Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh Qoryo geedo gaar ah laga soo guray oo weelasha qaarkood lagu culo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cigaal-ka) Qoofal gaar ah oo xarrago madaxa loo gashado.

2

2. (Cigaa-sha) Riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

cigaal¹: m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

2

cigaal²: m.dh Tuuryo meel dheer ku dhacda.

3

cigaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Tuuryo meel dheer ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

waa la naqliyay ✓

name: Igal

waa la naqliyay ✓

1

m. n. headband, turban

2

cigaal v. put a turban on someone

3

cigaal [feminine] n. long range shot

4

cigaal v. shoot a long-range shot

waa la naqliyay ✓

name-m headband, turban; long range shot

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a traditionally Arab headdress; turban (toor-ban) for a men only

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay ka dib kolkii uu walaalkiisii ka horreeyay dhintay. Waxa kale oo loo baxshaa wiil kolkii uu dhashay xayuub cigaal u eg uu madaxa kaga duubnaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax lagu beddelay, wax kale oo hore loo waayay ama u lumay. Dh: cige.

2

cigaal -ka: (magac, lab, keli) xadhig wareegsan oo dun madoobi ku dahaadhan tahay oo cimaamadda madaxa korka laga saaro. Waa xadhig si qurux badan loo farsameeyo oo xarrago darteed madaxa loo gashado.

3

cigaal -sha: (magac, dhedig, keli) riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) alaabta guriga iyo maacuunka.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg caaqil.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) oday dhaqameed.

2

cuqaal-sha: (magacwadareed) dad wax garad ah oo ay talo ka go'do.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gabbaad dhaxanta ama cadceedda laga galo. Dh: dugsi. Li: daleed.

waa la naqliyay ✓

1

nugaal¹: m.l Midab madow oo lo'da u gaar ah.

2

nugaal²: m.dh Dhul ciid jilacsan oo boor leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul ciid jilacsan oo boor leh. nugayl m.l Adkasyandarro, jileec.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Nugaal [region in north central Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

de: Nugaal [region in north central Somalia]

2

lx: Nugaal

3

ps: n0-loc

4

key: Nugaal

waa la naqliyay ✓

1

(Sugaal-ka)

2

Kurasho; dhawris.

waa la naqliyay ✓

m.l Sųgidda.

waa la naqliyay ✓

vl. n. waiting, expectation

waa la naqliyay ✓

name-m waiting, expectation

waa la naqliyay ✓

1

Attesa

2

Certain

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa in badan la sugay oo caloosha ku raagay ama wiil dhalashadiisa ka hor reerku gabdho uun lahaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) korasho; dhawris; sugis.

waa la naqliyay ✓

1

de: waiting, expectation

2

initial: s

3

lx: sugaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: sugaal

waa la naqliyay ✓

name-f headband, turban; long range shot

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh kolkii ay dhalatay madaxa ku duubnayd wax cigaal u eg.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: Cubnaan; culnaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la culay ahaan; culnaan.

waa la naqliyay ✓

(Dugal) S Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, dugsi ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

(Duggaal-ka)

2

Docda aan dhaxanta xigin ee dugsoon.

waa la naqliyay ✓

1

duggaal¹: m.l (-llo, m.dh) Meel dhaxanta celisa.

2

duggaal²: f.mg1 (-lay, -latay) la-mid: duggaali.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Meel dhaxanta celisa.

waa la naqliyay ✓

m. n. shelter

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shelter (shalter), shelter from the weather

waa la naqliyay ✓

1

a: dug

2

de: shelter

3

lx: duggaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: duggaal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] disease of cattle

2

caal [feminine] n. dewlap of cow

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi

2

caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.

3

caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

کافر

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar billaabmi doonta, ciyaartoyda ka qaybgali doonta kala doorasho calmasho. Dh: cubtamid, cugtamid, doorasho.

2

cugad -ka: (magac, lab, keli) weel cusub ama mid hore oo la nadiifinayo, cugay ku samayn. Dh: culid.

waa la naqliyay ✓

1

cugan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) la-mid: cuban¹.

2

cugan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) la-mid: cuban²; culan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) la-mid: cuban; culan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] cleaned by heat and smoke (of a milk vessel)

waa la naqliyay ✓

name-f cleaned

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) waraabsan; mid wabax ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: culan

2

de: cleaned by heat and smoke (of a milk vessel)

3

lx: cugan

4

pd: (cugnaa)

5

ps: adj-der

6

key: cugan

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: culay.

waa la naqliyay ✓

m. n. bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qoryo gaar ah oo qallalan oo udgoon oo weelasha caanaha lagu cugto. Dh: culay, qoriqadiid.

waa la naqliyay ✓

1

a: culay

2

de: bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

3

lx: cugay

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m

6

key: cugay

waa la naqliyay ✓

1

(Cunaa-ga)

2

Cunto badan cuna; aad wax u cuna.

waa la naqliyay ✓

m.l C. ah: qof aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l C. ah: qof aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. big eater

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) eater (zzter); big eater

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dugaag ama qof aad wax u cuna.

waa la naqliyay ✓

1

de: big eater

2

lx: cunaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: cunaa

waa la naqliyay ✓

1

(Ogaal-ka)

2

War u hayn; xog u hayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: ogaan (1). Garasho wax loo leeyahay; arrintaas ogaal baan u falay. 2. Xog wax laga hayo. Tusaale: “Ogaalkay nabadgelyo ayaa halkaa ka jirtay”. 3. Xog'ogaal: oogaanta wax guntooda la ogyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: ogaan (1). Garasho wax loo leeyahay; arrintaas ogaal baan u falay. 2. Xog wax laga hayo. Tusaale: Ogaalkay nabadgelyo ayaa halkaa ka jirtay. 3. Xog'ogaal: oogaanta wax guntooda la ogyahay.

waa la naqliyay ✓

vl. n. knowledge, consciousness

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) awareness (aweer-nes); knowing (noo'wing); conscious (koon'shas) ~ ogaansho, ogaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ka warqabid sal iyo baar ah oo sugan. Dh: aqoon.

2

ogaal -ka: (magac, lab, keli) war iyo wacaal tifaftiran oo dhammaystiran u hayn. Ogaal diidaa, nac waaruu leeyahay. Dh: warqab, xoghayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: knowledge, consciousness

2

lx: ogaal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn-m

5

key: ogaal

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaar-ta)

2

Nafley banjoog ah oo aan dugaag iyo haad iyo bahallo kale midna ahayn ee daaqda oo hilibkeeda la cuno oo ay ka mid yihiin biciidka, dabataagta, cawsha, deerada, sagaarada...

waa la naqliyay ✓

1

ugaar¹: m.dh.u Nafley banjoog ah oo hilibkeeda la cuno sida biciidka, deerada, iyo wixi lamida.

2

ugaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Ugaar dilasho (qof). la-mid: ugaarso.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nafley banjoog ah oo hilibkeeda la cuno sida biciidka, deerada, iyo wixi lamida. la-mid: ugaadh.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] game-animal; prey

2

ugaar v. hunt, go hunting

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m prey, hunt; wild game

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) wild animal; game (geeym) hunted for food or sport ~ ugaadh

waa la naqliyay ✓

1

Selvaggina

2

Wildgame

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Ugaas-ka)

2

Nin tol u taliya; madax; garaad; wayeel; iimaan; wabar; islaan; beeldaaje.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin tol madaxnimadiisa loo caleemasaaray.

waa la naqliyay ✓

m. n. chief, king, sultan

waa la naqliyay ✓

name-m chief; king; sultan; boss

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chieftain (jiif-tan), tribal chief; clan or tribe chief ~ garaad, malaaq, islaan

waa la naqliyay ✓

ama Ogaas, magac loo baxsho wiil saansaanyihii madaxda leh oo la filayo ama loogu ducaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) madaxdhaqameed beel u taliya oo qayb ka ah dhaqanka Soomaalida. Wil yar baa laga dhigay ugaas. Dh: suldaan, garaad, iimaan, wabar, beeldaaje, islaan, malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: boqor, malaakh

2

de: chief, king, sultan

3

initial: u

4

lx: ugaas

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: ugaas

waa la naqliyay ✓

1

(Uyaal-ka)

2

Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l magacuyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. substitute

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) replacement (ri-paleeys-ment) ~ u yaal. Ex: magac uyaal; pronoun

2

uyaal -ay / utaalay: (v) have in place. Ex: maxaa guriga uyaal? What did he have at home?

waa la naqliyay ✓

1

Surrogato

2

Surrogate

waa la naqliyay ✓

1

de: substitute

2

initial: u

3

lx: uyaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: uyaal

waa la naqliyay ✓

m. n. clan name

waa la naqliyay ✓

cugaal