da'id — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha samada Eebbe ka soo liso ee fadka laga hooriyo. da'is -ta: (magac, dhedig, keli) eeg da'id.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dham'id.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aa'.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax, waran ama wax kale meel ama qof ku tuurid. Maandhow, ninkaan aa'i waw aamusahayaaye. Dh: tuurid, ridid, mirid, halgaadis.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bi'id.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo hoog ku dhicid; ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Ba'id baan uga yaabayaa, inuu beledkii ku dhaco. Dh: hoogid, bi'is.

2

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) baxidda dalagga oo xumaada. Dh: ba'is, bi'id, bi'is. Li: bixid.

3

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) dhaqan lumid; dhaqan doorsoomid. Ba'id iyo xumaan ma leh yartii, diinta barataaye. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, xumow. Li: fiicnow, qummanow, toosnow, wanaagsanow.

4

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) far ama wax kale oo meel ku qornaa tirtirid; qoraal masaxid. Ba'idda ka ilaali tirade taleefanka aan kuu qorey. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, tiris, tirtiris, tirid, tirtirid.

5

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo sidii fiicnayd ka leexasho. Roob la'aanta ayaa beeraha ba'idda ugu wacan. Dh: ba'is, bi'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabid-da)

2

1. Qalab (dabin, kd.) ugaarta iyo banjoogta kaleba loo dhigo oo lagu qabto, dhigid.

3

2. (il) isku hayn; iskuqabasho yar.

4

3. (timo), nabid lafta lagula dhejiyo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dab². la-mid: dabniin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabin u dhigid. Birtani way ku fiican tahay dabidda jiirka.

2

dabid -da: (magac, dhedig, keli) awr, awr kale ku xidhiidhin.

3

dabid -da: (magac, dhedig, keli) gaadhi aan gaar aan u socon karin, gaadhi kale ku jiidid.

4

dabid -da: (magac, dhedig, keli) il isku qabsad. Dabidda ishayda ma karo.

5

dabid -da: (magac, dhedig, keli) timo tidcid, ama soohid. Timaha ha furfurine dabidda u daa.

6

dabid -da: (magac, dhedig, keli) ul iyo wixii la mid ah, qalloocsamiddooda. Dabidda ka ilaali usha.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dedid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dusha wax ka saarid. Dadidda ka daa ilmaha yaanu nakhasku ku dhegine.

waa la naqliyay ✓

1

(Dafid-da)

2

Qaadasho degdeg iyo xoog leh; la boodid; dhifsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daf³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of grabbing ~ snatching

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhufsad degdeg iyo xoog leh, la boodid. Dh: dhufsasho, dafis.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of grabbing ~ snatching

2

lx: dafid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: dafid

waa la naqliyay ✓

1

(Dagid-da)

2

Dhacsiin qof la dhacsiiyo wax aan jirin ama si aan run ahayn; dhagrid; khatalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dag. la-mid: dagniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid u dhuumasho oo si ay xeeladi ku jirto wax yeelid. Dh: dagis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dah.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel banaan yaaley, halkii uu ku habboonaa dhigid. Xashiishka waa layska dahaa.

2

dahid-da: (magac, dhedig, keli) qarin oo wax dahsoon ka dhigid. Dh: qarin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dal².

waa la naqliyay ✓

1

(Damid-da)

2

Dhammaansho; soo yaraansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąn. la-mid: demid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ololkii joojin oo bakhtiyid. Dab dabayli shidayso damid ha ka sugin. Dh: damis, bakhtiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Darid-da)

2

1. Weel biyo ama wax kale, wax kaga qaadid.

3

2. (ku darid) Ku kordhin; ku biirin.

4

3. (ka darid) Soo (ama sii) xumaansho; sidii hore si ka xun samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dar³. la-mid: daris.

waa la naqliyay ✓

vl. n. adding

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira biyo oo wax godan la dhexgeliyo oo qayb ka mid ah lagu soo qaado.

2

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xanuun sidii hore ka sii xumaansho. Bukaanku ka darid mooyee ka soo rayn maleh. Jumlum ular oo bile.

3

darid -da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) labo tiro isku biirin ama isu geyn. Dh: wadarayn.

4

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax hore, wax kale ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

1

de: adding

2

lx: darid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: darid

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: deyid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) indhaha ku jeedin, soo fiirin. Dh: eegid. Li: jeedsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Di'id-da)

2

(roob, kd.) hoos u soo daadashada ama u soo qubashada biyaha daruuraha ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg da'. la-mid: di'is, di'itaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) th act of raining (reeyning) or falling like raindrop ~ di'is

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) di'itaanka roobku soo da'o.

waa la naqliyay ✓

1

a: di'is (ta) [vn1-f]; rw: da'

2

de: downpour of rain

3

lx: di'id

4

pd: (-da)

5

ps: vn1-f

6

key: di'id

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadhada aadka ah oo uu qofku is kala garan waayo. Dh: ismadaxmarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Idaaca-da)

2

Idaacad.

waa la naqliyay ✓

1

(Idmid-da)

2

Idan siin; in la falo, kd., oggolaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ijaasa-da)

2

Idan, ruqso, fasax.

waa la naqliyay ✓

1

(Libaad-da)

2

Idiin qurux badan oo kore-Soomaaliga docdiisa hoose lagu dhejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

barbarda'¹: m.l.u Daruur biyeysan oo cirka badi ahaan qarisa.

2

barbarda'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) Roob si aad ah u da'id.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

barbarda'¹: m.l.u Daruur biyeysan oo cirka badi ahaan qarisa.

2

barbarda'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) Roob si aad ah u da'id. m.f.dh, barbardi'id.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

/snow/ (n) 1. baraf (v) 2. dhicidda barafka (da'idda barafka).

waa la naqliyay ✓

s.f. - oggolaansho (da), idan.

waa la naqliyay ✓

v.intr. - baraf da'id.

waa la naqliyay ✓

v.intr. - da'id.

waa la naqliyay ✓

s.f. - roob da'id (da).

waa la naqliyay ✓

1

ruuw jelaal

2

roob da'id

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) roob, dhinac ka da'id. Roobku wuxu u socdaa barbardi'id.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) da'da iduhu ku asoolaan; iduhu kolka filkoodu inuu wan qaadi karo uu gaadho. Sabeen haysimo ah ayaan iibsaday. Dh: asool.

2

haysimo-da: (magac,dhedig, keli) wallac iyo dareen uur. Dh: haystimo

3

haysimo -da: (magac, dhedig, keli) laboodka iyo dhaddigga xoolaha isu hayntooda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhulka yaal kor u hinji. Qaad marada halkaa taalla. Li: dhig.

2

qaad: (fal) ka cudur ama bugtaan yeelo. Siigada hargab ka qaad.

3

qaad: (fal) duullaan meel ugu kac. Dh: weerar.

4

qaad: (fal) ku luuqee, ku hees. Heesta ku qaad adaa cod macaane. Dh: hees.

5

qaad: (fal) roob, da'idtaanka jooji. Rooboow gaad waan qadhqadhnee. Dh: kac, joogso. Li: da, hoor.

6

qaad: (fal) xil aqbal oo masuul noqo, xil dusha u rido. Xil qaad waa eed qaad.

7

qaad: (fal) xoog ku dhac oo boob. Ninkii geelaaga qaaday adna Lo'diisa soo qaad. Dh: dhac.

8

qaad: (fal) «uga deeq iyo axsaan ku sii. Ninka joonyad bariis ah tukaanka uga qaad. Dh: sii.

9

qaad: (fal) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kexee. Gabadha qaad oo reerkiinna gee waa laguu meherindoonaaye.

10

qaad-ka: (magac, lab, keli) geed cagaaran oo laga beero dalal ay ka mid yihiin Itoobiya, Yamen iyo Kiiniya oo caleentiisa ama diirkiisa la calaliyo laguna mirqaamo. Dh: jaad.

11

qaad -ka: (magac, lab, keli) inta wax mug leh gudihiisu deeqi karo. Dh: mug.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

2

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

3

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

4

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

5

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

6

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

7

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

8

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

9

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

10

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhama'². la-mid: dala'¹, dal'id, dhama'¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Da'aad-da)

2

Da'; fil.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: da'¹ (1).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) age (eeyy)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg da'.

waa la naqliyay ✓

1

de: age

2

lx: da'aad

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

syn: fil

6

key: da'aad

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daa'intay: (v) get used to; habituate (ha-bi-juweeyt); accustom oneself

2

daa'im -ah: (adj) permanent (permananty, immortal (imoor-tal) eternal (iteer-nal) ~ joogto ah, waaraya

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magacyada Eebbe mid ka mid ah oo 'weligii jire' la macno ah. Daa'imow adaa, deeq badan lehe, roob noo da'sii. Dh: Waare.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weligaaba ku sugnaw oo sidaa u wad inta aad ka dhimanayso. Cibaadada iyo waxbarashada daa'im.

2

daa'im-ka: (magac, lab, keli) wax aan dhammaan ama dhammaad lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Daa'in-ka)

2

1. Eebbe, Ilaah.

3

2. Aan go'in; lagu waaro.

waa la naqliyay ✓

1

daa'in¹: m.l Sifo Eebbe oo tilmaamayso suulid la'aantiisa. la-mid: daayin¹.

2

daa'in²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Fal samayntiisa joogtaysasho; ku waarid. la-mid: daayin².

waa la naqliyay ✓

1

daa'in¹: m.l Sifo Eebbe oo tilmaamayso suulid la'aantiisa.

2

daa'in²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Fal samayntiisa joogtaysasho; ku waarid. m.f.dh, daa'imid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) God (gaadhy everlasting (evar-laastin); the Eternal (i-teer-nel) ~ Ilaah, Rabbi

2

daa'in -daa'imay/daa'intay: (v) get used to; habituate (ha-bi-juweeyt)-, accustom oneself

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan dhammaanayn oo joogto ah. Barwaaqo daa'in ah Eebboow na sii. Dh: abiido, waligeed, daa'im, joogto.

2

daa'in -ka: (magac, lab, keli) eeg daa'im.

waa la naqliyay ✓

1

(Daabid-da)

2

Daab la qabto u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daab³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax daabi ku dhacday oo buka noqosho. Nirgaha daabidda ka ilaaliya. Dh: daabis.

2

daabid-da: (magac, dhedig, keli) gudun, billaawe. taki, dongore iyo wixii la mid ah, daab u samay. Dh: daabis.

waa la naqliyay ✓

1

(Daacid-da)

2

Daaco soo saarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daac². la-mid: daacasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daaco soo saarid. Daaciddiisaan ka gartay inuu dhergey.

2

daacid: -da: (magac, dhedig, keli) meel hoos u godata oo liicda. Daacidda ka ilaali usha intay qoyantahay. Dh: liicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daad².

waa la naqliyay ✓

1

(Daafid-da)

2

Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąaf³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bakooro ku dhicid. Daafidda waa la kala qaadaa.

waa la naqliyay ✓

-da: xoolo, tigaadda, dhirta iyo geedo cunid. Dh: daaqis.

waa la naqliyay ✓

1

(Daahid-da)

2

1. (-') Daah u yeelid; ilixirid.

3

2. Raagid; dib u dhicid.

4

3. (ka soo daahid) madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

1

daahid: m.f.dh eeg daah³. la-mid: daah¹ (2).

2

dąahid: m.f.dh eeg dąah².

waa la naqliyay ✓

vl. n. lateness, delay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ka soo roonaansho cudur. Daahid baannu ugu ducaynnay bukaanka.

2

daahid -da: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wax la mid ah, daah ku xidhid. Qolku daahid buu u baahan yahay.

3

daahid -da: (magac, dhedig, keli) dib u dhac ku yimaadda waqti ama cid meel tegi lahayd. Daahid baa ku dhacaday ambabaxeennii. Li: degdeg.

waa la naqliyay ✓

1

de: lateness, delay

2

lx: daahid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: daahid

waa la naqliyay ✓

1

(Daalid-da)

2

Daal iska garasho; daal hayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

waa la naqliyay ✓

tired

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaqid-da)

2

Daaq cunidda xoolaha.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daaq². la-mid: daaq¹ (2).

waa la naqliyay ✓

vl. n. grazing; browsing

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of grazing or pasturing

waa la naqliyay ✓

1

de: grazing; [ext., fig.] browsing

2

lx: daaqid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: daaqid

waa la naqliyay ✓

1

(Daarid-da)

2

1. Dab birin, ifin, shidid, hurin.

3

2. Taabasho; maagid, daandaansi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daar². la-mid: daaris.

waa la naqliyay ✓

vl. n. ignition

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, shidid. Daaridda dabka ka hor xaabo noo keen. Dh: hurin, noolayn, daaris.

2

daarid -da: (magac, dhedig, keli) caano la lulayo oo aanan weli subaggii ka bixin, in yar ka shubid oo hubin inay baxeen. Dh: bilqin.

3

daarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin. Ha i daarin, kuma daaree.

waa la naqliyay ✓

1

de: ignition

2

lx: daarid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: daarid

waa la naqliyay ✓