Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Cillaan-ka) a) Midabka dahabka iyo liinta bisil. b) Geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon. c) Caleemaha cillaanka oo la tumo oo wax lagu daro oo dabadeed dumarku isku qurxiyo inta ciddiyaha, sacabbada, kd. marsadaan; xinni.

2

2. (Cillaan-ta) Bahal yar oo qurux badan, oo mulaca u eg.

waa la naqliyay ✓

1

cillaan¹: m.l 1. Geed abaareed weyn, cufan, calemo yaryar leh, qodax lahayn oo ubaxiisu udgoon yahay. 2. Budo caleen oo marka la qaso ciddiyaha, timaha iyo wixi lamida lagu guduudsado.

2

cillaan²: m.dh (-ammo m.l) Xammaarato yar, quruxsan, oo ay mulaca isku bahyihiin, afar addin iyo dabo dheer leh oo geedaha fuusha. la-mid: cillaangeedafuul.

waa la naqliyay ✓

1

cillaan¹: m.l 1. Geed abaareed weyn, cufan, calemo yaryar leh, qodax lahayn oo ubaxiisu udgoon yahay. 2. Budo caleen oo marka la qaso ciddiyaha, timaha iyo wixi lamida lagu guduudsado.

2

cillaan²: m.dh (-ammo m.l) Xammaarato yar, quruxsan, oo ay mulaca isku bahyihiin, afar addin iyo dabo dheer leh oo geedaha fuusha. la-mid: cillaangeedafuul.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. henna tree ((Lawsonia inermis)), henna; reddish-orange (color)

2

cillaan [feminine] n. small lizard species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) henna (hi-na) ~ xinni

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon leh, caleentiisa na xinnaha laga sameeyo.

2

cillaan -ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo qurux badan oo mulaca u eg.

3

cillaan -ka: (magac, lab, keli) midabka dahabka iyo liinta bisil.

waa la naqliyay ✓

1

(Elan) NFD, S, C, May Lawsonia inermis L. Lytheraceae.

2

S Cadaba sp. Capparidaceae.

3

S Combretum contractum Engl. Combretaceae.

4

S Terminalia brevipes Pampan. Combretaceae.

5

N Flueggea leucopyrus Willd. Euphorbiaceae.

6

N Flueggea virosa (Willd.) Voigt. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaan.

2

cilaan -ka: (magac, lab, keli) geed caleemaad laga sameeyo xinaha. Dh: xinne, cillaan.

3

cilaan-ta: (magac, dhedig, keli) gabadha aan qaab lahayn ee jidhkeedu dhamaystirnayn. Dh: culaan.

waa la naqliyay ✓

Aan muuqan; qarsoon; uuryaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan muqaan ahaansho. la-mid: ciillan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan muqaan ahaansho. m.f.dh, cillanaan. la-mid: ciillan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] hidden, secret, mysterious

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aan caadyaal ahayn; arrin aan muuqan ama qarsoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: hidden, secret, mysterious

2

lx: cillan

3

ps: adj

4

syn: qarsoon, uuryaal

5

key: cillan

waa la naqliyay ✓

1

cillaal¹: m.l la-mid: cillaalid.

2

cillaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Arrin aan xalkeeda fogeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) Arrin aan xalkeeda fogeyn. m.f.dh, cillaalid.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel sare ku juf; meel bannaan gufee. Dh: gufee, juf.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: cilladayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cillad u yeelid; kharribid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dillaan-ka) Wax weyn uo culus ama badan oo iyagoo isku duuban, xoog doc ugu dhaca ama ugu leexda; wax weyn oo soo guura ama soo ruqa; aguug; (ama dullaan).

2

2. (Dillaan-ta) Wax la diley ahaansho (ama dilnaan).

waa la naqliyay ✓

1

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

2

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. la-mid: dullaan².

waa la naqliyay ✓

1

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

2

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. m.f.dh, dillaamid. la-mid: dullaan.

waa la naqliyay ✓

1

v. fall over (of something large ~ heavy), tip over

2

dillaan m. n. thud, sound of something heavy falling ~ tipping over

3

dillaan [feminine] n. state of being killed ~ beaten; victim

waa la naqliyay ✓

(fal) dhan u wada aguug oo xag aad u ciirtay u dhac.

waa la naqliyay ✓

1

(Fillaan-ta)

2

Fillaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] sufficiency, sufficing

waa la naqliyay ✓

1

de: sufficiency, sufficing = filan + -aan

2

lx: fillaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: fillaan

waa la naqliyay ✓

1

(Araanja-da)

2

Geed-abaareed leh miro jilicsan oo kankoonsan oo diir adag oo midabkoodu yahay cillaan-guduud.

waa la naqliyay ✓

1

(Asfar-ka)

2

Midabka dahabka ama sacfaraanka; cillaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Batiikh-a)

2

Geed sida qaraha faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Beerkutaa-sha)

2

Xubin sida kolay yar u samaysan oo dhacaan cagaar-cillaan ah (xammeeti) oo aad u xaraari ku jiro; xanshareeri (xanjareeri).

waa la naqliyay ✓

1

(Canba-ha)

2

1. Miro cillaan guduudan ah oo dhulka kulul ka baxa; waxay lee yihiin: diir adag iyo laf weyn, dhadhan macaan iyo dhanaan isku darsan ah iyo ur udgoon.

3

2. Geedka mirahaani ka baxaan: kolkuu koro 90 cagood baa dhererkiisu gaaraa; waa geed qurux badan oo caleemo waaweyn oo hoos wanaagsan bixiya; ama canbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dahab-ka)

2

Macdan sinni badan oo la jecel yahay: midabkiisu waa cillaan ifa haya, sidii la doonona waa loo tumi karaa oo loo rogrogi karaa; ma uu miriro, badanaana waxaa laga sameeyaa lacagta iyo billadaha iyo alaabta dumarku ku xarragoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabbaldaya-ha)

2

Geed la abuuro oo jaadad badan u kala baxa; wuxuu lee yahay ubax dhexda ku leh gaashi weyn oo ah cawl ama cillaan ama darmad ama madow; gaashida qarkeeda waxaa ku teedsan caleemo ubax oo cillaan ah, gudeheedana waxaa ka buuxa abuur (iniino) faro badan oo saliid la cuno laga liso. Ubuxu hadba docda qorraxdu jirto buu u jeestaa; qorraxday; (ama gabbalday).

waa la naqliyay ✓

1

(Gows-ka)

2

1. Ilkaha danbe oo waaweyn oo wax lagu calaliyo, midkood.

3

2. Surta inteeda cillaanka ukunta u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Huruud-da)

2

1. Nagaar ubixiisa laga sameeyo asal wax lagu midabeeyo; midab cillaan-guduud ah.

3

2. Asalka geedka laftiisa oo waxyaalo badan laga dhigto (dawo; sabbakh, dhirta cunnada lagu daro, kd.); Sacfaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jafeeca-da)

2

Nagaar weyn oo weligi si hunbulan u baxa; wuxuu bixiyaa ubax cillaan ah oo aad u qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaafuur-ka)

2

1. Geed Shiinada Koofure iyo meelahaas ka baxa; wuxuu lee yahay caleemo weligood cagaaran iyo ubax midabkiisu yahay caddaan waxyar oo cillaan ahi dheeho oo kaafuur udgoon laga soo saaro.

3

2. Dhacaan geedka kaafuurka laga soo saaro oo waxyaalo badan oo kala geddisan laga sameeyo siiba dawooyinka (waa dhacaan-xabageed aad iyo aad u udgoon, oo ololi og, oo cad).

waa la naqliyay ✓

1

(Midab-ka)

2

1. Fallaaraha kala duwduwan oo iftiinku kolka ay wax qabtaan, saamayska ay hadba isha u yeelaan ama ay ku reebaan, midkood; midabyada waxaa kamid ah cagaarka iyo guduudka iyo cillaanka.

3

2. Kalluunka jaadki.

waa la naqliyay ✓

1

(Mirir-ka)

2

Dheeh cillaan iyo guduud isku jira ah, oo biyaha ama dabayshu, birta u yeelaan; daxal.

waa la naqliyay ✓

1

(Sacfaraan-ka)

2

1. Geed jaadad badan u kala baxa oo leh caleemo kuwa cawska u eg iyo ubax midabyo badan.

3

2. Bude cillaan ah oo geedka sacfaraanka qaarki laga helo (wax baa lagu midabeeyaa; dhirta cunnada lagu geedeeyo buu ka mid yahay; wax baa lagu daweeyaa

waa la naqliyay ✓

1

(Tabakar-ta)

2

Geed hohobta u eg oo udgoon oo ubax cillaan ah bixiya.

waa la naqliyay ✓

1

(Tufaax-a)

2

1. Geed laf adag oo adduunka intiisa badan aad looga beero.

3

2. Miraha geedkaas ka baxaa waa guduud ama cagaar iyo cillaan isku darsan oo macaan badan; sidooda iyo kariskaba waa lagu cunaa, sharbeed la cabbona waa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Xinni-ga)

2

Cillaan (ama xinne).

waa la naqliyay ✓

1

(Yaanya-da)

2

Miro guduudan ama cillaanxigeen ah oo la cuno iyagoo ceeriin ama bisil; Inta badan iidaankaa lagu daraa.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed sida qaraha u faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cunno. la-mid: batiiq.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: cillaan².

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mid cayilan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: henna; [ext.] reddish-orange (color)

2

de: henna tree

3

hm: 1

4

lx: cillaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

sc: Lawsonia inermis,

8

key: cillaan_1

waa la naqliyay ✓

1

de: small lizard sp.

2

hm: 2

3

lx: cillaan

4

pd: (-ta Pl: cillaamo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: cillaan_2

waa la naqliyay ✓

1

(Cilladayn-ta)

2

Cillad ku ridid, u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cilladee. la-mid: cillayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cillad u yeelid; cillad ku ridid. Dh: kharribid, xumayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cillan. la-mid: ciillanaan, ciillanaansho, cillanaansho.

waa la naqliyay ✓

-cillaysnaa I cillaysnayd: (adj) defective (di-fektiv) ~ see [eeg] cilladaysan

waa la naqliyay ✓

1

callaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax la callaqay noqosho.

2

callaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la callaqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

callaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax la callaqay noqosho. m.f.dh, callaqmid.

2

callaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la callaqay ahaansho. m.f.dh, callaqnaan.

waa la naqliyay ✓

1

v. spread out, be open; be attached

2

callaqan: [derived] [adjective] spread out, opened; attached to

waa la naqliyay ✓

-callaqnaa / callaqnayd: (adj) displayed (displayidh); hanged (hangidh) ~ waran

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la xannibay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg casuus.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax hagaagsan cillad u yeel; wax hagaagsan, kharrib oo iin yeel. Dh: xumay, xumee, waxyeellee, cilladee. Li: hagaaji

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) secular (seki-laar) person

waa la naqliyay ✓

1

jilladan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay) la-mid: jalladan¹.

2

jilladan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: jalladan².

waa la naqliyay ✓

Erey yaab ku jiro: Illaa Cali waa geesi! Haddaan soo ogaaday, ama, hor uma ogeyn in Cali geesi yahay!

waa la naqliyay ✓

e.d Eray yaab ku jiro. Tusaale: “Illaa Cali waa geesi!”. la-mid: illayn (2).

waa la naqliyay ✓

e.d Erey yaab ku jiro. Tusaale: Illaa Cali waa geesi! la-mid: illayn.

waa la naqliyay ✓

inter. my!; oh!; wow!

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eeg ilaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: my!; oh!; wow! Word introducing a sentence and indicating surprise

2

lx: illaa

3

ps: intj

4

key: illaa

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax kabo gashan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid kabo gashan.

waa la naqliyay ✓

Armaa; saa; sow.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey lagu muujiyo waxa loo maleeyo in ay dhacayaan; laga yaabaa in; armaa. Tusaale: “Billuu keen?”.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey lagu muujiyo waxa loo maleeyo in ay dhacayaan; laga yaabaa in; armaa. Tusaale: Billuu keen?

waa la naqliyay ✓

conj. supposing, what if

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey la adeegsado kolka wax aan la hubin oo laga yaabo inuu dhaco ama dhacay laga hadlhayo. Billaa roob dhexda innagu helaa Dh: billaayoo, armaa, saa, sow.

waa la naqliyay ✓

1

cf: armaa, sow

2

de: supposing, what if

3

lx: billaa

4

ps: conj

5

key: billaa

waa la naqliyay ✓

name-f promoter; beautiful; improvement. Syn: Bille

waa la naqliyay ✓

1

(Calaan-ka)

2

Aan korin; cilin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof garaadkiisu aad u yaryahay. 2. Cilin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof garaadkiisu aad u yaryahay. 2. Cilin.

waa la naqliyay ✓

m. n. dwarf, midget

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mentally or physically retarded or disabled person; cretin (kiriiten)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qofka u dhaqma si aan habboonayn ama garashadiisu naqan tahay. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

2

calaan -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo aan u korin sidii caadiga ahayd ama aad u gaaban. Dh: cilin, calaanberi, coon.

3

calaan -ta: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aan u korin sidii caadiga ahayd. Dh: cilin. calaanberi-ga: (magac, lab, keli) eeg calaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dwarf, midget

2

lx: calaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: calaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof xanuunsan daaweyntiisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax maqnaa oo muddo badan la tabayay.

waa la naqliyay ✓

1

(Cilaaq-da)

2

Hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah; (ama ilaaq).

waa la naqliyay ✓

1

cilaaq¹: m.dh 1. la-mid: ilaaq. Hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah. 2. Saxaro.

2

cilaaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. la-mid: ilaaq 2. Muran maag iyo hagag leh cid u jeedin. 2. Saxaro dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

cilaaq¹: m.dh 1. la-mid: ilaaq. Hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah. 2. Saxaro.

2

cilaaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. la-mid: ilaaq 2. Muran maag iyo hagag leh cid u jeedin. 2. Saxaro dhigid. m.f.dh, cilaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. argument, altercation

2

cilaaq v. argue

waa la naqliyay ✓

-da: (n) quarrel (kuwoorel); dispute (dis-piyuut)', argument (aar-gument)', altercation (ool-ter-keyshin) ~ muran, ilaaq, jaqjaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) faduuli oo la muran. Dh: ilaaq.

2

cilaaq-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah. Dh: ilaaq. cilaaq -da: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo iyo macne ku fadhiyin; muran; ilaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Cillad-da)

2

1. Cudur: wax xun oo aan muuqan.

3

2. Sabab.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do m.l) 1. Dhaliil qof leeyahay oo qiimahiisa hoos u dhiga. 2. Iin wax leeyahay. Tusaale: “Baabuurka c. buu leeyahay”. la-mid: cillo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do m.l) 1. Dhaliil qof leeyahay oo qiimahiisa hoos u dhiga. 2. Iin wax leeyahay. Tusaale: Baabuurka c. buu leeyahay. la-mid: cillo.

waa la naqliyay ✓

f. n. problem, defect, difficulty; motive

waa la naqliyay ✓

-da: (n) defect (dii-fakt)', deficiency (di-fishinsi)', fault (foolt) ~ cillo, ceeb, sabab. —Syn: blemish, imperfection, flaw

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) iin ama dhalliil qarsoon oo shey ama qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓