col — Macnaha & Turjumaada

1

(Col-ka)

2

1. Dad badan oo dagaal raba.

3

2. Aan is jeclayn; is neceb; colaadi ka dhexayso.

4

3. Dad; duul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal m.l) 1. (u) Koox dad ah oo hubeysan. 2. Laba qof ama ka badan oo isu haya dareen nacayb iyo isdiidmo ku jiro. 3. (u) Koox dad ah oo shaqo ka dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m. n. enemy, antagonist, opponent; warriors, band

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a hostile force; enemy (enami); foe (/bo); opponent (opoonant)

waa la naqliyay ✓

1

Nemico

2

Enemy

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dad iyo wixii la mid ah oo aan isjeclayn; dad isneceb oo colaadi ka dhaxayso.

2

col -ka: (magac, lab, keli) dad; duul; qoon.

3

col-ka: (magac, lab, keli) dad duullaan ah oo dagaal u socda. Dh: guluf.

waa la naqliyay ✓

col, n.m. - Kaladhka shaadhka (Shaatiga); Koodhka iwm Gudub; Koore;

waa la naqliyay ✓

1

de: enemy, antagonist, opponent; warriors, band

2

lx: col

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m

5

key: col

waa la naqliyay ✓

حَصْم، عَدُوّ

waa la naqliyay ✓

1

(Abaabulid-da)

2

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaanduula-ha)

2

Col ama ciidan duullaan ah, kan u madax ah; colwade; maqaddin (ama ammaanduule).

waa la naqliyay ✓

1

1. (-) (Ammaan-ka) a) Nabad; nabadgelyo; badbaado; colaad la'aan. b) Kuruska geela meel ka mid ah oo ceeriinka lagu cuno.

2

2. (Ammaan-ta) a) Ereyo loo bogo oo kulul oo wanaagsan; faan. b) Xoolo madaxda,, lagu muuneeyo; sedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Anaakici-da)

2

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bahaldila-ha)

2

Nin qolo ama col wada oo ugu horreeya xagga geesinnimada iyo dagaalka; halaqdile.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqti-gowrac-a)

2

Colaadda aad u xumaata oo inta xeerka wanaagsan oo dagaalka la gudbo, aan bal dadka nool daaye, kuwa dhinta la foolxumeeyo (gowrac, addimo ka goyn. kd.); baqti-wareen; (ama bakhti-gowrac).

waa la naqliyay ✓

1

(Cadaawa-ha)

2

Qof qof kale neceb, oo jecel in wax xumi ku dhacaan; qaran qaran kale la col ah; cadow.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadaawa-da)

2

Colaad; isnebcaan; (ama cadaawad).

waa la naqliyay ✓

1

(Ciidan-ka)

2

1. Qofka ama dadka qabta waxyaalaha hawluhu u baahan yihiin; dadka adeega; xoogsato; shaqaale; midiidin.

3

2. Xoogga hubka sida; col: askar.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimil-ka)

2

1. Waab yar oo awdan oo dugaagga la dila hayo loo dhisto oo loo galo: waxaa laga dhisaa kob bahal wax ku diley agteeda oo laga toogan karo.

3

2. * Meelaha colka dagaallamaa dhisto oo daloollo yaryar oo cadowga laga toogto loo yeelo; kuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Colaadin-ta)

2

Sida colku isula dhaqmo, kula kicid; colaad ku samayn; xumayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Colguri-da) Naagta la qabo oo dhibta iyo dagaalka badan.

2

2. (Colguri-ga) Dagaal iyo colaad tolka gudihiisa ka kaca; dagaal sokeeye.

waa la naqliyay ✓

1

(Collob-ta)

2

Hilib jiir iyo baruur ah oo inta la googgooyo oo la shiilo, subag lagu fariisiyo; (ama locob).

waa la naqliyay ✓

1

(Colloobid-da)

2

Col la noqosho ama isu noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabdheer-ta)

2

Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabgaab-ka)

2

Hubka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel dhow keliya wax ka dilo; colka dabka jaadkaas ah sita.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabra-da)

2

Weerar gaar ah oo aan sida heegganka iyo raacdo-reebta, colka gadaal ka ilaaline, cidaha gala oo wax soo dhaca ama wax soo burburiya; weerar danbe oo kedis ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabweyn-ta)

2

1. Dabka lagu dagaallamo kiisa waaweyn oo culculus.

3

2. Colka dabka jaadkaas ah haysta oo ku dagaallama.

waa la naqliyay ✓

1

(Daraawiish-ta)

2

1. Urur wadaaddood (dariiqo) oo shiikh u taliyo, nabaddiyo colaaddaba.

3

2. Daraawiishtii Mahdigii Suudaan iyo tii Ina Cabdille Xasan.

4

3. Ciidanka Soomaalida oo nabadda gudaha, qayb kamid ah.

5

4. Masaakiin; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareen-ka)

2

1. War xun oo laga naxo oo sheega haya geeri, col, shil kale.

3

2. Ogaan aan la hubin; male; garasho; tuhun.

waa la naqliyay ✓

/kowl/ (n) dhuxul (dhuxusha dhulka laga qodo).

waa la naqliyay ✓

n., dhuxul, -shi; live or burning, dhuxul nool.

waa la naqliyay ✓

/koyl/ (v) 1. duubid (ku duubid) (n) 2. duubnaan (duubnaanta xarig, fiilo, mas iwm).

waa la naqliyay ✓

Koronto duub

waa la naqliyay ✓

/kooldh/ (adj) (n) 1. qabow (n) 2. duray (hargab).

waa la naqliyay ✓

Hargab, Durey

waa la naqliyay ✓

1

coldness, n., dhaxan, -ti, qabow, -gi; severe cold, gabadano, -adi; disease caused by cold, duray, -gi; cold fit, qadhqadhyo, -di; take or catch a cold, dhaxamow, dhaxan qaad; I caught a cold, duray baan qaaday.

2

cold, a., qabow, gabadano weyn.

waa la naqliyay ✓

/kowlt/ (n) darmaan (faras dhalinyar).

waa la naqliyay ✓

n., (suckling) dhal, -ki, darmaan, -ki.

waa la naqliyay ✓

/kuul/ (adj) 1. qaboow-yar (adj) 2. deggan (xasillan).

waa la naqliyay ✓

1

a., qabow.

2

cool, v.tr., (make cool) qabowji; v.i., (grow cool) qabow; v.r., qaboojiso.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) erey lagu kexeeyo dibada kolka lagu qodayo oo soco la mid ah. Dh: hol.

waa la naqliyay ✓

bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar

waa la naqliyay ✓

1

(Cal-ka, Ca-sha)

2

1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.

3

2. Dhagax; shiid.

waa la naqliyay ✓

1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

f. n./m: rocky mountain; stone, rock

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax cad. Dhul uu cal ka buuxo ayaan soo maray. Dh: dhagaxshiil.

2

cal-sha: (magac, dhedig, keli) buur weyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: rocky mountain; stone, rock

2

lx: cal

3

pd: (-ka ~ /sha)

4

ps: n1-f/m

5

key: cal

waa la naqliyay ✓

1

(Cod-ka)

2

Dhawaaq afka ka soo baxa, siiba kolka la hadlayo ama la heesayo.

waa la naqliyay ✓

1

cod¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa marka la hadlayo, ama la heesayo, ama la qaylinayo iyo wixi lamida. 2. Diidmo ama oggolaansho laga dhiibto doorasho.

2

cod²: m.l (-dad, m.l) (naxwe) Maayad hawo, neefsi aan ahayn oo soo dhex jibaaxda seedcodeedyada kana soo baxda moqorrada hadalka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

cod¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa marka la hadlayo, ama la heesayo, ama la qaylinayo iyo wixi lamida. 2. Diidmo ama oggolaansho laga dhiibto doorasho.

2

cod²: m.l (-dad, m.l) (naxwe) Maayad hawo, neefsi aan ahayn oo soo dhex jibaaxda seedcodeedyada kana soo baxda moqorrada hadalka midkood.

waa la naqliyay ✓

m. n. voice, accent; sound, musical note; vote

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) sound (sawndh); voice (vooys) ~ dhawaaq; jabaq

2

cod -ka: (n) vote (vowt) Ex: codka dadka madoow; the Black vote

waa la naqliyay ✓

1

Voce; voto

2

Voice; vote

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhawaqa ka soo baxa laabta dadka oo sameeya hadalkooda, qof walbana gaar loogu garto, Codkaaga ayaan gartay markaad aqalka soo gashayba.

2

cod -ka: (magac, lab, keli) (~ dhiibasho) xaqa muwaadin kaste u leeyahay in la doorto iyo in uu cid kale doorto.

3

cod -ka: (magac, dhedig, keli) luuqda qurxoon ee la dhadhansado ee wehelisa kolka gabay, hees iyo wixii la mid ah lagu qaadayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: voice, accent; sound, musical note; [ext.] vote

2

lx: cod

3

pd: (-ka Pl: codad (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: cod

waa la naqliyay ✓

صوت

waa la naqliyay ✓

n., (husk) qolof, -ti, jilif, -ti.

waa la naqliyay ✓

/kog/ (n) ilkaha shaag, ama bir leedahay.

waa la naqliyay ✓

/koon/ (v) khatalid (khayaamid).

waa la naqliyay ✓

prep. - la (parlo con te: waan kula hadlayaa).

waa la naqliyay ✓

/kuu/ (n) 1. cod dabacsan sida codka shimbiraha. (v) 2. cod dabacsan samayn, si dabacsan u hadlid

waa la naqliyay ✓

/kaap/ (n) boolis.

waa la naqliyay ✓

/kot/ (n) 1. sariirta carruurta (xool) (n) 2. sariir isku laabanta oo la qaadan karo.

waa la naqliyay ✓

cou, n.m. - Luqun; Raqabad; Qoor.

waa la naqliyay ✓

/kaw/ (n) 1. sac (lo'da dheddig). (v) 2. ka bajin (baqdin gelin).

waa la naqliyay ✓

1

n., sac, -hi; herd of cows, lo', -di; a milch cow, irmaan, -ki; gabaan, -ki, sac gabaan ah, cow no longer milked, qaan, -ki.

2

cow, v.tr., (dispirit) baji.

waa la naqliyay ✓

/kokis/ (n) doon-wade.

waa la naqliyay ✓

/koy/ (adj) is-xishoodsiin (xishood been ah muyjin).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) Weel caanood ama biyood qori dab ah gudihiisa oo dhan xoqid, si loo nadiifiyo. la-mid: cug².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) Weel caanood ama biyood qori dab ah gudihiisa oo dhan xoqid, si loo nadiifiyo. m.f.dh, culid. la-mid: cug.

waa la naqliyay ✓

v. purify (a milk-vessel) by burning twigs inside it

waa la naqliyay ✓

-ay / cushay: (v) disinfect with fire, especially the milk container or vessel ~ cug

waa la naqliyay ✓

(fal) weel culay ku nadiifi; qoriqadiid gorofka mari. Dh: cug.

waa la naqliyay ✓

1

a: cug

2

de: purify (a milk-vessel) by burning twigs inside it

3

lx: cul

4

pd: (culay)

5

ps: v1=

6

key: cul

waa la naqliyay ✓

fol, adj. - waali.

waa la naqliyay ✓

1

(Go-sha)

2

1. Dharka dumarka qaarki, sida marsiinada, inta laabta iyo naasaha iyo caloosha qarisa, gacanta midig hoosteedana ka furan; nabas.

3

2. (oogo) dhexda iyo lugtu kobtay isaga soo dhowaadaan; dhinac.

4

3. Dhul ku yaal webi dhinacyadiis.

5

4. Dhul qaniin leh.

6

5. Buuraha dhinacyadooda aan soo baxsanayn ee xagga gudaha isugu riixan.

7

6. Dhul dib u ceshan oo baddu soo gudaggasho; khoori; gacan: guho. 7. (Gol lahaan) ulajeeddo; u wadasho: dan; muraad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan. 2. Dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan. 3. Daaddegga buuraha. 4. Cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga. 5. Foorad. 6. Maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; nabas. 7. G. lahaan: ujeeddo; dan.

waa la naqliyay ✓

f. n. side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress

waa la naqliyay ✓

-gosha: (n) 1. a dense growth of trees or forest. 2. riverbank. 3. love handle ~ ganac, goljilic, xulus

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhka inta bogga ah ee laabta ilaa dhabta isku xidhan. Ilmaha gosha ku qabo.

2

gol -sha: (magac, dhedig, keli) dhul dib u ceshan oo ay baddu soo dhexgasho. Goshaa waxaa ku soo caaryey nibiri.

3

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dix yar oo buur kor u gasha; laagta buur ku taalla.

4

gol-sha: (magac, dhedig, keli) nafleyda labadeeda dhinac oo jilicsan.

5

gol-sha: (magac, dhedig, keli) dhul geedo badan oo qaniin leh oo xoolaha daaqaa ku jirradaan.

6

gol-sha: (magac, dhedig, keli) daaddegga buuraha.

7

gol-sha: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo ay ka qaadaan gendiga.

8

gol -sha: (magac, dhedig, keli) maryaha dumarka oo la maraarsado laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran. Dh: nabas.

9

gol-sha: (magac, dhedig, keli) (~ lahaan) dan; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: side (of body); river bank; foot of a hill; slope; thick forest; fold ~ pleat in a woman's dress

2

lx: gol

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: gol

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) Wax isku dayid; tijaabin.

waa la naqliyay ✓

v. try, attempt, test (out)

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ka qaad. Dh: diir.

waa la naqliyay ✓

1

de: try, attempt, test (out)

2

lx: hol

3

pd: (holay / hoshay)

4

ps: v1=

5

key: hol

waa la naqliyay ✓

1

(Kol-ka)

2

1. Waa; waqti; jeer.

3

2. Mar; kow.

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: “Cali kol baan arkay”. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa.”

waa la naqliyay ✓

1

kol¹: m.l 1. la-mid: kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tusaale: Cali kol baan arkay. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama k.laba: si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

2

kol²: xi. K.ka ama k.kii: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Kolka uu geelu oomo ayuu olol badnaadaa. xi., kolka. xi., kolkii.

waa la naqliyay ✓

m. n. time, instance, occasion; period of time

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) time (taaym) ~ wakhti, mar. Ex: hal kol; one time. kol walba; every time

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waa; waqti; wakhti, mar.

2

kol: (xidhiidhiye) erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: goor, waqti, jeer, kal

2

de: time, instance, occasion; period of time See also: kolba, kolka, kolma (etc.)

3

lx: kol

4

pd: (-ka Pl: kolal (ka))

5

ps: n4-m-time

6

syn: mar

7

key: kol

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓