coofaadh

f.g2 (-iyay, -isay) Ubad xoolaad candho aan caano ku jirin nuugid. la-mid: goofaari.

-ga: (magac, lab, keli) candho irmaan, kolba nuugis; ilmo yar oo hooyadii oo aanan caano lahayn caano ka doondoona oo nuugista ku celceliya.

(Coofaar-ka)

Daayeer weyn; daaxuur; muun.

m.l (-rro m.dh) Lab libaax ama daanyeer, duq ah oo leh bulbul badan.

m. n. adult male monkey that is patriarch of its group

-ka: (magac, lab, keli) daayeer weyn. Dh: baaxuur, muun, daaxuur, odaybuxuur, coofaar.

de: adult male monkey that is patriarch of its group

lx: coofaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: muun

key: coofaar

-ka: (magac, lab, keli) hadalka nahnahda ah ee bawaarku ku hadaadaqo. Dh: faataadhug.

(Coomaadi-ga)

Jaadadka gorgorka mid kamid ah; (ama coomaadde).

m.l (-iyo m.dh) Nooc haadka hilibka cuna ka mid ah, xoog badan leh, gorgorkana ka yar. la-mid: coomaadde.

m.l (-iyo m.dh) Nooc haadka hilibka cuna ka mid ah, xoog badan leh, gorgorkana ka yar. la-mid: coomaadde.

m. n. vulture, bird species

-da: (n) vulture (vol jar) ~ baqalye, baqalyo

-ga: (magac, lab, keli) eeg coomaadde.

cf: gorgor

de: vulture, bird sp.

lx: coomaadi

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: coomaadi

m.l la-mid: coomaadi.

m. n. vulture species

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda waaweyn; gorgorka kiisa weyn. Coomaade duulaaya bay Cadan ka keeneene. Dh: coomaadi.

a: coomaadi

de: vulture sp.

lx: coomaadde

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: coomaadde

-ka: (magac, lab, keli) (ka ~) ka gungaadh; ka salgaadh; yoolgaar.

yoolbaadh -ka: (magac, lab, keli) 'erey ciidan' hab yool la toogan doono loo raadsho. Dh: yoolbaar.

-ka: (magac, lab, keli) arrin ama wax kale ka salgaadhid. Taladii reerka yoolgaadh laga waa. Dh: gungaadh, yoolgaar.

-ka: (magac, lab, keli) isrogrogid ama gagadoon. Goofaadhtanka badan waa lagu daalaa.

-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.

caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.

(fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur, meel wax ka soo quf; ciid iyo wax la mid ah qori ama wax kale oo fiiqan ku qodqod oo baadhbaadh. Dh: faar, faag.

m.dh Dareen nacayb iyo isdiidmo ku jira oo laba qof ama ka badan isu hayaan.

m.dh Dareen nacayb iyo isdiidmo ku jira oo laba qof ama ka badan isu hayaan.

f. n. aggression; war, fighting; enmity, hostility, antagonism

name-m aggressor; fighter, warrior; hostile, hostility, enmity, antagonism. Syn: Colley

-da: (n) a feeling of deep-seated ill will; hostility (hostiliti), enmity (enmi-ti) ~ nacayb, cadaawennimo, cadaawanimo, cadaawo. —Syn: antagonism, animosity, rancor, antipathy, animus.

magac loo baxsho wiil dhashay waqti colaadi jirto ama khilaaf labadiisa waalid dhex yaallo. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajeynayo in uu noqdo mid adag oo cadowga iska difaaca.

-da: (magac, dhedig, keli) dareen nacaybsho ah oo dad dhex mara ama heerarka isnacaybka heer ka mid ah oo dagaal keeni kara. Dh: dagaal. Li: nabad.

de: aggression; war, fighting; enmity, hostility, antagonism

lx: colaad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: colaad

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ciyaarto oo dhuumaalaysiga ka mid ah. Kolka la ciyaarayo waxa la isku qaybiyaa labo kooxood oo is le'eg waxana la kala doortaa goobo. Kooxda ciyaarta bilawda ayaa meel qarsoon xarriijimo ku samaysa, kooxda kalina way raadisaa. Hadday hesho oo ay ku guulayso isku tallaab ayay ku dhigtaa waxayna tidhaa waan cunay, oo waxay carruurtu isku daraan sawaxan iyo qaylo ay guusha ku cabbirayaan, hadday waayaanna waxay ku soo laabmaan goobtii ay ciyaartu ka bilaabantay waxayna halkaa ka caddeeyaan guul daradooda ka dibna waxa hogaamisa kooxdii kale oo geysa goobtii ay ku yaaleen astaamuhu ama xarriijimuhu ka dibna waxa la xusliyaa xarriijimihii oo inta xusul ee ay noqdaan ayaa duq noqota.

-ka: (magac, lab, keli) tiro isdabajoog ah oo taxan, tiro boqolaad ah. Booyaad geel ah ninkii leh gaajo wuu ka badiyaaye.

(fal) «ka ~» neef calalin kari la' daaqii uu daanka gashaday, ka soo faq.

canfadh -ka: (magac, lab, keli) farsamada looga soo guro neefka cunto daanka ugu jirta oo uu calalin kari waayay.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid cadaad u hayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid colaad u hayn. m.f.dh, colaadin.

v. be hostile to

-yey / say: (v) excite hate; act with hostility; antagonize (aan-taga-naayz)-, alienate (eelyineyt)-, estrange (is-tareenji)

(fal) cadaw ka dhig; cid ay colaadi idinka dhaxayso ka dhig. Dh: fogee.

de: be hostile to

lx: colaadi

pd: (colaadiyey)

ps: v2a=

key: colaadi

m.l Qof aad u dabeecad xun.

(tilmaame) qofka dabeecadda xun leh.

m.dh (-do, m.l) Guri ka sameysan qoryo iyo caws oo si ku meel gaar ah loogu noolaado ama wax loogu gato.

m.dh (-do, m.l) Guri ka sameysan qoryo iyo caws oo si ku meel gaar ah loogu noolaado ama wax loogu gato.

-da: (magac, dhedig, keli) buul yar oo inta badan caws ka samaysan.

(Doofaar-ka)

Nafley jaadad badan ah oo Muslinka iyo Yuhuudda maahee dadka kale xoolo ahaan u dhaqaalaysto; kan Soomaaliya joogaa wuxuu lee yahay guud yar iyo gano waaweyn, kolkuu orda hayona dabaduu kor lig u siiyaa; karkarre; khaansiir.

m.l (-rro, m.dh) Naasley caws-kunool ah idaha la eg ka ballaaran,leh madax weyn, gano iyo dhogor yar oo hilibkiisu muslimiinta xaaraan ka yahay. la-mid: doonfaar.

m.l (-rro, m.dh) Naasley caws-kunool ah idaha la eg ka ballaaran,leh madax weyn, gano iyo dhogor yar oo hilibkiisu muslimiinta xaaraan ka yahay. la-mid: doonfaar.

m. n. warthog, pig, boar; pork

(Dofar) May Chrysopogon plumulosus Hochst. Gramineae.

May Dactyloctenium scindicum Boiss. Gramineae.

May Echinochloa haplocalda (Stapf) Stagf. Gramineae.

May Paspalidium desertorum (A.Rich) Stapf. Gramineae.

-ka: (n) pig (pig); pork (poork); hog (hoog); swine (iswaayn); boar (boor) ~ khaansiir

-ka: (magac, lab, keli) xawayaan labo fool oo dhaadheer ku leh fuqa sare oo hilibkiisu xaaraan ka yahay muslimiinta. Dhulka ayuu qotaa, marka uu ordayana dabada ayuu kor u taagaa. Doofaar ficil la'aan baa loo cadaabay. Dh: karkarre, khansiir, daankufoolle.

bw: doonfaar

cf: khansiir

de: warthog, pig, boar; pork

lx: doofaar

pd: (-ka)

ps: n2-m, n5-m

key: doofaar

(Doogaad-da)

Tigaad; doogad.

m.dh la-mid: doog¹.

f. n., [collective] prosperous land (with green grass and abundant rain)

a: doogad (ka) [vn2-m]

cf: tigaad

de: prosperous land (with green grass and abundant rain)

lx: doogaad

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: doogaad

m.l la-mid: foofsasho.

-ka: (magac, lab, keli) meel dheer aadid.

(tilmaame) geela hasha ugu wanaagsan ee xulka ah.

foolaad -ka: (magac, lab, keli) xoolaha la libgeynayo inta ugu waaweyn ee ugu muhiimsan; xulka u sarreeya xoolaha la kala iibsado. Dh: ahmin.

m. n., [collective] phosphate

de: phosphate {Eng}

lx: fosfaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: fosfaad

(fal) kolba dhinac u joogso oo kolba gees u yara dhaqaaq.

goofaaf-ka (magac, lab, keli) kolba dhinac u joogsi oo u yara dhaqaagid.

-ka: (magac, lab, keli) nuugidda neefku hooyadii nuugo oo uu habeenkii oo dhan la seexdo. Oo giirka lo'da iyo farduu aradka goofaaro. Dh: nuugid, jaqid, goofaadh.

-ka: (magac, lab, keli) xagga hoose xigid.

m.l la-mid: koowaad.

(Koofaar-ta)

Naanays.

m.dh (-ro, m.l) Magac aan qof kiisii runta ahaa ahayn; naanays.

m.dh (-ro, m.l) Magac aan qof kiisii runta ahaa ahayn; naanays.

f. n. nickname

-ka: (magac, lab, keli) naanays ama magac dheeri ah oo gofka u baxda. Dh: naanaysta.

de: nickname

lx: koofaar

pd: (-ta)

ps: n1-f

syn: naanays

key: koofaar

(Koowaad-ka)

Kowaad.

m.l 1. (t.j) Lambarka tirada jagaalada ah ugu horreeya. 2. (-dyo, m.dh) Halbeeg. la-mid: koobaad, kowaad.

m.l 1. (t.j) Lambarka tirada jagaalada ah ugu horreeya. 2. (-dyo, m.dh) Halbeeg. la-mid: koobaad, kowaad.

numeral: first

(adj) first (farest) Ex: aqalka koowaad ee bidixdaada; the first house on your left

Primo

First

-ka: (magac, lab, keli) wax is dabasooda ama xiriir ah, kan ugu horreeya. Dh: kowaad.

a: kowaad

de: first

lx: koowaad

pd: (-ka)

ps: num-ord-m

key: koowaad

أول

m. n. life

-ka: (magac, lab, keli) doogashada iyo quruxda uu dhulku yeesho marka uu roob ku da'o.

noolaad-ka: (magac, lab, keli) «la la joogitaan: ka tirsanaan.

noolaad -ka: (magac, lab, keli) (wada ~) wada degenaan; wada dhaqmid. La noolaadka nin aad raalli ka ahayni naar ka daran.

de: life

lx: noolaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: noolaad

(Qolfaad-ka)

Doonyaha meelaha ay biyo ka keenayaan oo la awd'awdo.

qolfaad¹: m.l 1. Weel gaboobay oo aan la isticmaalin. 2. la-mid: qolfaadid. Cuf la geliyo doonyaha meelaha ay ka dalooshamaan.

qolfaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Doon dalooshantay cuf gelin. 2. (f.mg) Weel gaboobay isticmaal beelid.

m. n. caulking substance

qolfaad v. caulk (a ship)

(fal) meel biyo ay markab ama doonni uga soo galayaan furee oo ood. Daloolka hoose golfaad. Dh: awd, furee, ood.

qolfaad-ka: (magac, lab, keli) awdid la awdo meelo ay biyuhu ka soo galaan ama ay ka sii daayaan doonyuhu. Dh: daboolid.

(Goalat) S Cadaba barbigera Gilg Capparidaceae.