cud — Macnaha & Turjumaada

n., (of ruminants) calalnaqsi, -gi, calyacelis, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Abeesow-ga)

2

Cudur oogada dadka ku dhaca oo haraggu u ekaado haragga abeesada.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgaab-ka)

2

Cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya; furuqbiyoole.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgorofow-ga)

2

Cudur afka ku dhaca; cabeeb; ajarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Arami-da, Arami-ga)

2

Lahan qarsoon oo cudur reebay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bahalow-ga)

2

Cudur bahal oo kale lala noqdo; waraabooti.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakoora-da)

2

Cudur indhaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Balala-da)

2

1. Geedo waabaayo leh.

3

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

4

3. Bilaw; unug.

5

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Barar-ka)

2

Oogada, oo cudur ama nabar ku dhacay darteed la buurata; kabrar; fuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Bararisa-da)

2

Cudur faraha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Bararsha-ha)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogadu la barbararto.

waa la naqliyay ✓

1

(Baras-ka)

2

Cudur oogada ku dhaca oo dubka ka diira oo xajiin iyo cuncun badan; caddaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Barkima-da)

2

Gal maro ama wax kale ah, oo inta cudbi ama baal ama wax kaloo jilicsan laga buuxsho, kolka la seexana hayo, madaxa hoostiisa la dhigto; (ama barkin).

waa la naqliyay ✓

1

(Beerkurus-ka)

2

Cudur beerka ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeryara-da)

2

1. Xubin uurkujirta ka mid ah oo beerka u eg oo dhiigga wax ka samaysa.

3

2. Cudur beeryarada ku dhaca; sunbay; weled.

waa la naqliyay ✓

1

(Biija-da)

2

Cudur bushinta hoose docdeeda kore ku dhaca; barraaqdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Biinan-ka)

2

Cudur maskaxeed oo keena in qofku, wax aan waxba ahayn ka dido, ama ka naxo, ama la boodo, sida wax bayr qaba.

waa la naqliyay ✓

1

(Bokoora-da)

2

Cudur indhaha ku dhaca; (ama bakooro).

waa la naqliyay ✓

1

(Bugta-da)

2

Fayoobi la'aan; cudur; jirro.

waa la naqliyay ✓

1

(Busbus-ka)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro yaryar oo badani ka soo yaacaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kaadi, mantag iyo wax la mid ah, afka hore soo joogso. Matag baa i soo cudhay markaan, ciirtii fuuqsadaye.

2

cudh-ka: (magac, lab, keli) inta hore ee wax dhuun leh, sida bunduq iyo wixii la mid ah. Dh: cur.

waa la naqliyay ✓

/kerdh/ (n) walax burgo ah, oo ka samaysma caanaha kolkay garooraan, sida badanna farmaajo laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuud-ka)

2

1. Qoriqadiid udgoon oo la shito.

3

2. Cayaar qori yar (cuud) iyo ulo, lagu cayaaro.

4

3. Good, xoolo.

5

4. (badar) jariirta aad loo yaryareeyo.

waa la naqliyay ✓

1

cuud¹: m.l 1. Qori caraf udgoon leh oo la shito. 2. Jiriir badar oo aad loo yaryareeyey; xanbab. 3. Nooc ka mid ah cayaaraha dhallinyartu dheesho oo qori yaryar lagu faniijiyo, kaddibna inta ay yoolka u jirto lagu xisaabtamo. 4. la-mid: cood.

2

cuud²: f.mg1 (-day, -dday) Ciyaar cuud dheelid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qori caraf udgoon leh oo la shito. 2. Jiriir badar oo aad loo yaryareeyey; xanbab. 3. Nooc ka mid ah cayaaraha dhallinyartu dheesho oo qori yaryar lagu faniijiyo, kaddibna inta ay yoolka u jirto lagu xisaabtamo. 4. la-mid: cood.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] incense; granules of ground grain

2

cuud m. n., [collective] wealth, property, prosperity

3

cuud m. n. lute

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) incense (insens); an aromatic gum, that is burned to produce a pleasant odor; frankincense; aromatic gum ~ foox

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah qalabka muusikada oo leh 12 xadhig oo la giijiyey oo badanaa lagu tumo heesaha qaaciga ama qaraamiga. Dh: kaman, dhadoon.

2

cuud -ka: (magac, lab, keli) jidhiidha badarka ee aadka loo yaryareeyo.

3

cuud-ka: (magac, lab, keli) xoolaha la dhaqdo ama hanti kaleba. Dh: cood, xoolo.

4

cuud -ka: (magac, lab, keli) qori udgoon leh oo la shito. Cuudku waa udgoone guriga inoogu shid. Dh: qoricuud.

5

cuud -ka: (magac, lab, keli) ciyaar qori yar iyo ul lagu ciyaaro.

waa la naqliyay ✓

v.i., (run away) carar.

waa la naqliyay ✓

/sii-dii/ (n) harfy laha ku gaabiyi compact disc oo eh ajal mug wiing.

waa la naqliyay ✓

1

(Bud-da)

2

Godka qofka dhinta la geliyo; xabaal; qabri; iil.

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr¹.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

Ruqur

waa la naqliyay ✓

f. n. grave, tomb

waa la naqliyay ✓

/bad/ (n) fiiddy geethy.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qabriga ruuxa dhinta lagu aaso ee lagu duugo. Raggii aniga ii burin lahaa, waa bud aakhiro'e. Dh: xabaal.

2

bud -ka: (magac, lab, keli) ul madax kuusan ama buuran leh oo gaaban. Bud buu dabada u qabtay ninkay is qardoofeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: grave, tomb

2

lx: bud

3

pd: (-da Pl: budad (ka))

4

ps: n4-f

5

key: bud

waa la naqliyay ✓

1

1. Midab ka koobma toddobada midab, oo ifka qorraxda, wadajirkooda; midabka caanaha iyo barafka.

2

2. (Cad-ka) a) Wax weyn go'i; gabal; xoogaa; in yar. b) Hilib.

waa la naqliyay ✓

1

cad¹: m.l 1. Midabka caanaha, nuuradda iyo wixi lamida ee soo celiya ilayska qorraxda. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin.

2

cad²: f.mg4 (-ddaa, -ddayd; -cadcad) 1. Wax cad ahaansho. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin ahaansho. 3. Waa ka caddahay: waa liitaa.

3

cąd: m.l (-dad, m.l) 1. Gabal hilib ah. 2. C. ah: in maro, dhul, xaashi iyo wixi lamida ah. 3. C. ah: qof gaboobay oo aan waxba qaban karin.

waa la naqliyay ✓

1

cad¹: m.l 1. Midabka caanaha, nuuradda iyo wixi lamida ee soo celiya ilayska qorraxda. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin.

2

cad²: f.mg4 (-ddaa, -ddayd; -cadcad) 1. Wax cad ahaansho. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin ahaansho. 3. Waa ka caddahay: waa liitaa. m.f.dh, caddaan².

3

cąd: m.l (-dad, m.l) 1. Gabal hilib ah. 2. C. ah: in maro, dhul, xaashi iyo wixi lamida ah. 3. C. ah: qof gaboobay oo aan waxba qaban karin.

waa la naqliyay ✓

clear

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] white; clear; intelligible (of speech)

2

cad m. n. part, piece, portion, share

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [Pl. cadad-ka] piece (piis); portion (poor-shin) ~ gabal.

2

cad cad: 1. piece by piece. 2. having white spots

3

cad -caddaa / caddayd: (adj) white (waayt). Ex:timo sidii baraf u cad; hair as white as snow

waa la naqliyay ✓

1

Pezzo; bianco

2

Piece; white

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qayb yar oo hilib ah; gabal yar oo hilib ah. Cad ma cunin ayaamahan. Dh: hilib.

2

cad -ka: (magac, lab, keli) in yar oo wax weyn ka go'day; gabal; gobol; xoogaa; walax.

3

cad: (tilmaame) wax leh midabka caanaha ama barafka. Cali gaadhi cad buu soo iibsaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Cid-da)

2

Dad meel wada deggan; dad xiriir ka dhexeeyo; degmo; qolo; reer.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: “Maanta c. ma arag”. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: Maanta c. ma arag. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado. m.f.dh, cidid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. family, clan; community, people

2

cid pron., f: someone, somebody, whoever

3

cid v. stuff, fill with something; push someone ~ something under water; press

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. people (pii-pol); persons (peer-sonis) ~ dad. Ex: cid qalaad; a strange people. 2. family (faamali) ~ reer. Ex: ciddii ma u tagtay? do you visit the family? 3. clan (kalaan); tribe (taraayb) Ex: ciddee tahay? which tribe do you belong to? —cid walba: (pronoun) everybody; every person; everyone

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) abtirsiga qof ama wax kale oo ka soo jeeda qolo, degaan iyo wixii la mid ah. Markuu coomirkii faallo galay, cid iyo sheegsheega. Dh: qolo, reer, degmo.

2

cid -da: (magac, dhedig, keli) qof ama dad gaar ah oo aan magacawnayn. Cid kasta oo aqalka Abuu Sufyaan gashaa, way badbaadday.

3

cid -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha nool, inta adhiga loo yaqaan. Wan baa cid aan garanayn iga raacay maanta. Dh: adhi.

waa la naqliyay ✓

قبيلة

waa la naqliyay ✓

1

(Cod-ka)

2

Dhawaaq afka ka soo baxa, siiba kolka la hadlayo ama la heesayo.

waa la naqliyay ✓

1

cod¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa marka la hadlayo, ama la heesayo, ama la qaylinayo iyo wixi lamida. 2. Diidmo ama oggolaansho laga dhiibto doorasho.

2

cod²: m.l (-dad, m.l) (naxwe) Maayad hawo, neefsi aan ahayn oo soo dhex jibaaxda seedcodeedyada kana soo baxda moqorrada hadalka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

cod¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa marka la hadlayo, ama la heesayo, ama la qaylinayo iyo wixi lamida. 2. Diidmo ama oggolaansho laga dhiibto doorasho.

2

cod²: m.l (-dad, m.l) (naxwe) Maayad hawo, neefsi aan ahayn oo soo dhex jibaaxda seedcodeedyada kana soo baxda moqorrada hadalka midkood.

waa la naqliyay ✓

m. n. voice, accent; sound, musical note; vote

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) sound (sawndh); voice (vooys) ~ dhawaaq; jabaq

2

cod -ka: (n) vote (vowt) Ex: codka dadka madoow; the Black vote

waa la naqliyay ✓

1

Voce; voto

2

Voice; vote

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhawaqa ka soo baxa laabta dadka oo sameeya hadalkooda, qof walbana gaar loogu garto, Codkaaga ayaan gartay markaad aqalka soo gashayba.

2

cod -ka: (magac, lab, keli) (~ dhiibasho) xaqa muwaadin kaste u leeyahay in la doorto iyo in uu cid kale doorto.

3

cod -ka: (magac, dhedig, keli) luuqda qurxoon ee la dhadhansado ee wehelisa kolka gabay, hees iyo wixii la mid ah lagu qaadayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: voice, accent; sound, musical note; [ext.] vote

2

lx: cod

3

pd: (-ka Pl: codad (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: cod

waa la naqliyay ✓

صوت

waa la naqliyay ✓

n., (husk) qolof, -ti, jilif, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

(Cub-ka)

2

1. Wax meel daloosha lagu gufeeyo; cuf; guf.

3

2. cub iyo cir: ereyo kolka la cubtamayo la yiraahdo.

waa la naqliyay ✓

1

cub¹: m.l 1. la-mid: cuf. (-bab, m.l) Shay yar oo meel daloosha lagu gufeeyo; cuf. 2. “C. iyo cir”: ereyo kolka la cubtamayo la yiraahdo. la-mid: cug¹.

2

cub²: f.g1 (-bay, -btay) Dalool yar gufeyn. la-mid: cug².

waa la naqliyay ✓

1

cub¹: m.l 1. la-mid: cuf. (-bab, m.l) Shay yar oo meel daloosha lagu gufeeyo; cuf. 2. Cub iyo cir: ereyo kolka la cubtamayo la yiraahdo. la-mid: cug.

2

cub²: f.g1 (-bay, -btay) Dalool yar gufeyn. m.f.dh, cubid. la-mid: cug.

waa la naqliyay ✓

Cagabaruur

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plug, stuffing

2

cub v. stuff, plug

waa la naqliyay ✓

/kab/ (n) dhasha libaaxa.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) stop up; insert ; [something] as a plug; plug (plaag)-, staff (istaaf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel daloosha, gufee oo awd.

2

cub: (fal) dooro; 'cub iyo cir' erayo la yidhaahdo marka la cugtamayo.

3

cub -ka: (magac, lab, keli) wax meel daloosha lagu gufeeyo. Dh: guf, cuf.

4

cub-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah.

waa la naqliyay ✓

/kyuu/ (n) 1. baaq (siiba baaq jilaa loogu baaqayo inuu hadlo ama fal ku dhaqaaqo (n) 2. usha bilyaardiga lugu dheelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuf-ka)

2

Wax wax lagu gufeeyo; guf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Inta walaxdu ka koobantahay maaddadeeda. 2. la-mid: cub 1 (1).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Inta walaxdu ka koobantahay maaddadeeda. 2. la-mid: cub.

waa la naqliyay ✓

Mass

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plug, stuffing; mass {physics}

2

cuf v. stuff, plug

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) density (deensiti)

2

cuf -ay / tay: (v) stop up; insert something as a plug; plug (plaag)-, staff ~ cub

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel daloosha, gufay; wax cufan ka dhig.

2

cuf -ka: (magac, lab, keli) wax meel daloosha lagu gufeeyo; guf.

3

cuf -ka: (magac, lab, keli) hoyga ay shinbiruhu ka samaystaan geedaha dushooda ee ka kooban tigaadda iyo qoryaha yarya. Dh: cush, coosh.

4

cuf -ka: (magac, lab, keli) xaddi maatarka ay walaxi leedahay wuxuuna cabbiraa karaarka ay walaxi qaadato marka lagu turfeeyo xoog.

waa la naqliyay ✓

1

cug¹: m.dh la-mid: cub¹.

2

cug²: f.g1 (-gay, -gtay) la-mid: cub²; la-mid: cul.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) la-mid: cub; la-mid: cul.

waa la naqliyay ✓

v. purify (a milk vessel) by burning twigs inside it

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) disinfect with fire, especially the milk container or vessel ~ cul

waa la naqliyay ✓

(fal) weel, culay mari.

waa la naqliyay ✓

1

a: cul

2

de: purify (a milk vessel) by burning twigs inside it

3

lx: cug

4

pd: (cugay)

5

ps: v1=

6

key: cug

waa la naqliyay ✓

pron. - kii, tii.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) Weel caanood ama biyood qori dab ah gudihiisa oo dhan xoqid, si loo nadiifiyo. la-mid: cug².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) Weel caanood ama biyood qori dab ah gudihiisa oo dhan xoqid, si loo nadiifiyo. m.f.dh, culid. la-mid: cug.

waa la naqliyay ✓

v. purify (a milk-vessel) by burning twigs inside it

waa la naqliyay ✓

-ay / cushay: (v) disinfect with fire, especially the milk container or vessel ~ cug

waa la naqliyay ✓

(fal) weel culay ku nadiifi; qoriqadiid gorofka mari. Dh: cug.

waa la naqliyay ✓

1

a: cug

2

de: purify (a milk-vessel) by burning twigs inside it

3

lx: cul

4

pd: (culay)

5

ps: v1=

6

key: cul

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-nay, -ntay) 1. Cunto quudasho. 2. Qaniinyo wax ku yeelid. 3. Cayayaan, nafley dhiig ka jaqid. 4. Cid il wax ku yeelid. 5. Ciyaar turub haad, haad kale oo ka adag ku qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-nay, -ntay) 1. Cunto quudasho. 2. Qaniinyo wax ku yeelid. 3. Cayayaan, nafley dhiig ka jaqid. 4. Cid il wax ku yeelid. 5. Ciyaar turub haad, haad kale oo ka adag ku qaadasho. m.f.dh, cunid.

waa la naqliyay ✓

1

v. eat

2

cun v. spend

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. eat (nt); fare (feer); take food by the mouth —Syn: consume, devour, ingest. 2. spend (ispeedh) pay out or expend money.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaniin, calali oo dabadeed na liq.

waa la naqliyay ✓

/kap/ (n) 1. koob (fujaan) (n) 2. koobbe (koobbaha ciyaaraha lugu abaal mariyo).

waa la naqliyay ✓

1

n., (a small drinking vessel) fujaan or finjaan, -ki.

2

cup, v.tr., (to bleed by scarification and a cupping-glase) toob.

3

cupping

4

toobniin, -ti.

5

cupping-glass, or the horn (cornet) used in the place of it, toobin, -ki.

6

cupper, nin wax tooba, naag wax toobta; the cupper, ninki wax toobi jiray, naagti wax toobi jirtay.

waa la naqliyay ✓