cows — Macnaha & Turjumaada

1

(Aus) N Sporobolus festivus A.Rich. Gramineae.

2

N Sporobolus pyramidalis P. Beauv. Gramineae.

3

S Aristida sieberiana Trin. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

vl. n. mooing (of cows)

waa la naqliyay ✓

m. n. backward kick (e.g., of cows)

waa la naqliyay ✓

1

m. n. family (wife and children), man's household ~ dependents; spouse

2

xaas m. n., [collective] dependents; weak ~ infirm people; cows and unweaned calves

3

xaas [inchoative] v. become weak and debilitated, get thin

waa la naqliyay ✓

name-m he who milks cows; cow milker

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a cow disease; diarrhea also diarrhoea (daay-riya) that affects cows

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) udder of pregnant female mammals, such as cows, sheep, and goats ~ candho

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [plural of cow] cattle (kaatal), cows

waa la naqliyay ✓

s.m. cuntada xoolaha (cows, bal).

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cows ka baxa dooxyada iyo jeexjeexyada laagaha dhinacyadeedo. Biile badan baa ka baxay dixaha baashooda. Dh: birqin.

2

biile-ha: (magac, lab, keli) qaybta kor uga baxda galleyda ee xajiinta leh ka hor inta ayna yixda soo saarin oo bacrimiya. Biilihii bay tuurtay gallaydii.

3

biile-ha: (magac, lab, keli) tif yar oo sare uga baxa doogga qaarkii oo farraaqyo yaryar oo xajiin leeh bixiya oo markuu roobku da'o biqla, sida dareemada, ramaska iyo alaalida iyo waxii la mid ah. Bilihii dareemadaa indhaha naga galay

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhisme siiba mid qoryo ka samaysan waxyaabaha dusha laga saaro una badan cows iyo wax laga sameeyey oo qabow keena. Cariishka ciidda ka daaya oo geb dusha ka saara.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Dh: xig, dhegweyn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ugu xig oo yaan waxba kaa xigin. Xagga hooyadaa u xid. Dh: jir, dhawow.

2

xig: (fal) xoolo kol la lisay haddana mar kale lis. Hasha nooga soo xig.

3

xig: (fal) xaskul diirka ka siib oo xasawdiisa soo saar. Xijinka qaado oo dhegweynta xig.

4

xig: (fal) laba dhinac oo is haya dhan la jir oo u eexo. Waligaa xaga xaqu jiro xig.

5

xig -ga: (magac, lab, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Kigga waa la beeraa. Dh: xaskul, dhegweyn.

6

xig-ta: (magac, dhedig, keli) caano yar oo neef laga listo inta labada caanamaal u dhaxaysa. Xigtii hasha goray ayaan ku qureecday. Li: xoor.

7

xig -ta: (magac, dhedig, keli) dareere yar oon badnayn. Xig yar oo biyo ah i waraabi. Dh: xoogaa, kistoo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'xoolo' idinkoo biyo cabbey caws waa; wabax noqo. Lo' yahay yiblo Eebbaan raxmad ka sugaynaaye.

2

yiblo -da: (magac, dhedig, keli) xoolo biyo cabbay oo aan cows helin ama la daaqsiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -hiisa

3

ps: pro-det-3m

4

xe: the cows milk

5

xv: =-kiisa

6

key: -hiisa

waa la naqliyay ✓

1

de: mooing (of cows)

2

lx: banaaxi

3

pd: (-ga)

4

ps: vn-m

5

key: banaaxi

waa la naqliyay ✓

1

de: backward kick (e.g., of cows)

2

lx: jafle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: jafle

waa la naqliyay ✓

1

a: gelmi

2

de: small biting insect (especially annoying to cows)

3

lx: kelmi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-col

6

key: kelmi

waa la naqliyay ✓

1

cf: maato

2

de: dependents; weak ~ infirm people; cows and unweaned calves

3

hm: 2

4

initial: x

5

lx: xaas

6

pd: (-ka)

7

ps: n0-m-col

8

key: xaas_2

waa la naqliyay ✓

n., joonyad, -di; bag made of skins, hashin, -ti, jirab, -ki, oxli, -gi; bag of dates, min, -ki, goosarad, -di; half a bag of dates, min gohi; (purse) kiish, -ki; long bag used to go into the country, madad, -ki; (of cows, udder) candho, -adi.

waa la naqliyay ✓

/kaw/ (n) 1. sac (lo'da dheddig). (v) 2. ka bajin (baqdin gelin).

waa la naqliyay ✓

1

n., sac, -hi; herd of cows, lo', -di; a milch cow, irmaan, -ki; gabaan, -ki, sac gabaan ah, cow no longer milked, qaan, -ki.

2

cow, v.tr., (dispirit) baji.

waa la naqliyay ✓

1

(Caws-ka)

2

1. Nagaar jaadad badan ah oo dhulka badanki kashkaash u ah oo daboola: waa caleemo aan jirrid iyo laamo waaweyn midna lahayn; xoolahaa daaqa.

3

2. Gogol laga falkiyo; harrar; raar; falag.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc dhirta ka mid ah, oo xooluhu daaqaan leh caleemo, laamo iyo jirrid aan xoogganeyn oo badanaa deda meesha uu ka baxo.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc dhirta ka mid ah, oo xooluhu daaqaan leh caleemo, laamo iyo jirrid aan xoogganeyn oo badanaa deda meesha uu ka baxo.

waa la naqliyay ✓

Grass

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grass

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grass (garaas)-, lawn (loon)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nagaadh jaadad badan ah oo dhulka badankiisa ka baxa. Cawsku, waa tigaad engegan oo ka kooban laamo yaryar oo aan jirrid iyo caleemo la sheego toona lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: grass

2

lx: caws

3

pd: (-ka Pl: cawsas)

4

ps: n4-m, n2-m-mass

5

key: caws

waa la naqliyay ✓

1

(Gows-ka)

2

1. Ilkaha danbe oo waaweyn oo wax lagu calaliyo, midkood.

3

2. Surta inteeda cillaanka ukunta u eg.

waa la naqliyay ✓

1

gows¹: m.l Surta inteeda cillanka ukunta u eg.

2

gows²: m.dh (-so, m.l) (cilmiga naflayda) Ilkaha qofka, iligga 6aad, 7aad iyo 8aad oo dhinac walba ee saamanka waxaa la yiraahda gows.

waa la naqliyay ✓

1

gows¹: m.l Surta inteeda cillanka ukunta u eg.

2

gows²: m.dh (-so, m.l) (cilmiga naflayda) Ilkaha qofka, iligga 6aad, 7aad iyo 8aad oo dhinac walba ee saamanka waxaa la yiraahda gows.

waa la naqliyay ✓

m. n. molar, back tooth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a tooth used to grind food; molar (mooler) ~ gaws

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah ilkaha raashinka lagu calaliyo oo xagga danbe ku yaal ee miciyaha iyo dhoolaha ka danbeeya. Gowso waraabe gudo ka xidhiidhsan. Dh: gaws.

waa la naqliyay ✓

ضرس، ناجذ

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jąws.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): nutmeg

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) nutmeg (natmeg)

waa la naqliyay ✓

1

a: jaws

2

de: nutmeg

3

lx: jows

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-mass

6

key: jows

waa la naqliyay ✓

1

(Lows-ka)

2

Geed nagaar ah oo la beero oo aad u waxtar badan; mirihiisu si yaab leh bay u baxaan: kolka ubaxu dhaco, baa lugtii siddey ubaxaasi xagga hoose u soo qalloocataa oo madaxa dhulka gashataa, madaxyadaas baa miruhu ka baxaan; cunidda ka sokow, waxaa laga sameeya subag iyo saliid.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed-nagaar leh xididdo miro la cuno dhala saliidna laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed-nagaar leh xididdo miro la cuno dhala saliidna laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] peanut ~ peanuts, groundnut

waa la naqliyay ✓

(Los) May, S, C Arachis hypogaea L. Papilionacedae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) peanut (piinat); groundnut (garaawndh-nat) ~ laws

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laws.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: peanut ~ peanuts, groundnut

3

lx: lows

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: lows

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/dh; -syo, m.dh) la-mid: qaws.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) marka qof ay la daristo dhibaato cudur.

2

tows-ta: (magac, dhedig, keli) qof arrini ay ka murugtay, oo xalkeeda go'aan ka gaadhid la' ama fulinteedu ku adkaatay. Taws ninlaa u galgasha tolla wuu irkiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowsi-ga)

2

Aqoon aan dugsi layska barin ee dibadda iyo dadka afkiisa laga qaato; cilmidhegood.

waa la naqliyay ✓

m.l Aqoon kooban oo aan dugsi iyo macalin toos ah laga baran. la-mid: bowsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Aqoon kooban oo aan dugsi iyo macalin toos ah laga baran.

waa la naqliyay ✓

vl. n. picking up news, information ~ gossip; knowledge gained outside of school

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax aad maqashey oo aan qoraal ahayn barashadii.

waa la naqliyay ✓

1

a: bowsasho [vn6-f]

2

de: picking up news, information ~ gossip; knowledge gained outside of school

3

lx: bowsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn-m

6

key: bowsi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Aqoon kooban oo aan dugsi iyo macallin toos ah laga baran helid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Aqoon kooban oo aan dugsi iyo macallin toos ah laga baran helid. m.f.dh, bowsasho.

waa la naqliyay ✓

v. pick up news, information ~ gossip; gain knowledge

waa la naqliyay ✓

-bowsaday / bowsatay: (v) learn by hearing without schooling ~ bawso

waa la naqliyay ✓

(fal) sheed wax ka baro adoon dugsi galin. Intaad fursad helayso casharka iska sii bowso.

waa la naqliyay ✓

1

de: pick up news, information ~ gossip; gain knowledge

2

lx: bowso

3

pd: (bowsaday)

4

ps: v3a=

5

key: bowso

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caawiyid.

waa la naqliyay ✓

Xeeb

waa la naqliyay ✓

/kowsti/ (n) 1. xeeb (v) 2. hoos u daadagid, siiba adoon tamartaada adeegsanayn.

waa la naqliyay ✓

n., xeeb, -ti.

waa la naqliyay ✓

m.l Si xushmad iyo qaddarin leh oo cid wax loo weyddiisto. la-mid: codsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Si xushmad iyo qaddarin leh oo cid wax loo weyddiisto.

waa la naqliyay ✓

vl. n. appeal, request

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) request (rikwest); appeal (a-pill)-, the act of asking

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weydiin qoraal ama odhaah lagu gudbiyo. Haddaad fasax doonayso codsi soo qoro.

waa la naqliyay ✓

1

de: appeal, request

2

lx: codsi

3

pd: (-ga)

4

ps: vn2-m

5

key: codsi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (codsaday, codsatay) Wax si xushmad iyo qaddarin leh u weyddiisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax si xushmad iyo qaddarin leh u weyddiisasho. m.f.dh, codsasho.

waa la naqliyay ✓

v. request, appeal for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, wax weydiiso. Dh: codo.

waa la naqliyay ✓

1

de: request, appeal for oneself

2

lx: codso

3

pd: (codsaday)

4

ps: v3a=

5

key: codso

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qarbid yar oo waxaraha laga saaro oo subagga lagu shubto. Dh: cokas, cokad.

waa la naqliyay ✓

colis, n.m. - Alaab la isku xirxiray ama la isku cabbeeyey; Baqshad alaab ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: cooshad. 2. Cafish.

waa la naqliyay ✓

Kayn yar

waa la naqliyay ✓

/kopsi/ (n) qod (qgori, xaabo).

waa la naqliyay ✓

/kooris/ (n) 1. ciidan hawl gaar ah u tababaran. (n) 2. koox hawl gaar ah u xilsaaran. e.g. Peace Corps.

waa la naqliyay ✓

corps, n.m. - Jidh; Jirka; Mid ka mid ah laamaha tiknikada ciidanka.

waa la naqliyay ✓

s.f. - orod, tartan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - korso; tog.

waa la naqliyay ✓

1

cours, n.m. - Cashar; Khudbad; Dugsi; Iskuul;

2

quota - Tusalooyin; Hal ku dhigyo.

3

cours d'eau - Iliilad; qulqulka wabiga.

waa la naqliyay ✓

/kawar/ (v) is kuduudid ama dib-ufaagasho.

waa la naqliyay ✓

/kros/ (n) 1. isku-tallaab (macatab) (v) 2. ka tallaabid (gudub u jarid) (v) 3. caaridid (ka horimaansho) (adj) 4. xanaaqsan.

waa la naqliyay ✓

1

n., saliib, -ki, isku talaab, -ti; make a cross, isku talab samee.

2

cross, a., (peevish) isku talaabsan, xun, wax yeela badan.

3

cross, v.tr., (lay, or go across) ka talaab, dhex mar, weydaaro; v.c., weydaari; why do you cross me thus? maxaad sidaas iiga xanuujinaysaa?

waa la naqliyay ✓

/kraawdh/ (n) 1. dad badan (buuq) (v) 2. soo-buuxin (buug ka dhigid).

waa la naqliyay ✓

n., (multitude) buuq, -i, urur, -ki.

waa la naqliyay ✓

/krawn/ (n) 1. taaj (taajka boqornimada) (v) 2. caleema-saarid.

waa la naqliyay ✓

n., (of hair, left on girls) xerar, -ki.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin laxaad weyn leh oo nacas ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Nin laxaad weyn leh oo nacas ah. dhoys m.l (-sas, m.l) Qof aan tirsiimo lahayn; caaq.

waa la naqliyay ✓

/dhows/ (v) eeg douse.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kowsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg kowsad.

waa la naqliyay ✓