) buug, wargeys iyo wax la mid ah, mid daabacan noqo.

daabacan: (tilmaame) dhar iyo wixii la mid ah, oo lagu qurxiyey dun, xardhan oo daabac loo yeelay. Maradu way daabacan tahay.

daabacan: (tilmaame) wax madbacad lagu qoray ahaan. Dh: madbacadaysan.

(Daabnaan-ta)

Daab ku waxaysnaan; daab lahaan.

m.f.dh eeg daaban. la-mid: daabnaansho.

f. n. state of having a handle

-ta: (magac, dhedig, keli) daab ku jiritaan. Masaarta daabnaan baan ku soo iibsaday.

de: state of having a handle

lx: daabnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: daabnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) soofin oo xoolo meel baadle u kaxayn. Dh: soofin, daaqgeys.

dabaqaad¹: m.l 1. D. ah: hal marka rintay. 2. la-mid: dabaqaadid.

dabaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wax dhawaan rimay noqosho (hal).

v. raise the tail continuously (of she-camel) as a sign of pregnancy; be pregnant (of a camel)

-ka: (magac, lab, keli) qof wax ka dhacay ka dabaqaadid oo ka daba xadid.

dabaqaad -ka: (magac, lab, keli) kala sarrayn. dhaqaale ama maamul oo bulsho dhexdeed ka jira.

de: raise the tail continuously (of she-camel) as a sign of pregnancy; be pregnant (of a camel)

lx: dabaqaad

pd: (dabaqaaday)

ps: v1=intr

syn: gooji

key: dabaqaad

der. [adjective] applied

de: applied

lx: dabbaqan

pd: (dabbaqnaa)

ps: adj-der

key: dabbaqan

adj., [expression] populous, crowded

de: populous, crowded

lx: dadbadan

pd: (dadbadnaa)

ps: adj-expr

key: dadbadan

-ta: (magac, dhedig, keli) ridgitaanka hilibka.

Sounding

(Nabadayn-ta)

Nabad ka dhigid, ka dhexridid; nabadsiin.

nabadayn¹: e.d Nabadgeliyo.

nabadayn²: m.f.dh eeg nabadee.

e.d Nabadgeliyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) heshiis ka dhex ridid; nabad ka dhigid. Nabadaynta colaaddu waa Diin iyo dadnimo. Dh: heshiisiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

m.dh 1. Gelinta qoraal madbacad la geliyo. 2. Qoraal inta hal mar la daabaco. la-mid: daabicid.

m.dh 1. Gelinta qoraal madbacad la geliyo. 2. Qoraal inta hal mar la daabaco. la-mid: daabicid.

-da: (n) edition (idhishan); printing (piriint-ing); publishing (pab-liishing). Ex: daabacaaddii kowaad ee qaamuuskan; the first edition of this dictionary

-da: (magac, dhedig, keli) wargeysyada, qoridda buugaagta iyo wixii la mid ah iyada oo la adeegsanayo warshad wax lagu daabaco. Daabacaaddaa buuggii loo diray. Dh: daabac.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka meel si filiqsan wax loogu saydhsaydhiyo, si tashiil laaan ah u adeegsasho. Ka daa cuntada daadaadinta. daadaadsan: (tilmaame) wax filiqsan oo yaalla meel kasta si tartiib la'aan ah. Alaabtaydii oo kala daadaadsan baa guriggii ugu tagey.

m.f.dh eeg daaruqee. la-mid: daaruqays.

(Dabafada-sha)

Cayaar sacabka u eg oo ragga iyo dumarku wada tuntaan.

m.dh Ciyaar jiib iyo jaan leh, ragga iyo haweenka wada ciyaaraan oo laga dheelo degmada Eyl.

f. n. dance in which men and women clap together

-ka: (magac, lab, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah xeebaha Eyl iyo agagaarkeega oo ay ragga iyo dumarku wada ciyaaraan oo jiib iyo jaanba leh.

de: dance in which men and women clap together

lx: dabafadal

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: dabafadal

m.l la-mid: dabaqabasho.

-ka: (magac, lab, keli) ruqo ama neef wayd la kici waayey oo dabada la qabto si loo caawiyo inuu kaco.

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

-da: (magac, dhedig, keli) xeer sharci ah sidii uu ahaa u fulin ama ku camalfalid. Dabbaqaadda shareecadu aqoon ayay u baahan tahay. Dh: dabbiqid.

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon badan u leh dabaynta ama korontada. Dabyaqaan nalka ha sameeyee innoogu yeedha.

-ta: (magac, dhedig, keli) baabuur iyo wixii la mid ah, dacsad u yeelid ama u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dacwad ku oogid.

m.f.dh eeg dadban. la-mid: dadbanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax gudban ahaan.

(Dalyaqaan-ka)

Qof dal bartay oo aad u yaqaan.

m.l.kh (-nno, m.dh) D. ah: qof dal dabeecaddiisa, degaankiisa iyo wixi lamida aqoon u leh.

m. n., [compound] scout, one who knows the country

-ka: (magac, lab, keli) qof dalka iyo duruufihiisa aad u kala yaqaanna. Dh: dalaqoon, dhulyaqaan, dalmar.

de: scout, one who knows the country

lx: dalyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dalyaqaan

m.f.dh eeg dambasee. la-mid: bambasayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dambas ku darid ama ku dul daadin.

m.f.dh eeg damradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) libaaxbadeed ama wax kale, damrad ku ganid.

m. n. pain

de: pain

lx: danqadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: danqadaan