coday — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) maanso iyo wax la mid ah, laxan u samay; hees lagu luqeeyo ka dhig. Dh: laxamee, codee.

2

coday: (fal) doorasho socota, codkaaga ka dhiibo. Doorashadu waa xaq ad leedahaye ciddii aad doonto u coday. Dh: codee.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg codee.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [collective] phonetics

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. the act of making musical note; melody (meladi); tune (tuun) ~ laxan 2. the act or manner of pronouncing words or making phonetics

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) doorasho dhacaysa, codkaaga ka dhiibasho. Dh: coddhiibasho.

2

codayn -ta: (magac, dhedig, keli) luuq qurxoon samayn; codays.

waa la naqliyay ✓

1

de: phonetics

2

lx: codayn

3

pd: (-ta)

4

ps: vn1-f-col

5

key: codayn

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg codayn.

waa la naqliyay ✓

s.f. - dabo, sayn, dib.

waa la naqliyay ✓

1

(Oday-ga)

2

Nin da' weyn; nin waayeel ah; duq; Islaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yaal, m.l/dh) 1. Nin da' weyn; duq; waayeel. 2. Nin waxgarad ah ama xil qaadi kara, mas'uul; xilkas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yaal, m.l/dh) 1. Nin da' weyn; duq; waayeel. 2. Nin waxgarad ah ama xil qaadi kara, mas'uul; xilkas.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] old man, elder; head; wise man

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. old man; elder (el-dher); chief (jiif) odey, odaga, madaxa. 2. Husband (haas-bandh); father (faather) duq-a. Ex: odaygii reerka; the father of the family. 3. mister (mis-ter); used to attract attention of a man

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) nin da' weyn. Oday weyni wedkii wuu gartaa

2

oday-ga: (magac, lab, keli) nin wax garad ah; garaad fiican leh. Dh: xilkas.

waa la naqliyay ✓

1

bw: oda, odey; Opp: habar

2

de: old man, elder; head; wise man

3

lx: oday

4

pd: (-ga)

5

ps: n7-m, n2-m, n5-m

6

syn: duq, islaan

7

key: oday

waa la naqliyay ✓

عَجُوزٍ، شَيْخ

waa la naqliyay ✓

1

(Caday-ga)

2

Geed-abaareed leh miro la cuno oo biir leh, laamihiisa iyo xididdadiisana ilkaha lagu nadiifiyo; rummay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (caday, m.dh) Geed abaareed laamihiisa ama xididdadiisa ilkaha lagu nadiifiyo oo leh miro yaryar, gudguduudan, macaan oo la cuno. 2. (-yo, m.dh) Laan dhuuban ama xidid ilkaha lagu nadiifiyo; rumay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (caday, m.dh) Geed abaareed laamihiisa ama xididdadiisa ilkaha lagu nadiifiyo oo leh miro yaryar, gudguduudan, macaan oo la cuno. 2. (-yo, m.dh) Laan dhuuban ama xidid ilkaha lagu nadiifiyo; rumay.

waa la naqliyay ✓

m. n. desert tree species (Salvadora persica)

waa la naqliyay ✓

(Adai) All. Som. Salvadora persica L. Salvadoraceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Pl. cadayo-cadayada] 1. toothbrush (tuuth-buraash); especially a piece of a branch or root of a tree that is used as a toothbrush ~ rumay 2. the tree used as toothbrush

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilkaha laan yar ama xidid geedka cadayga la jaray ama wax kale, ku nadiifi. caday: (fal) qurubqurub u googgoo; cadcad ka dhig; kala jarjar.

2

caday -ga: (magac, lab, keli) geed abaareed laga goosto laamo ilkaha lagu cadaydo. Waxa uu leeyahay midho yaryar oo la cuno oo hah kulul leh.

3

caday -ga: (magac, lab, keli) ul laga gooyay laamaha ama xididdada geedka cadayga ama burush yar oo bul aad u jilicsan leh oo ilkaha lagu nadiifiyo. Dh: rumay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: \de

2

de: desert tree sp., used to brush the teeth,

3

lx: caday

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n5-m

6

sc: Salvadora persica

7

xv: rummay

8

key: caday

waa la naqliyay ✓

/tudhey/ (adv) (n) maanta.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoday-ga)

2

Geed-quwaax xabag wanaagsan oo wax lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-quwaax xabag wanaagsan oo wax lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. medicinal herb species

waa la naqliyay ✓

[HODAI] Commiphora hodal 03, C. incisa 01, C. oddurensis 01, c. senniI 02

waa la naqliyay ✓

1

(Hodai) All.Som. Commipora hodai Sprague. Burseraceae.

2

S Commiphora schimperi (0.Berg) Engl. Burseraceae.

3

C Commiphora oddurensis Chiov. Burseraceae.

4

S Commiphora paolii Chiov. Burseraceae.

5

N Commiphora myrrha (Nees) Engl. Burseraceae.

6

C Commiphora senii Chiov. Burseraceae.

7

NFD Commiphora kua (J.F.Royle) Vollesen. Bursewraceae.

8

C Commiphora incisa Chiov. Burseraceae.

9

S Commiphora flabellulifera Chiov Burseraceae.

10

C,N Commiphora bruceae Chiov. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m medicinal; medicinal herb sp.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geedquwaax xabag wanaagsan oo wax lagu daweeyo leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: medicinal herb sp.

2

initial: x

3

lx: xoday

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-enum

6

key: xoday

waa la naqliyay ✓

m.dh (-imo, m.l) 1. Labada xubnood ee ku wareegsan afka nafleyda, kana qeyb qaadata codaynta. 2. Labada xubnood ee ku wareegsan xubinta taranka ee haweenka. la-mid: bishin, bushin (2).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-imo, m.l) 1. Labada xubnood ee ku wareegsan afka nafleyda, kana qeyb qaadata codaynta. 2. Labada xubnood ee ku wareegsan xubinta taranka ee haweenka. la-mid: bishin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-deeyay, -daysay) 1. U c.: cid la dooranayo cod siin. 2. Ku c.: eray kor u akhriyid si loo maqlo. 3. Wax heesid; wax halaburid. m.f.dh, codayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho. m.f.dh, gocasho.

waa la naqliyay ✓

/gaamat/ (n) 1. jaran-jarta ama marxaladaha codaynta luuqda halka ugu hooseysa iyo tan ugu sarraysa (n) 2. marxaladahoo dhan (sil-siladda ama qaybaha fal ama arini leedahay)

waa la naqliyay ✓

/meladhi/ (n) laxan (codaynta).

waa la naqliyay ✓

/sawndh/ (n) 1. cod (dhawaq; jabaq) (adj) 2. caafimaad-qab (saliim ah) (adj) 3. sugan (lugu- kalsoon yahay) (adj) 4. saq (hurdo culus seexasho) (v) 5. codayn (dhawaajin).

waa la naqliyay ✓

-yey / codaysay: (v) create or produce a musical note of song; compose (kom-poows)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) melody (meladi)-, tune (tuun) ~ codayn-ta, luuq-a

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka wax qoran daalacanaya ama ku codaynaya.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo, meel cidhiidhi ah ka soo bood oo coday. Dh: buqdho.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg coday.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qoraal ku codayn.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dhabbo yar oo cidhiidhi ah oo hareeraha wax ka xigaan. Dh: suqduud.

2

luuq-a: (magac, lab, keli) meel biyamareen ah oo labo gebi oo aan waaweynayn u dhexeeya. Adhiga luuga ka soo waraabi. Dh: laag.

3

luuq-da: (magac, dhedig, keli) hawraar qoran ama la tiriyay, ku codayn.

4

luuq -da: (magac, dhedig, keli) cod gaar ah oo suugaanta siyaabo kala duwan loogu dhawaaqo. Fannaaniintu way kala luuq fiican yihiin. Dh: cod.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ku qurxi oo korka kaga tol ama kaga dheji ama kaga xaradh; shaqal u yeel.

2

shaqal -ka: (magac, lab, keli) wax, wax kale dushiis lagu qurxiyo, lagu duhaadho; marada weelka dusha lagaga tolo. Shaqal ayaa lagu tolay caagadii biyaha si ay u qaboojiso biyaha.

3

shaqal -ka: (magac, lab, keli) farta alifba'deeda intooda wax lagu xarakeeyo oo ku codaynta shibbanayaasha rogroga oo labada dhinacba ka гааса, midkood; shaqallada alifba'da far Soomaaligu waxay ka koobmaan shaqallo gaaggaaban: a, e, i, o, u, shaqallo dhexe: 'aw; ay; ey; ow; oy' iyo shaqallo dhaadheer: 'aa, ee, ii, oo, uu'; waxayna dhammaantooda cayn ahaanta u sii kalabbaxaan, kuwo lab, kuwo dheddig iyo kuwo bohon ah oo aan cayn lahayn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) alifba'da farta inta neg oo aamusan oo aan keli ahaan loogu dhawaaqi karin, midkood; shibbanaha waxa codkiisa haga ku xidhiidhinta shaqalka oo marba docda uu ka raaco ama caynta uu yahay ku hoggaamiya ku codayntiisa; waxa ka mid ah shibbanayaasha far Soomaaliga: b, c, d, f, g iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod cid lago dooranayo bixi. Dh: food.

2

wood -ka: (magac, lab, keli) doorasho u codayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cir, caad yeelo.

2

caaday: (fal) caad u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cadcad u googoyn. Dh: cadays, yaryarayn, cadcadayn, jarjarid.

2

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo dahsoon ama muuqda oo gartaada run ahaanteeda caddaynaya sida: waraaqaha markhaatiga dhaarta sawirrada iwm. Dh: xujo. Wa: caddaymo.

3

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) midabka caddaanka u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

cadayo¹: m.dh la-mid: cadanyo.

2

cadayo²: f.g3 (-yday, -yatay) Ilko caday ku nadiifsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yday, -yatay) Ilko caday ku nadiifsasho. m.f.dh, cadayasho.

waa la naqliyay ✓

-cadayday / cadayatay: (v) brush your teeth ~ rumayo

waa la naqliyay ✓

(fal) rumay afka ku nadiifso.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) miraha aan bislaan wali. Midhuhu shin ma gaadhin wali oo waa cadeys. Dh: qadhaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) muuqaal filim ku yaal, warqad ku wareeji. Kolkii filimkii la caddeeyey, ayaa sawirradii si fiican loo arkay. Dh: maydh.

2

cadday: (fal) shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Shaaha iga soo caddee. Dh: caanee.

3

cadday: (fal) arrin madmadaw ku jiro shaaca ka qaad oo si la fahmi karo u dheh. Gabadhi waa tii ilkaheeda caddaysa oo rumay ku caddaysa, wiilna waa kii hadalkiisa caddeeya ee runta sheega. Dh: caddee. Li: maldah.

4

cadday: (fal) gidaar, loox, iwm wax cad dusha ka mari. Dh: caddee.

5

cadday: (fal) nadiifi oo uskagga ka dul qaad. Ilkaha caddee oo huurada ka bi'i. Dh: caddee.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel aan cidi joogin ka dhig; meel aan wehel joogin ka dhig. Dh: bannee. Li: cammir, buuxi.

waa la naqliyay ✓

(fal) carro ku rog; ciid ku daadi. Dh: ciidee.

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho qofka ay indhihiisu sarey u jeedaan oo la moodo in uu cirka eegayo. Waar ninkii Cirday iigu yeedha.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, caydhi. Dh: cayri, eri, cagaaji.

waa la naqliyay ✓

m.dh (c.af) Laan ka mid ah cilmiga afka oo la xiriira dhawaaqyada ereyada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (c.af ) Laan ka mid ah cilmiga afka oo la xiriira dhawaaqyada ereyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.af) Cod dheer oo ku dul dhaca hal shaqal oo ka mid ah ereyga; codkacu rugo kala duwan ayuu ereyada uga dhacaa, taasna waxay keentaa in lagu kala saaro ereyo micnahooda, siiba kuwa qoraalkoodu isku midka yahay, sida “ìnan” (oo wiil ah) iyo “inàn” (oo gabar ah).

waa la naqliyay ✓

m.l (c.af) Cod dheer oo ku dul dhaca hal shaqal oo ka mid ah ereyga; codkacu rugo kala duwan ayuu ereyada uga dhacaa, taasna waxay keentaa in lagu kala saaro ereyo micnahooda, siiba kuwa qoraalkoodu isku midka yahay, sida 'ìnan' (oo wiil ah) iyo 'inàn' (oo gabar ah).

waa la naqliyay ✓

1

(Codkar-ka)

2

(qof) hadalka oran og; hadalyaqaan; fasiix.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) C. ah: qof hadalkiisu fasiix yahay oo figraddiisa si fiican u jeedin kara.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) C. ah: qof hadalkiisu fasiix yahay oo figraddiisa si fiican u jeedin kara.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] orator

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) an eloquent speaker; orator (oori-tar) ~ aftahan, afmaal

waa la naqliyay ✓

1

Oratore

2

Orator

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof hadal yagaan ah ama hadalka odhan og. Dh: hadalyaqaan, halkaraan.

waa la naqliyay ✓

1

de: orator

2

lx: codkar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: codkar

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: codsasho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) neef geela oo dhowaan dhashay oo yara adkaaday. Dh: qurbac, nirig, awr.

waa la naqliyay ✓

name-m one who runs fast; 'Uday

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) is meerin iyo isu soo ururid si wareeg ah loo soo joogsado meel. Dh: golayn.

2

godayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhiisha god qiiq ka baxayo oo cugay lagu shiday ku gambiyid.

waa la naqliyay ✓

/mandhey/ mon;(n) isniin.

waa la naqliyay ✓

n., Isniin, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

(Oodayn-ta)

2

Ood saarid; ood ku celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg oodee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) oodsaarid ama ood ku meerin. Isaga ayaa loo xilsaaray oodaynta xerada. Dh: oodid.

waa la naqliyay ✓

(fal) si qoode ah u soco. Qooday oo hadhicdhicin.

waa la naqliyay ✓

Commiphora hodaI 01

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: cukadayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cay-da) Wax af laga yiraahdo ama addin laga falo, oo loola jeedo in qof ama wax kale lagu canbaareeyo; waxkasheeg xun; aflaggaaddo.

2

2. (Cay-ga) Dhareer.

waa la naqliyay ✓

1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay².

waa la naqliyay ✓

1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): drool

2

cay [feminine] n. insult, curse

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) offensive action or remark; insult (in-salt) ~ aflagaaddo, afxumo

2

caay -yey / caayday: (v) offend (o-feendh); affront (a-faront)-, outrage (awt-reej); swear at; curse

3

cay -ga: (n) saliva (salaayva); drool (duruul) ~ dhareer

waa la naqliyay ✓

1

Insulto

2

Insult

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, hadal xun ku dheh oo ceeb ku sheeg.

2

cay: (ereydhawaaq) erey loogu yeedho lo'da kolka la celinayo.

3

cay-da: (magac, dhedig, keli) hadal xun oo cid kale lagu cebaynayo. Li: ammaan.

4

cay-ga: (magac, lab, keli) calyada iyo dhareerka afka ka yimaadda ee ay qanjidhadu sameeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cod-ka)

2

Dhawaaq afka ka soo baxa, siiba kolka la hadlayo ama la heesayo.

waa la naqliyay ✓

1

cod¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa marka la hadlayo, ama la heesayo, ama la qaylinayo iyo wixi lamida. 2. Diidmo ama oggolaansho laga dhiibto doorasho.

2

cod²: m.l (-dad, m.l) (naxwe) Maayad hawo, neefsi aan ahayn oo soo dhex jibaaxda seedcodeedyada kana soo baxda moqorrada hadalka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

cod¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa marka la hadlayo, ama la heesayo, ama la qaylinayo iyo wixi lamida. 2. Diidmo ama oggolaansho laga dhiibto doorasho.

2

cod²: m.l (-dad, m.l) (naxwe) Maayad hawo, neefsi aan ahayn oo soo dhex jibaaxda seedcodeedyada kana soo baxda moqorrada hadalka midkood.

waa la naqliyay ✓

m. n. voice, accent; sound, musical note; vote

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) sound (sawndh); voice (vooys) ~ dhawaaq; jabaq

2

cod -ka: (n) vote (vowt) Ex: codka dadka madoow; the Black vote

waa la naqliyay ✓

1

Voce; voto

2

Voice; vote

waa la naqliyay ✓