cirif — Macnaha & Turjumaada

1

(Cirif-ka)

2

Dacal; baal; gees; gooddi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Geeska ugu dambeeya ee ay ku dhammato meel ama shay. la-mid: cidhf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Geeska ugu dambeeya ee ay ku dhammato meel ama shay. la-mid: cidhif.

waa la naqliyay ✓

m. n. edge, corner; margin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. corner (koor-nar); border (boor-dher); edge (ej) 2. pole (pool) ~ cidhif. Ex: Cirifka Waqooyi ama Cirifka Koonfur; the North Pole or the South Pole.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ay waxba ka danbayn. Dh: cidhif, darif, fay.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, corner; margin

2

lx: cirif

3

pd: (-ka ~ -ta Pl: cirfo (/ha))

4

ps: n2-m, n3-f

5

xe: the hem of the cloth

6

xv: cidhif

7

key: cirif

waa la naqliyay ✓

1

(Cirib-ta)

2

1. Cagta dadka meesha ugu danbaysa oo adag oo u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta.

3

2. Cirib-danbeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib.

waa la naqliyay ✓

f. n. heel; destiny, fate; consequences

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. cirbo-ha] heel (hid)-, heel bone

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cidhibdanbeed, caaqiibo.

2

cirib-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cidhib.

waa la naqliyay ✓

1

a: cedhib

2

de: heel; [fig.] destiny, fate; consequences

3

lx: cirib

4

pd: (-ta Pl: cirbo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: cirib

waa la naqliyay ✓

1

(Cirid-da)

2

Ciidda qorraxdu kululayso; cagaggubyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaad qorraxdu kululaysay. 2. Kulaylka qorraxda. la-mid: ciriid, cirrid³.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaad qorraxdu kululaysay. 2. Kulaylka qorraxda. la-mid: cirrid.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hot sand; ground heated by sun

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the warmth or hotness generated by the sun; sun heat

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) camuud kulul. ciidda qorraxdu kulayliso.

2

cirid -da: (magac, dhedig, keli) ciid ay dabayshu kiciso.

waa la naqliyay ✓

1

de: hot sand; ground heated by sun

2

lx: cirid

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: cirid

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dadka xididdadiisa mid ka mid ah. Dh: iriq.

2

ciriq-a: (magac, lab, keli) lakabyada isa saaran ee raadraaca dhulka laga baadhayo biyaha, macdanta iyo wixii la mid ah.

3

ciriq-a: (magac, lab, keli) waa halka laba xubnood isugu yimaadaan ama riciraha lafuhu ku qaybsamaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirir-ka)

2

Xiddigo dayuxu maro oo diraaceed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Godka laba iyo labaatanaad ee dayaxu fariisto. 2. Xiddig dayaxa la fariista xilliga jiilaalka. 3. Qof adadag oo ayaan badan oo dhashay xilliga xiddiggaas.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meere ka tirsan xiddigaha oo uu dayaxu maro xilliga diraacda. Hadba cirirku meeshuu galaa saxal u guuraaye. Casiis waxaad ahaataa markii cirir ku meeraaye.

2

cirir -ka: (magac, lab, keli) xiddigo dayuxu maro xilliga diraacda. Waa lixda xiddigood oo waqooyi u xigta, aad bay na u qabow yihiin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gaabni iyo weydnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Mirif-ta)

2

Saxarrada yaryar oo ciiddu bitiso, siiba kuwa ku daata ceelasha gudohooda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxarro yaryar oo dabaysha bitin karto. la-mid: muruf.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxarro yaryar oo dabaysha bitin karto. la-mid: muruf.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): dust (carried by the wind); mud ~ dust particles (in water)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qashinka iyo huubaha la iska hurgufo: huubaha iyo haramaha laga bidhiiqiyo badarka la kariyo. Dh: midhif.

2

mirif -ta: (magac, dhedig, keli) saxarro yaryar oo inta badan biyaha dushooda heehaaba.

waa la naqliyay ✓

1

de: dust (carried by the wind); mud ~ dust particles (in water)

2

lx: mirif

3

pd: (-ta Pl: mirfo (/ha))

4

ps: n3-f-mass

5

key: mirif

waa la naqliyay ✓

v. swing around, be swung around

waa la naqliyay ✓

1

de: swing around, be swung around

2

initial: w

3

lx: wirif

4

pd: (wirfay)

5

ps: v1=intr

6

key: wirif

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dacal-ka) Gees, doc, cirif.

2

2. (Daca-sha) Laallaadka dhegta;

3

3. Summadda dhegta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (jool., fiis.) Astaamaha birlabeed oo uu muujiyo dhulku, kuwaas oo dhulka keenay inuu noqdo birlab weyn oo labo cirif leh; waa sayniska barashada astaamooyinkaas.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc carro oo astaan u ah gobollada leh cimilada cirif-hoosaad, oo ah ka ay ka baxaan inta badan dhirta dabiiciga ah ee caleen irbadleyda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (c.fal.) Eray loo adeegsado labada barood oo ay iska gooyaan tub sannadeedka qorraxda iyo sallaxa gooya dhul-baraha; waa sannadkii marka qorraxdu ay bartamaha maalintii ku dul beegantahay badhaha. Waa marka ay ku jiraan labada cirif, isla markaas waa marka meel kasta oo dunida ka mid ahi ay maalmahooda iyo hebeennadodu isla egyihiin - 12 saacadood mid kasta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Nooc cimilo oo ay helaan dhulalka saaran Badda Dhexe, iyo gobollo kale oo ku kala yaal labada galoobbadh ee adduunka oo u kala dhaca meel juqraafiyeed isku mid ah: goodiyada galbeed ee qaaradaha, cirifyada kulaalayda gobollada cimilada dhexdhexaadka, iyo ugu dhawaan loolka kulaalay la moodda ee cadaadisyada sare inta u dhexaysa 30 ilaa 40 ee loolka waqooyi iyo koonfurba.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (c.cimi.) Dabaylaha aad u qabow ee dhaca meelaha cadaadiska sare leh ee agagaarka cirifyada xagga gobollada dhexe. Kubbad-badhka woqooyi guud ahaan waxay ka dhacaan (kacaan) woqooyi bari, kubbad-badhka koonfureedna koonfur bari.

waa la naqliyay ✓

1

dacal¹: m.l (-llo, m.dh) Daraf, dhinac, cirif.

2

dacal²: m.dh (-lo, m.l) Summad xoolaha loo yeelo oo dhegta dhinaceeda hoose la jeexo.

waa la naqliyay ✓

1

dhexroor¹: m.l 1. Meesha dhexda ah ee laba maro la isaga tolo. 2. Labalaabka gacanka. 3. Dhidib. 4. la-mid: dhexroorid.

2

dhexroor²: m.l (xisaab) Fogaanta isaga gudubta shaxan sallax ah ama adke ah ee halka barta ugu ballaaran ee shaxanka. Dh.ka goobada waa xarriiqda toosan oo marta xuddunta goobada kuna dhammaata laba barood oo goobada ku yaalla.

3

dhexroor³: m.l (c.fal.) Xarriiq lagu mala awaalo in ay xiriiriso labada cirif oo marta bartamaha dhulka uu ku wareego.

4

dhexroor⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Laba cad oo maro ah dhexroor u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhig weyn oo bartamaha aqalka miyiga marka ladhisaayo lagu dhiririyo. 2. (juqraafi) Xariiqaha dhulka cirifkiisa waqooyi ka bilowda oo kan koonfur ku dhammaada, mid ka mid ah oo waqtiga lagu qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-rro, m.dh) Labada ganood ee ul, hangool, iyo wixi lamida hal cirif ku leeyahay midkood. la-mid: faraar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Awoodda ay u leeyihiin iskudhisyada qaarkood in ay ku wareegaan sallaxa ciriflanimada ee sallax ilays cirifaysan marka ilays la dhex mariyo. H. o.da waxaa laga arki karaa wiriqaha, neefaha, hoorarka iyo milannada.

waa la naqliyay ✓

1

lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.

2

lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

3

lool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Awr si aan toos ahayn awr kale mici ugu dhufasho. 2. Laal ciyaarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Darajada cusbaysanaanta ama milixsanaanta ee badweynada, badaha, balliyada, iyo webiyada, badanaa waxaa loo tibaaxaa tirada qaybaha kunkiiba, ama miisaanka cusbada ku milan kunkii qayboodba oo biyo ah. Celceliska milixsanaanta biyaha baddu, tusaale ahaan, waa 35 kunkiiba, laakiin milixsanaantu waxay ku kala duwantahay laga billaabo 40 ka kor kunkiiba biyaha Badda Dhexe ilaa iyo 30 kunkiiba badaha cirifyada. Baraha agtiisa waxaa jira gobol milixsanaantiisu ay hoosayso, roobka culus ee ka da'a awgiis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal ..., m.l/dh) (kiimika) Molikuyuulka dabarradiisa ciriflaha ahi aanay midina u habaysnayn wanqaran qumman, sidaa darteedna aan dheellitirnayn. Molikuyuullada noocan ahi waxa ay leeyihiin maroojis laba cirifle.

waa la naqliyay ✓

1

qaw¹: m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

2

qaw²: m.dh.sh.r Erey tilmaama dhawaac.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meesha kuusan ee cunaha ragga ku taal; bocor. 2. (-rro, m.dh) Labada cirif ee qaansada middood.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil abuur ahaan gaaban ama jimidh yar.

waa la naqliyay ✓

Poles

waa la naqliyay ✓

1

(Caarif-ka)

2

Aqoon dheeraad ah wax u leh; wax aad u yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fiin, m.dh) Nin aqoon dheerad ah leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): expert, knowledgeable person; keen

waa la naqliyay ✓

name-m expert, knowledgeable (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof, Rabbi wax u iftiinsho oo aqoon dheeraad ah wax u leh oo aad wax u yaqaanna. Dh: weli.

waa la naqliyay ✓

1

de: expert, knowledgeable person; [atr.] keen

2

lx: caarif

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: caarif

waa la naqliyay ✓

name-m knowledgeable, cognizant, acquainted

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

Pole

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: edge, limit, tip

2

cidhif m. n. pole

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. comer (koor-nar)-, border (boor-dher); edge (ej) ~ daraf. 2. pole (pool) ~ cirif. Ex: Cidhifka Waqooyi ama Cidhifka Koonfur; the North Pole or the South Pole

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geftin ama darif. Cidhif ayaan ka joogaa webiga. Dh: gees, dacal, cirif, baal, barbar, gooddi.

2

cidhif -ka: (magac, lab, keli) labada barood ee galoobka dhulka ee ku beegan labada darif ee dhidibkiisa midkood.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciirid-da)

2

Sii baabbi'id, sii dhicid, hoos aadid, ciilid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ciir³. la-mid: ciir¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) culays daraaddii, dhinac u liicid ama u dullaamid. Dh: liicid, dheelliyid, ciiris.

2

ciirid -da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafitaan; tirabadi awgeed oo meel la kala joogsado la waayo. Dh: buuxdhaafid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ciirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirbin-ta)

2

Cagta cagta u saarid; dabasocosho; ku xigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cirbi.

waa la naqliyay ✓

vl. n. tracking, following footprints

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) si xawli ah oo aan hakad lahayn, wax ordaya, uga daba'ordid. Dh: cirbis.

2

cirbin -ta: (magac, dhedig, keli) faras laga rabo orod badan, cidhibta bogga kala dhicid. Faraska cidhbinta ka daa.

waa la naqliyay ✓

1

de: tracking, following footprints

2

lx: cirbin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: cirbin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (ku ~) ku cirbin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) timo adag oo aan la goyn karin. Wiilkani waxa uu leeyahay timo circir ah. Dh: jareer. Li: jilayc.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: cirid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meesha cadceedu aad ubkululaysay. Dh: bacad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] difficulty; tightness, narrowness

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) narrow (naarow) ~ cidhiidhi. Ex: jid ciriiri ah; a narrow street

waa la naqliyay ✓

1

de: difficulty; tightness, narrowness

2

lx: ciriir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m; n0-m-abs

5

key: ciriir

waa la naqliyay ✓

1

(Cirrid-ka)

2

Hilib ilkaha salkooda - labada fuqba - ku rogan oo aad ugu dhegsan.

waa la naqliyay ✓

1

cirrid¹: m.l (-dyo, m.dh) Hilibka ku yaal labada fuq ee afka nafleyda oo ilkaha haya.

2

cirrid²: m.l (cilmiga naflayda) Sooh xiriirka iyo xuubka daboola (mucous membrane) oo isku haya ilkaha iyo daamanka.

3

cirrid³: m.dh la-mid: cirid.

waa la naqliyay ✓

1

cirrid¹: m.l (-dyo, m.dh) Hilibka ku yaal labada fuq ee afka nafleyda oo ilkaha haya.

2

cirrid²: m.l (cilmiga naflayda) Sooh xiriirka iyo xuubka daboola (mucous membrane) oo isku haya ilkaha iyo daamanka.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] gums (of the mouth)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) gum (gam); gingiva (jinjiva)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadka adag ee ilkahu ku fadhiyaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: gums (of the mouth)

2

lx: cirrid

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

xe: They were laughing. [lit: they were lifting up their gums]

6

xv: Cirriddadooda bay kor u taageen.

7

key: cirrid

waa la naqliyay ✓

لثة

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirif-ka)

2

Sida la noqdo ama layska dareemo kolka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Dhirif dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Sida la noqda ama layska dareemo marka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal. m.f.dh, dhirfid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be ~ get angry

2

dhirif vl. n. anger

waa la naqliyay ✓

1

-dhirfay/dhii rtay: (v) become angry (aan-gari); anger (aan-ger)

2

dhirif -ka: (n) anger (ang-ger); rage (reeyj); fury (fiy / '); wrath (raath); indignation (in-dig-neey-shin) ~ caro, xanaaq, cadho. Ex: wuu dhirfay; he became angry

waa la naqliyay ✓

1

Ira

2

Ire

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadhoda, qofka marka lagu xad gudbo uu sameeyo. Dh: dhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabasho muuji; muddaaharaad samee; shaqada jooji. Dh: shoobabaree.

2

giriif -ka: (magac, lab, keli) muddaaharaad muujin; cabasho muujin; shaqojoojin samayn; si wadar ah oo dad meel ka wada shaqeeyaa ay wakhti shaqada u hakiyaan si ay cabashadooda u muujiyaan. Annagoo giriif wada dhignaad garan lahaydeene. Dh: shoobbaro, mudaaharaad.

waa la naqliyay ✓