ereyga

daa

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daa

DHAN

f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: “Waxaa fiican inaad sigaarka dayso”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daa

DHAN

f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: Waxaa fiican inaad sigaarka dayso. m.f.dh, deyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daa

DHAN

v. let be, leave alone

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daa

DHAN

-yey/daysay: (v) 1. leave it alone ~ dhaaf, iska daa 2. —sii daa: (v) release (ri-liis); dismiss (dis-mis); set free

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daa

DHAN
1

(fal) wax aad faraha ku hayso ama samaynayso jooji. Daa oo faraha ka qaad beerta.

2

daa: (fal) «ku soo ~» daah ama wax kor ku laalan hoos u soo daadeji. Ku soo daa daaha daaqadda.

3

daa: (fal) «ku soo ~» ilmo maqal ah hooyadii mareeg ama xero uga soo daa. Ku soo daa saca weysha.

4

daa: (fal) «ku soo ~» walax meel ku jirta ama saaran ha ka saarin ama haka qaadin. Dabaqa daboolka ku daa daqsigu yaanu geline.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

A

DHAABAN
1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aabi

DHAABAN
1

(Aabi-ga)

2

Arrin aan jid ahayn oo cid lagula kaco; gardarro; maag; daandaansi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aalkol

DHAABAN
1

* (Aalkol-ka)

2

Biyabbiyood aan midab lahayn, oo ur sillan, oo daarmi og, oo baabbi'i og, oo siyaalo badan loo soo saaro, waxna loogu qabsado, (ama aalkolo).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammin

DHAABAN
1

1. (qof) Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi.

2

2. (meel, kd.) nabad ah; aan cabsi lahayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aamminnimo

DHAABAN
1

(Aamminnima-da)

2

Aammin ahaansho; daacadnimo; lillaahinnimo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaadid

DHAABAN
1

(Abaadid-da)

2

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abab

DHAABAN
1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aftin

DHAABAN
1

(Aftin-ta)

2

1. Kobta banka iyo dhirtu dhinaca isaga hayaan oo labadaba laga gaari karo; iran.

3

2. Meel dihin oo aan la daaqin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afuufo

DHAABAN
1

(Afuufa-da)

2

Neef afka, ama wax kale, laga sii daayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Anaakici

DHAABAN
1

(Anaakici-da)

2

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arar

DHAABAN
1

(Arar-ta)

2

1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)

3

2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.

4

3. Hareer; agagaar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Awradhaye

DHAABAN
1

(Awradhaya-ha)

2

Nagaar xooluhu daaqaan oo dhirta dawada ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baad

DHAABAN
1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baadid

DHAABAN
1

(Baadid-da)

2

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Babbis

DHAABAN
1

(Babbis-ka)

2

Qalab inta badan, caw midabyo badan laga tidco oo daab leh, oo dabka lagu belbeliyo ama kolkii la kululaado laysku babbiyo; wixii dabaysha kiciya oo xiisad u yeela oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bal

DHAABAN
1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Balqasho

DHAABAN
1

(Balqasha-da)

2

Walcasho; daadasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bandhig

DHAABAN
1

(Bandhig-ga) 1. Alaab ganacsi ama masawirro ama wax kale oo si habaysan, meel fagaare ah, la isugu keeno si dadweynuhu u daawado, waxna uga iibsado.

2

2. Carwo yar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baqti-gowrac

DHAABAN
1

(Baqti-gowrac-a)

2

Colaadda aad u xumaata oo inta xeerka wanaagsan oo dagaalka la gudbo, aan bal dadka nool daaye, kuwa dhinta la foolxumeeyo (gowrac, addimo ka goyn. kd.); baqti-wareen; (ama bakhti-gowrac).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Barqin

DHAABAN
1

1. (Barqin-ka) Barqo.

2

2. (Barqin-ta) Xoolaha barqo daajinta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

adaa

DHAFANDHAAF

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'aa 1'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

adaa

DHAFANDHAAF

pron., red, sg. It is you who ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

adaa

DHAFANDHAAF

(pronoun) to you.... Ex: Buuggaan adaa leh; this book belongs to you

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

adaa

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) tilmaamaya qofla labaad ee lalahadlaha ah; 'adi' iyo 'ayaa' oo la isku daray.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daab

DHAFANDHAAF
1

1. (Daab-ka) Alaabta ama qalabka qaarkiis, docdiisa loogu talaggalay in la qabto ama lagu qaado, kd.

2

2. (Daab-ta) Xanuun kubadhagaxow daran wata oo ku dhaca ubadka yaryar iyo weylaha iyo maqasha oo caanaha cusub iyo danbarku keenaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daab

DHAFANDHAAF
1

daab¹: m.l (-bab, m.l) Qori ama bir la qabsado oo ku rakiban qalab goynta, jebinta, qodidda iyo wixi lamida loo adeegsado.

2

daab²: m.dh 1. Cudur leh shuban oo ku dhaca dhasha xoolaha markay dambar badan nuugaan. 2. la-mid: doog².

3

daab³: f.g1 (-bay, -btay) Qalab goynta, jebinta, qodidda iyo wixi lamida loo adeegsado, qori ama bir la qabsado ku rakibid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daab

DHAFANDHAAF
1

daab¹: m.l (-bab, m.l) Qori ama bir la qabsado oo ku rakiban qalab goynta, jebinta, qodidda iyo wixi lamida loo adeegsado.

2

daab²: m.dh Cudur leh shuban oo ku dhaca dhasha xoolaha markay dambar badan nuugaan; doog².

3

daab³: f.g1 (-bay, -btay) Qalab goynta, jebinta, qodidda iyo wixi lamida loo adeegsado, qori ama bir la qabsado ku rakibid. m.f.dh, daabid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daab

DHAFANDHAAF
1

m. n. handle

2

daab v. make a handle, put a handle on

3

daab [feminine] n., [collective] diarrhea, disease in calves

4

daab [feminine] n. injury, wound

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daab

DHAFANDHAAF

-ka: (n) handle (handhal); shaft (shaaft); ax handle

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daab

DHAFANDHAAF
1

(fal) mindi, gudin, kabatole iyo wixii la mid ah, daab gali. Kababtole aan daab lahayn kabo laguma tolo.

2

daab-ka: (magac, lab, keli) gudin, waran, mindi iyo wixii la mid ah, inta aan birta ahayn ee laga qoro laamaha geedka. Daab iyo dhillisi isu baahanaa, Allow yaa isku beega.

3

daab -ta: (magac, dhedig, keli) shuban maqashu ay ka qaaddo danbarka marka ay si tandhaaf ah u jaqaan. Nirigtan daab baa dili haddaan danbarka loo mitamin.

4

daab -ta: (magac, dhedig, keli) nafaqodarro iyo gaajo xanuun isu roga oo ku dhacda maqasha marka ay soo dhalato ee aan la anqarin.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Daab

DHAFANDHAAF

Gacanqabsiga dubbaha, soofaha, dismiska, mudaca ee ka samaysnaan kara loox, caag (blaastiig) iwm.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daac

DHAFANDHAAF
1

daac¹: m.dh Qabatoon; macaluul; diihaal.

2

daac²: f.g/mg1 (-cay, -cday) 1. (f.g) Neef caloosha ka timaadda oo dhawaaq leh, afka ka sii deyn. 2. (f.mg) Nafley caatoobid. la-mid: daaco².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daac

DHAFANDHAAF
1

daac¹: m.dh Qabatoon; macaluul; diihaal.

2

daac²: f.g/mg1 (-cay, -cday) 1. (f.g) Neef caloosha ka timaadda oo dhawaaq leh, afka ka sii deyn. 2. (f.mg) Nafley caatoobid. m.f.dh, daacid. la-mid: daaco.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daac

DHAFANDHAAF

v. belch, burp

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daac

DHAFANDHAAF

-ay / day: (v) belch (beelji); burp (beerp); expel gas from the mouth

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daac

DHAFANDHAAF
1

(fal) qallooco oo hoos u diis, hoos u dhuuc, hoos u godo. Waxa aan la kufay xagashaai daacday miiskaankaan qaadday awgii.

2

daac: (fal) dhereg awgii la daac, wax naqas leh oo aad cabtay hawo goosgoos ah afka keen, afka neef xoog badan ka keen. Dibbiro darteed buu doqonku la daacayaa.

3

daac: (fal) webi, tog, laag iyo wixii la mid ah, meel kale ku dar ama ku faaf meel doox ah ama dhul siman oo hoose. Docda bari dareeriga baddiyo, Seylac darifkeeda, dusha koonfureed iyo ilaa, webiga daaciisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

daac

DHAFANDHAAF
1

de: belch, burp

2

lx: daac

3

pd: (daacay)

4

ps: v1=intr

5

key: daac

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daad

DHAFANDHAAF
1

(Daad-ka)

2

Biyaha roobka (xareedda) ama webiyaasha oo dhulka dulundulceeya ama xoog ugu soo dillaaca.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daad

DHAFANDHAAF
1

daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.

2

daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

3

daad³: f.mg1 (-day, -dday) Biyo badan oo ka yimid roob da'ay ama webi fatahay faafid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daad

DHAFANDHAAF
1

daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.

2

daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Daad

DHAFANDHAAF

Run-off, Flash-flood

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daad

DHAFANDHAAF

m. n. flood, floodwater

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Daad

DHAFANDHAAF

nickname; name-m flood. Lit: born quickly or unexpectedly. Cf: Butaaco

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daad

DHAFANDHAAF

-ka : (n) flood (flaadhy, deluge (daal-yuuj)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Daad

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil si fudud u soo dhashay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daad

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) biyo laxaad leh oo socda doox, laag, tog, webi, marka roob da'o kaddib. Nin daad qaaday xumbo cuskay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

daad

DHAFANDHAAF
1

de: flood, floodwater

2

lx: daad

3

pd: (-ka Pl: daadad (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: daad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daaf

DHAFANDHAAF
1

1. (Daaf-ka) Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

2

2. (Daaf-ta) Doc, dhinac; barbar; gees; hoobad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daaf

DHAFANDHAAF
1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daawo) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

4

dąaf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daaf

DHAFANDHAAF
1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daaw.) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daaf

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] purulent conjunctivitis (eye disease)

2

daaf v. have conjunctivitis

3

daaf [feminine] n., loc. side, corner; bottom of hill

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daaf

DHAFANDHAAF

-ka: (n) eye disease; conjunctivitis (kon-jen-ten-veey-tis); pinkeye (pin-kaay)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daaf

DHAFANDHAAF
1

(fal) indhaha xanuunka daafku hakaaga dhaco. Indhihiisa markaan arkay baan ku daafay Dh: bakoorow.

2

daaf -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca indhaha oo la is qabadsiiyo, baqbaq iyo xafajo badanna u keena oo wax aad qori mooddaa indhaha dhex ordo. Dh: bakooro, qoridaaf.

3

daaf -ta: (magac, dhedig, keli) meesha aad joogto meel dhinac ka ah. Daaf uga joogso gaadhiga yaanu ku jiidhine. Dh: doc, gees, barbar, hoobad.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daag

DHAFANDHAAF
1

-a: (magac, lab, keli) qiyaas dhuleed beeraha lagu cabbiro oo xagga ballaca noqda labo iyo labaatan tallaabo. Daag hadhuudh ah baa ii baxay.

2

daag -a: (magac, lab, keli) jeex yar oo dhulka gacanta lagu qodo, si dix, webi ama laag beer biyo loogaga soo leexiyo. Cali daag buu beertooda u soo leexinayaa. Dh: kali.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daah

DHAFANDHAAF
1

(Daah-a)

2

1. Ilixir laga sameeyey dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha, kd., ama qolalka lagu kala gooyo; ilixir.

3

2. Dib u dhac; raagis.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daah

DHAFANDHAAF
1

daah¹: m.l 1. Dibdhac; raagis; dubudhac. 2. la-mid: daahid.

2

daah²: m.l (-hyo, m.dh) (riw.) D. masraxiyeed: ilxir loo adeegsado goobta masraxiyadda.

3

dąah¹: m.l (-hyo, m.dh) Ilixir laga sameeyay dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha iyo wixi lamida ama qolalka lagu kala gooyo.

4

dąah²: f.g1 (-hay, -hday) Ilixir u yeelid.

5

daah³: f.mg1 (-hay, -hday) 1. Raagid; dib u dhicid. 2. Ka soo d.: madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daah

DHAFANDHAAF
1

daah¹: m.l 1. Dibdhac; raagis; dubudhac.

2

daah²: f.mg1 (-hay, -hday) 1. Raagid; dib u dhicid. 2. Ka soo d.: madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato. m.f.dh, daahid.

3

dąah¹: m.l (-hyo, m.dh) Ilixir laga sameeyay dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha iyo wixi lamida ama qolalka lagu kala gooyo.

4

dąah²: m.l (-hyo, m.dh) (riw.) D. masraxiyeed: ilxir loo adeegsado goobta masraxiyadda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daah

DHAFANDHAAF
1

v. be late

2

daah vl. n. lateness, tardiness

3

daah m. n. screen, drapes, curtain, cover

4

daah v. hide, put behind a screen ~ curtain

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daah

DHAFANDHAAF
1

-ay / day: (v) be late; become late; take one's time; lag (laag) ~ Ex: wuu daahay; he was late

2

daahsan -aa / ayd: (adj) . late (leeyt); delayed (di-leeyidh)-, unpunctual; overdue (pver-dhuu); behind schedule —daahid -da: (n) lateness (leeyt-nes); delay (dhi-leey)

3

daah -a: (n) 1. curtain (keer-ten) drape (dareeypy drapery (dhareey-pari)-, window shade (sheeydhy, blind (balaayndh)-, screen (iskiriin) 2. veil (veeZ); partition (paar-ti-shin) ~ xijaab

4

daaha ka qaad: (expression) disclose (dis-kalowsy uncover (an-kaver) ~ kashif

5

daah : (v) leave alone ~ iska daah

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daah

DHAFANDHAAF
1

(fal) geel, dabaysha raac oo xeradii laga soo guuray dib ugu noqo. Geelidii rimayda ahaa oo dhan wuu daahay.

2

daah: (fal) ila xidh u samee. Aqalka dabaysha ka daaha.

3

daah: (fal) arrin ama wax kale, maqalka iyo aragga ka xannib. Dh: qari, khabbee. Li: caddee, muuji.

4

daah: (fal) waqtigii aad tegi lahayd ka dibdhac, goortii aad gaadh lahayd meel ka dibdhac. Dh: raag, habsaan.

5

daah: (fal) (ka ~) soo xanuun ku hayay, ka soo roonaansho. Wuxu raafada xanuunkii maanta wuu ka soo daahay.

6

daah -a: (magac, lab, keli) geel marka uu u soo lumo xeryihii iyo waddankii uu yaqaaney ee laga raray. Rimayda daaha ka ilaaliya. Dh: guryonoqod.

7

daah-a: (magac, lab, keli) xanuun ka soo raysasho ah laakiin weli diifi ka sii muuqato. Daah baan Ilaahay kaaga baryeynaa.

8

daah -a: (magac, lab, keli) maryo ama wax kale oo oo daliigan oo albaabbada iyo daaqadaha laga laallaadiyo si iftiinka iyo indhaha ka soo gali lahaa la iskaga qariyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

daah

DHAFANDHAAF

سجافة

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daal

DHAFANDHAAF
1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daal

DHAFANDHAAF
1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daal

DHAFANDHAAF
1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daal

DHAFANDHAAF
1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

daal

DHAFANDHAAF

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daan

DHAFANDHAAF
1

1. (Daan-ka) Afka labadiisa lafood oo ad'adag oo ilkuhu ku yaalliin, middood.

2

2. (Daan-ta) Gow; qar; af.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daan

DHAFANDHAAF
1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daan

DHAFANDHAAF
1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Daan

DHAFANDHAAF

Bank

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daan

DHAFANDHAAF
1

m. n. lower jaw; cheek

2

daan [feminine] n. cliff; edge; block (area)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daan

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) cheek (jiik); lower jaw ~ dhaban

2

daan -ta: (n) corner; edge. Ex: daanta galbeed; western corner

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daan

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) lafaha ilkuhu ay ku rakiban yihiin iyo hilibka isa saaran ee wejiga labadiisa dhan. Dogonta daanka jebi. Wa: daaman.

2

daan-ta: (magac, dhedig, keli) labada dhinac ee webi, buur iyo waxii la mid ah leedahay midkood. Daanta galbeed ee webiga shabeelle ayey biyuhu ku fataheen. Dh: bog, dhinac, doc, qar, baal, deg, dhaban, barbar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daaq

DHAFANDHAAF
1

(Daaq-a)

2

Cawska iyo geedaha xooluhu cunaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daaq

DHAFANDHAAF
1

daaq¹: m.l 1. Caws, caleen iyo wixi lamida oo ay xooluhu cunaan; baad. 2. la-mid: daaqid.

2

daaq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) Caws, caleen iyo wixi lamida cunid (xoolo).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daaq

DHAFANDHAAF
1

daaq¹: m.l Caws, caleen iyo wixi lamida oo ay xooluhu cunaan; baad.

2

daaq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) Caws, caleen iyo wixi lamida cunid (xoolo). m.f.dh, daaqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daaq

DHAFANDHAAF
1

m. n. pasture, grazing land, vegetation

2

daaq v. graze, eat grass

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daaq

DHAFANDHAAF
1

-a: (n) pasture (paas-jer)-, grassland (garaas-laandh)-, pasturage (paas-tareeyj)

2

daaq -ay / day: (v) graze (gareeys)-, browse (baraaws)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Daaq

DHAFANDHAAF
1

Pascolo

2

Pasture; grazing

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daaq

DHAFANDHAAF
1

(fal) xoolo, tigaadda, doogga iyo dhirta cun. Geeloow daaq oo daaq markaad gamboor daagdaa laguu yaabaa!

2

daaq-a: (magac, lab, keli) geedaha iyo cawska xooluhu cunaan ee ay calaf ahaan u daaqaan. Jiiddani daaq malaha ee daanta kale geeya xoolaha. Dh: calaf, tigaad, saac, baad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

daaq

DHAFANDHAAF

مَرْعَى

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daar

DHAFANDHAAF
1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daar

DHAFANDHAAF
1

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

2

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

3

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daar

DHAFANDHAAF
1

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

2

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daar

DHAFANDHAAF
1

f. n. stone house ~ building

2

daar v. light, kindle, ignite

3

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Daar

DHAFANDHAAF

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daar

DHAFANDHAAF
1

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

2

daar -ta: (n) stone house ~ sar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Daar

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daar

DHAFANDHAAF
1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

2

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

3

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

4

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

5

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

6

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

7

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

8

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

9

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

10

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

11

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

12

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daas

DHAFANDHAAF
1

(Daas-ka)

2

Aqal, guri, qol, dukaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daas

DHAFANDHAAF

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daas

DHAFANDHAAF

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daas

DHAFANDHAAF

m. n. store, shop; store-house, store-room

waa la naqliyay ✓