cudh — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) kaadi, mantag iyo wax la mid ah, afka hore soo joogso. Matag baa i soo cudhay markaan, ciirtii fuuqsadaye.

2

cudh-ka: (magac, lab, keli) inta hore ee wax dhuun leh, sida bunduq iyo wixii la mid ah. Dh: cur.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Cadaadiska uu uumi dhaliyo. Marka uu uumigu la dheelitiranyahay hoorkiisa, cadaadiska uumigu waxa uu ku xiranyahay heerkulka hoorka, waxana loo yaqaanaa caadadiska uumiga dheregsan (CUDh).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Subagga ka baxa caanaha geela. 2. Bocor; halcun; cudh.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Cadaadiska uu uumi dhaliyo. Marka uu uumigu la dheelitiranyahay hoorkiisa, cadaadiska uumigu waxa uu ku xiranyahay heerkulka hoorka, waxana loo yaqaanaa caadadiska uumiga dheregsan (CUDh).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudhka hore ee jilicsan ee koofiyadda u ah guska ragga. Dh: kobor, dhalfo, burjo, kobor.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax u samaysan sida cudhka kildhiga oo labo af leh, mid sigaarka gaandhada loo geliyo oo ka buuran afka kale, midna laga nuugo oo lagu cabbo sagaarka. Dh: biib.

2

beeb -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama qasabad qaadda biyo, shidaal iyo wixii la mid ah. Dh: tuubo, tuumbo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax lagu heshiiyey kala iibsigiisa, cudhaadh ka bixi.

2

carbuun -ta: (magac, dhedig, keli) wax lagu heshiiyey kala iibsigiisa, qiimihiisii qayb ka mid ah sii horummarin; curaar ka sii bixin. Dh: cudhaadh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) badeecad, cudhaadh ka bixin. Dh: canshuurasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudhaadh ka qaadid. Dh: canshuurid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cudhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg cudh.

2

cur-ta: (magac, dhedig, keli) carjawda qulaanqulyaha oo xagga dibedda u soo taagan, siiba tan ragga oo xadhkaha codku ku jiraan. Dh: cudh, doob, kurxin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo, carbuun ahaan u dhiib.

2

curaar-ta: (magac, lab, keli) wax la sii haysto inta laguu soo celinayo wax aad bixisay. Dh: rahan, rahaamad, cudhaadh, carbuun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) masuuliyad iyo isku hallayn cid kale oo aan ahayn kan wax loo haysto uu qaado loona raaco wixii uu gaystay ka dammaanadda qaaday Dh: cudhaadh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig keli) dhidid madow oo awrka qoodha ah qadaadka ku yeesho oo labada dhegood inta u dhaxaysa ka dareera. Dh: tawaad.

2

dawaad -da: (magac, dhedig, keli) dareere midab madaw leh oo wax lagu qoro oo dhuxul ama wax kale laga sameeyo ee dawaadda lagu shubo ee looxa lagu qoro. Dh: khad, anqaas, tawaad.

3

dawaad -da: (magac, dheddeg, keli) weel yar oo cudh yar iyo gudo wareegsan leh oo anqaasta lagu shubto, ka baxa geed dhuljiif ah oo caleen balballaadhan leh, weel khadeed. Dawaaddii iga jabtay markaan kufay. Dh: tawaad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji; suurtagal ka dig. Hawsha cida ha ku hallayne adu u qun.

2

qun -ka: (magac, lab, keli) qanjidhada cunaha midkood. Qunka midig ayaa maanta i xanuunaya. Dh: qanjidh, jiqle.

3

qun -ka: (magac, lab, keli) xanuunka jiqlaha ku dhaca ee qanjidhada xanuuniya. Dh: cagagi, xoqado.

4

qun-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag, fiicnaan.

5

qun -ka: (magac, lab, keli) lugta yar ee sabuulka sidda. Hadhuudhka qunka ka jar. Dh: cudh, madax.

waa la naqliyay ✓

otage, n.m. - cudhadh; dad la afduubo.

waa la naqliyay ✓

1

n., (surety) carbuun, -ti, damiin, -ti, cudhaal, -shi.

2

bail, v.tr., (be surety for some one) damiino, rahan.

waa la naqliyay ✓

n, (caution) carbuun, -ti, rahmad, -ki, cudhaal, -shi; give for security, rahan; hold in false security, dag; false security, dagniin, -ti.

waa la naqliyay ✓

n., (of ruminants) calalnaqsi, -gi, calyacelis, -ki.

waa la naqliyay ✓

m. n. club, cudgel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. budhadh-ka] strong wooden stick; bat (boat); cudgel (kajel); club ~ bur, dhamas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bud.

2

budh: (tilmaame) weel aan meel dhiman lahayn. Xeedha bur ah buu gacalkii noo keenay Dh: budh, buuxa, tif, daf. Li: madhan, faaruq.

waa la naqliyay ✓

1

de: club, cudgel

2

lx: budh

3

pd: (-ka Pl: budhadh (ka))

4

ps: n4-m

5

key: budh

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibco-dhibcaha ka soo horreeya daruur markaas di'id bilaabaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji ama cul ku shid. Cush dhiisha, caanaha berri ha lagu shubtee. Dh: cug, cul.

2

cush -ka: (magac, lab, keli) cufka ay shinbiruhu samaystaan ee ay ku dhalaan. Dh: coosh, cuf, cooshad. Wa: cushash.

waa la naqliyay ✓

v. open

waa la naqliyay ✓

1

a: fur {N}

2

de: open

3

lx: fudh

4

pd: (fudhay / fudhdhay)

5

ps: v1=

6

key: fudh

waa la naqliyay ✓

v. run dry; be empty; stop producing milk

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (n) become dry; no longer producing, especially milk ~ gur. Ex: sac gudhay; a dry cow

waa la naqliyay ✓

(fal) il ama meel wax ka soo bixi jireen, istaag oo ha soo dhibcin.

waa la naqliyay ✓

1

a: gur

2

de: run dry; be empty; stop producing milk

3

lx: gudh

4

pd: (gudhay)

5

ps: v1=

6

key: gudh

waa la naqliyay ✓

(fal) hilib xoog u qantuugto. Hilib halka jilicsan ka hudh. Dh: kabob, qantuug, hur.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) mar ama kol.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey lagu cabbiro soo bixid ama muuqasho kedis ah oon horay loo filan. Libaax ayaa meel gaaban mudh ka soo yidhi.

2

mudh: (tilmaame) qaawan oon waxba xidhnayn. Arrad ayuu mudh yahay.

3

mudh: (tilmaae) toosan ah: aan qalqalooc lahayn ah. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd.

4

mudh: (fal) si fiican uga lugbax; dhanka kale uga bax. Godka dhiniciisa kale mudh ka dheh.

5

mudh-a: (magac, dhedig, keli) qaawanaan.

6

mudh -a: (magac,dhedig, keli) toosni aan qalqalooc lahayn. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd. Dh: toosan.

waa la naqliyay ✓

f. n. self

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. life (laayf) 2. self (salaf) ~ laf; —qudhiisa; himself; —qudhayda; myself, —qudhaada; yourself, —qudheeda; herself

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) keli ah oo aan la wehelin. Anoo qudh ah ayaa jooga. Dh: keli, qur.

waa la naqliyay ✓

1

de: self

2

lx: qudh

3

pd: (-dha)

4

ps: n0-f

5

xe: I love it myself.

6

xv: qur {N}

7

key: qudh

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-udhay, -uddhay) la-mid: rud.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) in mar ilkaha lagu goosto, gooso, qam ka sii. Dh: rud, hudh.

2

rudh -ka: (magac, lab, keli) in mar ilkaha lagu goosto.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ganto leh wax ka soo laalaadi. Gantada yar ee gurada guriga ku taal sudh dhiisha.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka nax, u daa oo ka saamax gafafka uu kugu samaynayo.

2

tudh: (fal) sii» marka qofku si adag oo xoog ku jiro wax u qabto. Tudh sii oo ha sii dayn.

3

tudh: (fal) uu xeebo, turriimo u gal, uga nax. U tudh dadka baahan.

4

tudh-ka: (magac, lab, keli) wax u qabasho si degdeg ah oo gacanta ku wada dhigis. Tudh ayuu siiyay gabigiisiiba oo gacanta ayuu ku qabtay. Dh: yudh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jidhka oo xadhig ama wax la mid ah lagu giijiyo si uu barar u yeesho.

2

cudhid-da: (magac, dhedig, keli) dareenka in wax qofka haya, sida kaadi ama mantag, aanu isku celin karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hal cunaha buuran.

2

cudhin -ta: (magac, dhedig, keli) weysada ubbada ah lakabka sare ee cuneheeda ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cudhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inta aanay hasha abaahootay giijin ama aanay gaasa bixin. Waataan baaturteedii lahaa, buudhka yey tebine.

2

buudh-ka: (magac, lab, keli) kabo dhinac kasta ka xidhan, inta badan raggu xidho. Kaba buudh ah goortuu xidhuu, kadar is moodaaye. Dh: buud, buudhbuudh

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.

2

caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadha-da)

2

Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daawo) Caallir maqaarka oo uu keeno “sarcoptes scabiei”. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daaw.) Caallir maqaarka oo uu keeno 'sarcoptes scabiei'. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

cadho [feminine] n., [collective] scabies; scab, itch; mange

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) a contagious skin disease, especially in domestic animals or livestock; scabies (iskay-biiz)

2

cadho -da: (n) anger (ang-ger) ~ xanaaq, caro. —Syn: rage, fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Xoolihii cadho ayaa haysa. Dh: candho.

2

cadho -da: (magac, dhedig, keli) dareenka qofku yeesho marka uu maankiisu wax diido. Dh: umal, xanaaq, dhirif. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midab caleentu yeelato marka cagaarku ka tago oo huruudda u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n. poor person; the poor

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) poor (puur); impoverished (im-poovarishidh) ~ fakhri, cayr. —Syn: indigent, needy, impecunious, penniless, poverty-stricken, destitute

2

caydh -a: (n) the poor (da puur)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) dad aan xoolo lahayn; dad sabool ah. Li: hodan.

2

caydh -ka: (magac, lab, keli) dabaysha iyo dhibcaha weerarka la moodo ee roobka horaantiisa soo dhaca. Dh: cayr.

3

caydh: (tilmaame) mid ama wadar aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: cayr {N}

2

de: poor person; [pl] the poor

3

lx: caydh

4

pd: (-ka Pl: caydh (-a ~ -dha))

5

ps: n5-m

6

key: caydh

waa la naqliyay ✓

/kawj/ (n) 1. fadhi (kursi deer, oo lab gof in ka badan ku fartisan karaan) (v) 2. si gooni ah u sharxid (u fasirid).

waa la naqliyay ✓

1

coude, n.m. - Suxulka gacanta; Xusul.

2

pousser du coude - Hantaaqin; Riixisama jug jugayn.

waa la naqliyay ✓

1

(v) to expel air from the lungs suddenly and noisily.

2

qufacayaa

waa la naqliyay ✓

/koof/ (n) 1. qufac. (v) 2. quficid.

waa la naqliyay ✓

Qufac

waa la naqliyay ✓

1

n., qufac, -i, duray.

2

cough, v.i., qufac.

waa la naqliyay ✓

Cayrin

waa la naqliyay ✓

/kruudh/ = (adj) ceeriin (qaydhiin). e.g. crude oil.

waa la naqliyay ✓

a., (raw) ceedhiin ah, ceedhiin.

waa la naqliyay ✓

agg. - ceerin ah, qeeriin ah.

waa la naqliyay ✓

/krash/ (v) 1. duqayn (ja-jabin) (v) 2. buus-buusid (v) 3. is-majiirid (si xoog ah dad isu-ciriirya, tira badni darteed).

waa la naqliyay ✓

Burburin

waa la naqliyay ✓

v.tr., (squeeze) burburi.

waa la naqliyay ✓

m.l Hoore dabaysha raaca.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax si xooggan lagu hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudbi-ga)

2

Bul jilicsan oo cad oo uu dhalo geed dhulka kulul ka baxa: dun iyo dhar iyo waxyaalo kale oo aan la tirin karin baa laga sameeyaa; barkimooyinka iyo joodariyaasha baa laga buuxshaa.

waa la naqliyay ✓

m.l Bul jilicsan, cad, loo isticmaalo siyaabo badan, dharkana laga samaysto oo uu dhalo geed ka baxa kulaylaha; suuf.

waa la naqliyay ✓

m.l Bul jilicsan, cad, loo isticmaalo siyaabo badan, dharkana laga samaysto oo uu dhalo geed ka baxa kulaylaha; suuf.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Udbi

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] cotton; cotton plant

waa la naqliyay ✓

1

(Odbi) N, Og Gossypium sp. Malvaceae.

2

N,Og Gossypium herbaceum L. Malvaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f cotton; lit: white, light-skinned

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) cotton (koten) ~ suuf

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux awgeed lagu metaalay cutub oo leh midab furan oo caddaan saafiya.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) geed ka mid ah geedaha kuwa ugu qaalisan oo midhihiisa laga gurto duf cad oo weheliya. Waxa uu dufkaasi galaa samaynta dharka iyo wixii la mid ah.

2

cudbi -ga: (magac, lab, keli) bul jilicsan oo cad oo laga guro geedka cudbiga. Dh: cutub.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Gilgilid (samayo, waran); ka gariirsiin. la-mid: cuti².

waa la naqliyay ✓

v. shake (a spear before throwing); walk weakly (of old ~ very sick person)

waa la naqliyay ✓

(fal) waran, ka giriirsii oo garagaree.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gilgil, kilkil

2

de: shake (a spear before throwing); walk weakly (of old ~ very sick person)

3

lx: cuddi

4

pd: (cuddiyey)

5

ps: v2a=

6

key: cuddi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ciddo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garbadduubid; xoog ku qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudud-da)

2

1. (gacan, jeeni) inta garabka iyo xusulka u dhexaysa; jin.

3

2. Xoog.

waa la naqliyay ✓

1

cudud¹: m.dh (-do, m.l) 1. Xubinta u dhexeysa garabka iyo xusulka. 2. Xoog; awood.

2

cudud²: f.g1 (-day, -dday) Wax xoog ku muquunin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Xubinta u dhexeysa garabka iyo xusulka. 2. Xoog; awood.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. upper arm; force

2

cudud v. arrest by force; tie one's arms behind him/her

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the upper arm between the shoulder and elbow. 2. power (paawar) ~ awood

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog ku qabo.

2

cudud-da: (magac, dhedig, keli) lafta u dhaxaysa suxulka iyo garabka ee ku taalla jeeniga hore. Dh: jin.

3

cudud: -da: (magac, dhedig, keli) xoog iyo awood.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudur-ka)

2

1. Fayoobi la'aan; xanuun gaar ah oo oogada ama xubin kamid ah, ku dhaca: bugto; jirro.

3

2. (-) Cudaddaar; marmarsiinyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Caafimad-darro jirka noolaha ama qayb ka mid ah ku dhacda, oo uu keeno jeermi iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Caafimad-darro jirka noolaha ama qayb ka mid ah ku dhacda, oo uu keeno jeermi iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. ailment, disease, infirmity

2

cudur m. n. excuse, justification

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) disease (di-ziiz); illness (iilnas)-, malady (maaladi) ~ bukto, jirro Ex- cudur khatar ah bay qabtaa; she has a serious illness

waa la naqliyay ✓