cis — Macnaha & Turjumaada

1

(Cis-ka)

2

Ciso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ciso.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] respect

waa la naqliyay ✓

1

(fal) karaamay, ixtiraam; xushmay; cisay; cisee.

2

cis -ka: (magac, lab, keli) karaamo; ixtiraam; xushmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: cees

2

de: respect

3

lx: cis

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: cis

waa la naqliyay ✓

1

(Casiis-ka)

2

Ciso leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Cisaara-da)

2

Waxa la saaro ama laga qaado qofka gaboodfala ama xeer iyo heshiis jebsha; xaal, xumayn; ganaax; yake; tacsiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciseyn-ta)

2

Ciso u yeelid; xurmayn; tixgelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cisha-ha)

2

1. Habeenka bilawgiisa; fiid.

3

2. Salaadda kolkaas la tukado.

waa la naqliyay ✓

1

(Cishiina-da)

2

Ceshiino.

waa la naqliyay ✓

1

(Cisyaan-ka)

2

Amar dowladeed ama meel kale oo sare, oo kas iyo bareer loo diido; caasinnimo; fallaagannimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heybad-da)

2

Sharaf; cis.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaliif-ka)

2

1. Taliyaha u sarreeya qaran Muslin ah.

3

2. Qof jago qof kale lahaa dhaxla ama fariista.

4

3. Afartii madax oo Nebi Maxamed ku xigtey (Abuu Bakar, Cumar, Cismaan iyo Cali), darajada iyo magaca loo yiqiin.

5

4. Shiikh urur diin, sida dariiqada, u madax ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Muunad-da)

2

1. Magac; sharaf; ciso; xurmo.

3

2. Sida wax u eg yihiin.

4

3. Qurux; midab-wanaag; (ama muuno).

waa la naqliyay ✓

1

(Tacsiir-ta)

2

Ganaax, yake; xaal; eedsiis, cisaaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

1

caashaq¹: m.l 1. la-mid: cishqi. Kalgacal qoto dheer oo aadanaha labkiisa iyo dheddigiisa dhex mara; jacayl. 2. la-mid: caashaqid.

2

caashaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Qof mid kale oo cayntiisa ka duwan kalgacal qoto dheer u hayn. 2. Ku c.: markab, baabuur, xoolo iyo wixi lamida meel wejigooda ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: cisaaro.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ilaah. 2. C. ah: ciso leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. C. ah: ciso leh (haweenay). 2. Kimis, si gaar ah oo farsamo iyo aalad badan u baahan, loo sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cisiis ahaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -meysay) 1. Hanti la dhacay ama baadi ah ciddii lahayd u celin. 2. Safar bixiddiisa dib u dhigid. 3. Dhul in la daaqo, in mudda ah u diidid. la-mid: ceshiinee, cishiinee.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ceshiimee. la-mid: ceshiineyn, cishiineyn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Wax dad ka dhexeeya si gaar ah uga faa'iideysasho. la-mid: ceshiineyso, cishiimeyso, cishiineyso.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciis-ka)

2

Waran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) Nooc ka mid ah warmaha waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. lance, kind of large spear

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab lagu dagaallamo oo ka kooban bir labada dhinac ba laga afeeyay. Cali ciis buu libaaxii beerka ka saaray. Dh: waran.

waa la naqliyay ✓

1

de: lance, kind of large spear

2

lx: ciis

3

pd: (-ka Pl: ciisas (ka))

4

ps: n4-m

5

key: ciis

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sharaf iyo sumcad wanaagsan. Dh: sharaf, cisi, karaamo, ciso-da: (magac, dhedig, keli) dhiigga caadada ah ee dheddigga badhkood ka yimaadda. Dh: xayd, xayl, caado, sunne.

waa la naqliyay ✓

1

(Cisa-da)

2

1. Xurmo; sharaf; maamuus; cis.

3

2. Dhiigga haweenka bishiiba kol ka yimaada; xayl; caado, dhibaad; dhibaaji.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xurmo. 2. Dhiigga haweenka bishiiba mar ku dhaca; caado. la-mid: cis.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xurmo. 2. Dhiigga haweenka bishiiba mar ku dhaca; caado. la-mid: cis.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] respect, honor

waa la naqliyay ✓

-cisada: (n) honor (oon er); esteem; respect ~ ixtiraam, cisayn

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xurmo; sharaf; maamuus; cis.

waa la naqliyay ✓

1

de: respect, honor

2

lx: ciso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-abs

5

syn: casiis

6

key: ciso

waa la naqliyay ✓

1

(Ci-da)

2

Codka nafleyda qaarkeed (shinbir, sac, ri, ...).

waa la naqliyay ✓

1

ci¹: m.dh Cod dheer oo ay nafleyda qaar sida shimbiraha, bahallada iyo wixi lamida sameeyaan.

2

ci²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. (f.g/mg) Soo c./u soo c./u c.: xoolo, shimbir iyo wixi lamida cod dheer ku dhawaaqid. 2. Cid u yeerid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. cry, outcry, scream, roar, bray

2

ci v. cry out, roar, bray

waa la naqliyay ✓

1

pron. - na, noo (annaga).

2

ci avv. - ku (meel).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo iyo wax la mid ah, dhawaaq samee. Dhurwaaga ci'yaaya, cabaadku naf weeye.

2

ci-da: (magac, dhedig, keli) dhawaaqa xoolaha ama xayawaaka.

waa la naqliyay ✓

1

id-, laf-, naf-, kd. (iskiisa, iddiisa, laftiisa, ...); wadar ahaan, wadajir; midba midka kale, kuwaba kuwa kale; kd.

2

Is! — Erey xoolaha lagu yiraahdo; kolka la doona hayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

3

Is- — Erey ereyada kale qaarkood horta lagaga kabo oo falka ku celiya qofka ama waxa wax fala haya (sida isdilid; istaagid; ismayrid).

4

-is — Dabakar falka magac ka dhigta (qaad-is; keen-is; mar-is).

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l Iskayga, iskaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly 1. magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: “Cali ayaa is faanshay”. 2. magacuyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: “Labadoodu waa is waayeen”.

3

is³: e.d Erey xoolaha lagu yiraahdo kolka la doonayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l I.kayga, i.kaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly (naxwe) 1. Magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: Cali ayaa is faanshay. 2. Magac-uyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: Labadoodu waa is waayeen.

waa la naqliyay ✓

1

pron., reflexive: self; oneself

2

is pron., reciprocal: each other, one another

3

is pron., red-3m: he, him

4

is inter. go on!, get up!, giddap!

waa la naqliyay ✓

se, soi.

waa la naqliyay ✓

1

(pronoun) each other. Ex: xalay baan is aragnay; we saw each other last night. Ex: wiilashu way is jeclyihiin; the boys like each other

2

is: (prefix) makes some verbs expressing a command or plea: Ex: isbar; teach yourself. Isbaar; get a checkup. Ishabee; organise yourself

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax u keli ah naftaada; waxaad gaar u leedahay. Aqalka dheer is ayaan u leeyahey. Dh: yad, gaar.

2

is: (ereydhawaaq) lagu dhaqaajiyo geela dheddig ee aan aaranka ahayn. Is dheh hasha oo kaxee.

3

is: (xidhiidhiye) erey la adeegsado kolka la sheegayo xidhiidhka ka dhexeeya labo shey.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bes.

waa la naqliyay ✓

avv. biis! codsi ku celin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dad oo aad u jilicsan. Li: jurro.

2

bis-ta: (magac, dhedig, keli) waxaraha yaryar, ee aan weli ababin. Bis waxareed banaan loobaxshaa markay ababka doonayso.

3

bis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bes.

waa la naqliyay ✓

Midab guduud iyo caddaan isku jira leh.

waa la naqliyay ✓

1

cas¹: m.l 1. Kaaha midabka huruudda u eg oo arooryada hore ka muuqda dhanka bari, inta ayan qorraxdu soo bixin. 2. Meel bannaan oo ciid jilicsan leh oo la dego. 3. Midab guduud xigeen ah. 4. Sayn yaroo meel ka hoora. 5. Meel bannaan.

2

cas²: f.mg4 (-saa, -sayd; cascas) Wax midabkiisu guduud furanyahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

cas¹: m.l 1. Kaaha midabka huruudda u eg oo arooryada hore ka muuqda dhanka bari, inta ayan qorraxdu soo bixin. 2. Meel bannaan oo ciid jilicsan leh oo la dego. 3. Midab guduud xigeen ah. 4. Sayn yaroo meel ka hoora. 5. Meel bannaan.

2

cas²: f.mg4 (-saa, -sayd; cascas) Wax midabkiisu guduud furanyahay ahaansho. m.f.dh, casaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] red, pink (in color)

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) 1. light in color; whitish (waay-tish); Ex: nin cas; a man of light complexion; fair skin. 2. somewhat red; reddish (reedhish) j

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhulka ama buuraha dhagaxa cas leh.

2

cas: (tilmaame) midab guduud ah.

waa la naqliyay ✓

1

cas, n.m. - xaalad; kiis; dhacdo; wax muhiim ah (arrin) oo dhacay

2

cas urgent - gargaar degdeg ah

3

dans le cas contraire - haddii kale; si kale; hab kale

4

cas, n.m. - Kiis; Dhacdo; Wax muhiim ah (arrin) oo dhacay.

5

cas urgent - Gargaar degdeg ah.

6

dans le cas contraire - Haddii kale; Si kale; Hab kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: red, pink (in color)

2

lx: cas

3

pd: (casaa Pl: cascas)

4

ps: adj

5

xe: white, light-skinned person

6

xv: qof cas

7

key: cas

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-say, -satay) Cid xurmayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-say, -satay) Cid xurmayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cod dheer oo ay nafleyda qaar sida shimbiraha, bahallada iyo wixi lamida sameeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

-yey /day: (v) make or produce a loud sound or cry, especially animals; bray (bareey); roar (roor)

2

ci' -da: (n) a loud sound or cry, especially made by animals

waa la naqliyay ✓

/sii-aay-eey/ (n) ciidamada sirta ee Maraykanka (Central Intelligence Agency).

waa la naqliyay ✓

1

(Cid-da)

2

Dad meel wada deggan; dad xiriir ka dhexeeyo; degmo; qolo; reer.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: “Maanta c. ma arag”. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: Maanta c. ma arag. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado. m.f.dh, cidid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. family, clan; community, people

2

cid pron., f: someone, somebody, whoever

3

cid v. stuff, fill with something; push someone ~ something under water; press

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. people (pii-pol); persons (peer-sonis) ~ dad. Ex: cid qalaad; a strange people. 2. family (faamali) ~ reer. Ex: ciddii ma u tagtay? do you visit the family? 3. clan (kalaan); tribe (taraayb) Ex: ciddee tahay? which tribe do you belong to? —cid walba: (pronoun) everybody; every person; everyone

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) abtirsiga qof ama wax kale oo ka soo jeeda qolo, degaan iyo wixii la mid ah. Markuu coomirkii faallo galay, cid iyo sheegsheega. Dh: qolo, reer, degmo.

2

cid -da: (magac, dhedig, keli) qof ama dad gaar ah oo aan magacawnayn. Cid kasta oo aqalka Abuu Sufyaan gashaa, way badbaadday.

3

cid -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha nool, inta adhiga loo yaqaan. Wan baa cid aan garanayn iga raacay maanta. Dh: adhi.

waa la naqliyay ✓

قبيلة

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-fan, -fatan) la-mid: cifo.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo ci'da ka soo baxda riyaha, kolka ay cabsi dareemaan.

2

cif: (ereycodeed) lagu tusmeeyo dheregdhaafka iyo neefxidhankiisa.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: cifo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi' u beddel; u cawilceli.

2

cig-ta: (magac, dhedig, keli) cawedcelin; beddelaad; cawilaad.

waa la naqliyay ✓

pron. waxa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;

2

2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain

2

cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.

2

cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.

3

cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.

waa la naqliyay ✓

سماء

waa la naqliyay ✓

prefisso - horkabe muujinaya lid markab iwm.

waa la naqliyay ✓

/his/ (pron) kiisa (wixiisa). e.g. That is his car.

waa la naqliyay ✓

(see Grammar).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaaniso lagu daro cajiinta daqiiqda si ay u faxdo oo loo dubo. Dh: dhanaaniso, fixiso, khamiiriso.

waa la naqliyay ✓

1

(Kis-ta)

2

In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: kir.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bit, small amount (of something)

2

kis inter. go away!, move!; get out of here!

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) little bit; small quantity.

2

kis: (interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kir, kac, bax

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) in yar; waxoogaa: xoogaa. Kis yar oo biyo ahana ma haysanno.

waa la naqliyay ✓

1

(Lis-ta)

2

1. Caano kolkaas la lisay.

3

2. Wax kastoo caano ama dhacaan leh sida xabagta iyo cinjirka iyo dhiinka miraha, oo la soo tuujiyo.

waa la naqliyay ✓

1

lis¹: m.l/dh 1. Caano markaas la lisay. 2. Wax kastoo caano ama dhacaan leh sida xabagta iyo cinjirka iyo dhiinka miraha, oo la soo tuujiyo. 3. la-mid: lisid.

2

lis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Caano maalid. 2. Mindi af u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

lis¹: m.l/dh 1. Caano markaas la lisay. 2. Wax kastoo caano ama dhacaan leh sida xabagta iyo cinjirka iyo dhiinka miraha, oo la soo tuujiyo.

2

lis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Caano maalid. 2. Mindi af u yeelid. m.f.dh, lisid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): fresh milk; latex, white sap, milk-like plant juice

2

lis v. milk, squeeze out (sap, juice, liquid, etc.)

3

lis v. sharpen

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) milk (milk)

2

isku lis -ay / tay: (v) rub against each other

waa la naqliyay ✓