coodin

-ta: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo dhuuban oo xoolaha lagu kexeeyo ama lagu daajiyo oo samaysma kolka inta afka la isku qabto oo in yar la furo neefta xoog loo soo tuuro. Dh: foodhi, foorin.

foodhin -ta: (magac, dhedig, keli) qalab ul gobays ama macdan ka samaysan oo dhexda ka daloola oo kolka la afuufo dhawaaq foodhin ahi ka soo baxo oo badanaa muusig ahaan loo adeegsado. Foodhin ayaan ficil u soo qaaday. Dh: siinbaar.

m.dh la-mid: gooddiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) hanjabid oo cid kale ka cabsiin. Dh: gooddis.

(Soohdin-ta)

Seere; xudduud; xad.

soohdin¹: m.dh (-imo/-ino, m.l) Seere, xad.

soohdin²: m.dh (xisaab) Xaddeyn ama xannibaad lagu sammeeyo dambeedka fansaar. Soohdin sare waa tirada U, taas oo f(x)_<U dhammaan x-yada ku jira horaadka, soohdinta hoose waa tirada l, taas oo f(x)_>l dhammaan x-yada kujira horaadka. Tusaale ahaan, haddii f(x)=sinx markaa +1 waa soohdin sare iyo -1 waa soohdin hoose.

soohdin¹: m.dh (-imo/-ino, m.l) Seere, xad.

soohdin²: m.dh (xisaab) Xaddeyn ama xannibaad lagu sammeeyo dambeedka fansaar. Soohdin sare waa tirada U, taas oo f(x)_<U dhammaan x-yada ku jira horaadka, soohdinta hoose waa tirada l, taas oo f(x)_>l dhammaan x-yada kujira horaadka. Tusaale ahaan, haddii f(x)=sinx markaa +1 waa soohdin sare iyo -1 waa soohdin hoose.

Bound, Boundary

f. n. boundary, border, limit; frontier

-ta: (n) boundary, border, frontier, limit

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha u dhaxaysa laba dal. Dh: made, seere, xuduud, xad. soohdindiiran -ta: (magac, dhedig, keli) Xariiqda xadka ee dhulka oogadiisa oo u dhaxaysa cuf horumaraya oo hawo diiran ah iyo hawada qabow ee ay ka kacayso.

de: boundary, border, limit; [ext.] frontier

initial: s

lx: soohdin

pd: (-ta Pl: soohdimo (/ha))

ps: n1-f

xe: positions far from its borders

xv: antaro, seere, xad

key: soohdin

حَدٌ

/kooyn/ (n) lacag qadaadiic ah (lacag bir ah).

coin, n.m. - Dacal; koone; gees

(Cood-ka)

Xoolo, maal, adduun; (ama cuud).

m.l 1. Maal; hanti. 2. Xoolaha la dhaqdo. la-mid: cuud¹ (4).

m.l 1. Maal; hanti. 2. Xoolaha la dhaqdo. la-mid: cuud.

m. n., [collective] wealth, property, prosperity

-ka: (n) commodity (ko-mooditi); goods (guudhis)-, property (poroparti) ~ maal, xoolo

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha la dhaqdo. Dh: xoolo, maal, adduun, cuud.

a: cuud

de: wealth, property, prosperity

lx: cood

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

syn: xoolo

key: cood

(Coon-ka, Coon-ta)

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

coon¹: m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: “Dabka c.kiisa”: dabka agtiisa.

coon²: m.dh (-oomo, m.l) 1. Haweeney gaaban oo aan da'deeda ka muuqan. 2. Gabar da' weyn oo aan la guursan; guumeys.

m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: Dabka c.kiisa: dabka agtiisa.

m. n. midget, male dwarf; man who does not show his age

coon [feminine] n. midget, female dwarf; woman who does not show her age

-ka I ta: (n) someone who appears much younger than his or her age ~ hoos u bax, guun

-ka: (magac, lab, keli) qof da'da qarsada ama aan korsiin fiican helin. Dh: hoos'ubax, coomir.

coon-ka: (magac, lab, keli) kambalka ama meesha dhow. Dh: ag, koon, kambal.

coon -ka: (magac, lab, keli) qof maan gaaban; qof aan garaad fiican iyo garasho lahayn. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

-ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyuhu isugu ururaan. Dh: ceerigale.

f.g2 (-iyay, -isay) Isu f.: laba wax ama ka badan isbarbardhigid.

(Godin-ta)

1. Qalab geedaha lagu jaro ama lagu qoro: waxay leedahay daab la qabto oo dheer iyo gar bir af leh ku dhex jira; godimmo.

2. (xiddigo) xiddigaha raqaha tan ugu horraysa; waxay ka kooban tahay saddex xiddigood (faraaci, foocaar iyo fiidarro); (ama gudin).

m.dh (-dmo, ml.) 1. la-mid: godimmo, gudimmo, gudin. Qalab bir ah oo faaska ka yar oo leh daab gaaban oo qori ah oo geedaha lagu jaro. 2. Xiddigaha raqaha loo yaqaan kuwa ugu horreeya. 3. la-mid: godan¹.

m.dh (-dmo, ml.) 1. la-mid: godimmo, gudimmo, gudin. Qalab bir ah oo faaska ka yar oo leh daab gaaban oo qori ah oo geedaha lagu jaro. 2. Xiddigaha raqaha loo yaqaan kuwa ugu horreeya. 3. la-mid: godan.

f. n. axe, adze, implement for cutting ~ trimming wood

godin [feminine] n., loc. name of a star

-ta: (n) an axlike tool for cutting trees: adz or adze ~ faas, gudin

-ta: (magac, dhedig, keli) labo xiddig oo midda yari godantahay; waa xiddiga labaad ee Miicaadda. Habeenkay bishu kaw tahay ee uu dayuxu la soo baxo, qofka dhasha waxa lagu yaqaan inuu noqdo qof weyd ah oo godan. Miicaada koobaad waa habeenka gugu kawsado. Dh: miicaad.

e.d la-mid: hooddi.

(ereydhawaaq) idanweyddiisasho ah oo layska horraysiiyo kolka la doonayo in guri la galo; ma soo geli karaa?

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hadal sir ah cid ku qarsasho. 2. Cid shukaansasho.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hadal sir ah cid ku qarsasho. 2. Cid shukaansasho. m.f.dh, koodin.

v. confide in, whisper to, talk secretly with; court, woo

(fal) haasaw oo bilow sheeko guur. Naag kun baa koodisa kowna way ka guursataa.

de: confide in, whisper to, talk secretly with; court, woo

lx: koodi

nt: koodin (ta) [vn-f], koodis (ka) [vn-m]

pd: (koodiyey)

ps: v2a=tr

key: koodi

f.g2 (-iyay, -isay) Wax fidsan xoog ku laabid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax fidsan xoog ku laabid. m.f.dh, loodin.

v. bend something by force

-yey / say: (v) 1. bend (beendh); make an angular shape ~ qalooci. 2. exert influence; persuade (peer suweedh). Ex: waan soo loodin waynay; we couldn't persuade him

(fal) wax xoog leh oo kala baxsan soo qallooci oo xoog ku soo laab. Dh: xoodi, nadooci, muquuni.

cf: nadooci

de: bend s.t. by force

lx: loodi

pd: (loodiyey)

ps: v2a=tr

key: loodi

Grewia cerasifera 10

La ooday; xiran; niiban.

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay. 4. la-mid: oodmid.

oodan²: m.dh Ciyaarta shaxda oo aan meel laga soo galo lahayn.

oodan³: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho.

oodan⁴: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho.

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay.

oodan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho. m.f.dh, oodmid.

oodan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho. m.f.dh, oodnaan.

der. [adjective] shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

-oodnaa oodnayd: (adj) fenced (feensidh); enclosed with a fence

(tilmaame) xidhan oon meelna ka furnayn ah. Irriddu way oodan tahay.

oodan: (tilmaame) ood ku wareegsan. Ijaar oodan ayaa naga soo hor baxay.

oodan-ka: (magac, lab, keli) qof an waxba garanayn oo af iyo ilbaxnimo midna hayn.

oodan -ka: (magac, lab, keli) dad tiro iyo tayo ba buuxa oo hiil iyo hoo yeesha. Adhigaaga raacsaan lahaa agabla' weeyaan e, markay oon baxday i tidhi oodankaan ahay e. Dh: laandheere.

oodan -ka: (magac, lab, keli) dhul jiq ah oo meel laga galo iyo meel laga baxo midna lahayn. Sidaan u yaacaynay ayaan dhul oodan ah gallay.

oodan-ta: (magac, dhedig, keli) shax dhinac kasta ka soo xidhantay oo aan meel loo guuro lahayn. Shaxdii oodan ayey gashay.

de: shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

lx: oodan

nt: oodan (oodmay) [v1=inch]

pd: (oodnaa)

ps: adj-der

key: oodan

(Oodid-da)

Ood saarid; xirid; awdid.

m.f.dh eeg ood².

-da: (magac, dhedig, keli) ood ku meerin.

oodid-da: (magac, dhedig, keli) ood afka ka saarid. Oodidda Irridda Saynab baan u diray. Dh: awdid.

oodid-da: (magac, dhedig, keli) alaab furan xidhid. Dh: xirid, awdid. Dh: furida.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg oodid.

(Oofin-ta)

Ballan la qaaday fulin; dhammayn; gudid.

m.f.dh eeg oofi.

-ta: (magac, dhedig, keli) axdi ama ballan hore sidii ay ahayd u fulin. Oofinta ballantu waa waajib. Dh: gudid, buuxin, oofis. Li: burin.

oofin-ta: (magac, dhedig, keli) dhedig rimaya saarasho. Dh: rimin.

(Oohin-ta)

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, oo inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama boohin).

oohin¹: m.f.dh eeg oohi. la-mid: boohin.

oohin²: m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

vl. n. crying, weeping

-ta: (n) cry (karaay)-, sobbing (soobing)

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo iyo dhawaaq wada socda oo lagu cabbiro ciil iyo tiiraanyo xanuun badan ama farxad xad dhaaf ah. Inantii la uleeyey oohin bay afka waaxday. Dh: boohin. Li: farxad, qosol.

oohin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale inay oydo sabab u noqosho.

cf: ooy

de: crying, weeping

lx: oohin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: oohin

بكاء

-ka: (magac, lab, keli) meel muddo badan la deggaa ama dadku aad u dego oo shilin yeelatay. Dh: guricas.

(Oomin-ta)

Biyo lagu harraadbeelo siin la'aan; harraad ku jirrabid.

m.f.dh eeg oomi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale biyo u diidid. Dh: harraadin.

-ta: (n) cry (karaay)-, sobbing (soobing) ~ oohin