da'yari

de: young, juvenile

hm: 1

lx: da'yar

pd: (da'yaraa)

ps: adj-expr

key: da'yar_1

de: youth, youngsters

hm: 2

lx: da'yar

pd: (-ta)

ps: n6-f-col

key: da'yar_2

m.l Xiddig xiddigaha ka mid ah.

(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.

daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.

daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Aabbe, ilmo uu ka quustay guriga ka cayrin. 2. (f.g) Nin, xaaskiisa, caruurtiisa iyo wixi lamida dhaqaale darrayn. 3. (f.mg) U d.: cid wax ay doonaysay, iyadoo marmarsiinyo been ah loo sheegayo in aan wax loo heli karayn u sheegid.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Aabbe, ilmo uu ka quustay guriga ka cayrin. 2. (f.g) Nin, xaaskiisa, caruurtiisa iyo wixi lamida dhaqaale darrayn. 3. (f.mg) U d.: cid wax ay doonaysay, iyadoo marmarsiinyo been ah loo sheegayo in aan wax loo heli karayn u sheegid. m.f.dh, dayrin.

v. disown, repudiate, give up on

dayri v. complain about one's financial situation

-yey / say: (v) disown (dis-own); repudiate (ri-puu-diyeeyt); especially a child

(fal) nac oo isaga teg; cidla' kaga dhaqaaq. Dh: nac, eri. Li: jeclow, daryeel.

(fal) miyiri oo si tartiib ah u qabo.

-da: (magac, dhedig, keli) tol iyo qaraabo yaraan. Ninkan madluunka ah, waxa loo cadaadinayaa abyari. Dh: tolyari.

m.dh la-mid: danyar¹.

danyar¹: m.dh.u Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax nolol maalmeedkiisa dhaafsiisan. la-mid: dabyar.

danyar²: f.mg4 (-raa, -rayd) Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax dhaafsiisan nolol maalmeedka ahaansho.

m.dh.u Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax nolol maalmeedkiisa dhaafsiisan. la-mid: dabyar.

f. n., [collective] the poor, people of modest economic circumstances

danyar [compound] adj., (ie. n., adj.): poor, economically weak

-ta: (n) poor (puur) person; economically poor person ~ reer tabareed

-ta: (magacwadareed) dadka inta haynta yar ee saboolka ah. Dh: danlay.

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin.

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin. m.f.dh, dararin.

v. cause (an animal) to produce more milk

(fal) neef irmaan, caano badi.

de: cause (an animal) to produce more milk (by grazing it well)

lx: darari

pd: (darariyey)

ps: v2a=tr

key: darari

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhumay baadi goobid. la-mid: daweri, dawri, deweri.

(fal) bari oo kolba sasabo wax u weydiiso. Dh: dawar.

-da: (magac, dhedig, keli) qurjad xumi. Dh: sinyari, lafyari, jidhyari, saryari.

-ha: (magac, lab, keli) marka qofku cidda uu ku tiirsanyahay ama qolodiisu aanay tiro badneyn. Dabyareha aan ahay waa waxa la igu duudsiyey. Dh: bahyare, laangaab. Li: laandheere.

-ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wadajir u dheelaan ragga iyo haweenku ba oo caan ku ah gobolka Togdheer iyo meelo kale oo ka mid ah ciyaaraha aan durbaanka lahayn ee jiibta, jaanta iyo sacabka keliya lagu ciyaaro.

-da: (magac, dhedig, keli) xiddig ka mid ah xidigaha cirka oo daruur u eg.

f.g2 (-iyay, -isay) Neef dhalay dambar ka lisid.

v. milk the colostrum from an animal

(fal) neef, dambar ka lis. Saca liga dambari.

de: milk the colostrum from an animal

lx: dambari

pd: (dambariyey)

ps: v2a=tr

key: dambari

-ha: (magac, lab, keli) qof hanti yar ama caydhba ah oo aan wax badan haysan. Kol haddaan danyare ahay, duunyo ii dareerayn; deldellaadi waa adi. Dh: danlay.

m.dh la-mid: danyaraan.

-da: (magacwadareed) dad aan xoolo badan haysan ama caydhba ah. Dh: danlay, caydh.

(fal) maro tol adigoo u adeegsanaya dun iyo makiinad. Dh: tol.

(fal) dad ama qof aad isqabateen ka garbax. Dh: garyigil.

m.dh la-mid: dulyaraan.

-da: (magac, dhedig, keli) dulqaadyari aan gefka loo dulqaadan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg facyaraan.

-da: (magac, dhedig, keli) mid weyd ah oo dhuuban ahaan. Dh: weydsani, miliilsani.

-da: (magac, dhedig, keli) wax yaryar oo inta caadiga ah ka yar ahaan. Daafida yaryarideeda ayaa loo yidhaa ninkii dalag waayay daafi buu daadiyaa uu guraa. Dh: yaryaraan.

m.f.dh eeg da'yar². la-mid: da'yaraansho, da'yari, da'yaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) cimri kooban oo aan badnayn jirid. Li: da'weynaan.

m.f.dh eeg da'fur². la-mid: da'fur¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) qooq joojinta ay awrtu qooqfurto. Awrtu da'furidda way ku naaxaan.

-ga: (magac, lab, keli) inta la jiro tirsasho. Dh: da'tirsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) wax baylahsan. Daayacni kumay lumine wax kale ayaa helay lacagtii.

-da: (magac, dhedig, keli) kibir hanti badani keento ama darajadu.

(Dahaarid-da)

Dahaar u yeelid.

m.f.dh eeg dahaar².

-da: (n) encasement (en-keeys-ment) covering (kavar-ing)

-da: (magac, dhedig, keli) dahaar u samayn. Alaabtani dahaarid ayey u baahan tahay. Dh: dahaadhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku dahaarid. Dh: dahaadhis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dahaaran ahaan. Dh: dahaadhni.

m.dh Tegidda dalal badan socdaal lagu tago.

-da: (magac, dhedig, keli) meelo badan oo adduunka ah gooshid; dalal badan arkid.

m.f.dh eeg dambari. la-mid: dambaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhalay, dambar ka lisid. Qaalmaha ugubka ah ayay dambarintu ku fiican tahay. Dh: dambaris.

m.l la-mid: dambarin.

m.l la-mid: dambarsasho.

-ga: (magac, lab, keli) xoolo dhalay dambar ka maalid. Dambarsiga aad baan u jeclahay. Dh: danbarsi.

de: the poor, people of modest economic circumstances

hm: 1

lx: danyar

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: danyar_1

de: poor, economically weak

hm: 2

lx: danyar

pd: (danyaraa)

ps: adj-cmp

key: danyar_2

m.f.dh eeg dardar³. la-mid: barbarid, berberid, dardar¹, derder¹, derderid.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) biirbiirin.

dardarid -da: (magac, dhedig, keli) dareere ama wax kale oo weel ku jira, kolba in yar ka qaadid.

-ga: (magac, lab, keli) marka dareere ama wax kale, kolba intii la doono laga soo dhuranayo ama laga soo qaadanayo weelka uu ku jiro.

m.dh eeg dawdar². la-mid: dawdar¹; dowddarid.

m.dh la-mid: dawdarnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hadal badan ahaan. Dh: hadalbadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka garbaxid dad ama qof aad isqabateen. Dh: jidmari.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid qado siin.

(fal) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhig illaa duhurka ama barqada la gaadhayo. Li: guuri.

-da: (magac, dhedig, keli) hawlyaraan iyo dhibla'aan.

m.dh la-mid: farayaraan.

(Hawlyari-da)

Dhibyari.

m.dh Si aan dhib lahayn oo lagu suganyahay. la-mid: hawlyaraan.

m.dh Si aan dhib lahayn oo lagu suganyahay.

f. n., [compound] light ~ easy work, small task

-da: (magac, dhedig, keli) hawlyaraanta wax la qabanayo iyo dhibyaridiisa.

de: light ~ easy work, small task

lx: hawlyari

pd: (-da)

ps: n-f-cmp

key: hawlyari

(Maanyari-da)

Garaadyari; caqli-yari; fiiraggaabi.

m.dh la-mid: maanyaraan.

f. n., [abstract] state of being unintelligent, mental dullness

-da: (magac, dhedig, keli) kas yari; maangaabni.

de: state of being unintelligent, mental dullness

lx: maanyari

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: maanyari

-da: (magac, dhedig, keli) buuq yaraan; nefis ahaan. Dh: qalyari, nafis. Li: qalo, buuq.