ciis — Macnaha & Turjumaada

1

(Ciis-ka)

2

Waran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) Nooc ka mid ah warmaha waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. lance, kind of large spear

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab lagu dagaallamo oo ka kooban bir labada dhinac ba laga afeeyay. Cali ciis buu libaaxii beerka ka saaray. Dh: waran.

waa la naqliyay ✓

1

de: lance, kind of large spear

2

lx: ciis

3

pd: (-ka Pl: ciisas (ka))

4

ps: n4-m

5

key: ciis

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cigid.

waa la naqliyay ✓

1

name: Issa, Jesus

2

Ciise m. n. major Somali clan located in Djibouti

waa la naqliyay ✓

name-m saviour; Jesus; Prophet in the holy Qur'an

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ciyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Injii-sha, Injiil-ka)

2

Kitaabkii Nebi Ciise Ilaah u soo dejiyey oo Kirishtaanku hadda ku doodaan inay haystaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Nasaara-da)

2

Dadka diinta Nebi Ciise haysta; Kirishtaan; Masiixi.

waa la naqliyay ✓

1

(Nasraani-ga)

2

Qof diintii Nebi Ciise haysta; Kiristaan; Masiixi.

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

m.fk (taar.) (C.d.) Waxay sheegaysaa inta sano ama qarni ee laga joogo dhalashadii nebi Ciise.

waa la naqliyay ✓

m.fk (taar.) (C.k.) Waxay u taagantahay Ciise hortii, taasoo sheegaysa sanad gaar ah, ama qarni, ka hore dhalashadii Ciise.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax ciishooday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ciishaysii.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ciishaysan. la-mid: ciishaysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: ciishaysnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg ciishoo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (dii.) Ciid karishtaanka ay u ciidaan markii uu dhashay Nebi Ciise 25 bisha Diseember.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

1

injiil¹: m.l (-lo, m.l) Kitaabkii nebi Ciise (n.k.h.a.).

2

injiil²: m.l (dii.) Axdiga Cusub. Qeyb ka mid ah kitaabka kirishtaanka kaasoo la xiriira noloshii Nebi Ciise, iyo diinta Masiixiga Kaniisadii hore ee Masiixiyiinta.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Magacyada nabi Ciise mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyiin, m.dh) (dii.) Qof diintii nebi Ciise haysta.

waa la naqliyay ✓

m.l Taariikh lagu tiriyo hab qorraxeedka ee ka soo bilaabatay dhalashadii Nebi Ciise. la-mid: miilaaddiyad.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (dii.) Dadka sheegta inay haystaan diinta Nebi Ciise; Kiristaan; Masiixi. la-mid: nasaari.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyiin, m.l) (dii.) Qof sheegta inuu haysto diinta nebi Ciise.

waa la naqliyay ✓

m.l (taar.) Wuxuu sheegayaa waxyaabaha la xiriira waqtigii taariikhda ka horeeyey, markii ay dadku bilaabeen beerashada, laakiin dhagaxa ay waqtigaas u isticmaali jireen qalab ahaan, waqtigaas oo dhamaaday 9000-6000, dhalashadii Nebi Cise horti koonfur-galbeed Aasiya, 4000 ilaa 2400 Nabi ciise horti ee Yurub.

waa la naqliyay ✓

1

(Cis-ka)

2

Ciso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ciso.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] respect

waa la naqliyay ✓

1

(fal) karaamay, ixtiraam; xushmay; cisay; cisee.

2

cis -ka: (magac, lab, keli) karaamo; ixtiraam; xushmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: cees

2

de: respect

3

lx: cis

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: cis

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaaniso lagu daro cajiinta daqiiqda si ay u faxdo oo loo dubo. Dh: dhanaaniso, fixiso, khamiiriso.

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -iis

3

ps: pro-det-3m

4

xe: his name

5

xv: =-kiisa

6

key: -iis

waa la naqliyay ✓

1

(Ciid-da)

2

1. Jajab iniino noqday oo ka haray qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka iyo qorraxda iyo dabaysha iyo biyuhu.

3

2. Iid.

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid 1. Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). la-mid: iid².

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid: Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). m.f.dh, ciidid. la-mid: iid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. holy day, religious holiday ~ festival

2

ciid v. celebrate a holy day ~ religious festival

3

ciid [feminine] n. dirt, soil, earth, ground; sand

waa la naqliyay ✓

name-m; nickname holiday, religious holiday, celebration-festival, feast; soil, sand. Lit: light-skinned or; he who was born during a holiday or festival

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) sand (saandh); soil (sooyal); dirt (dheert); earth (eerth) ~ carro, bacaad

2

ciid -da: (n) holiday (hola-dheey); festival (fes-ti-val); Islamic religious feast day

waa la naqliyay ✓

1

Sabbia

2

Sand

waa la naqliyay ✓

ama Iid, magac loo baxsho wiil dhashay ayaan ciideed ama lagu farxay dhalashadiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farax; farxadda iyo riyaaqa ciidda ka qaybgal. Dh: iid.

2

ciid -da: (magac, dhedig, keli) jajab iniino noqday oo ka hadhay qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka, qorraxda, dabaysha, biyaha iyo da'du.

3

ciid -da: (magac, dhedig, keli) ayaamaha la farxo, diin ama dhaqan ahaan.

4

ciid -ka: (magac, lab, keli) geed midhood ka mid ah bahda dhirta murcuda la isku yiraahdo. Midho ciid sahay ma galaan. Dh: murcanyo.

waa la naqliyay ✓

تُرَابٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. disturb, make someone anxious, anger, embitter

2

ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge

3

ciil v. shrink, fall, diminish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

Risentimento

2

Resentment

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?

2

ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.

3

ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ، غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Ciin-ka)

2

Geed aan caleemo lahayn oo caano leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed cagaaran, cufan, caleen iyo qodax toona lahayn, laamo dhuudhuuban oo dhacaan cad leh oo geelu ku sumoobo hadduu daaqo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] leafless tree species, with milky sap

waa la naqliyay ✓

1

(In) N Euphorbia agowensis Boiss. Euphorbiaceae.

2

N Euphorbia sp. aff. E. cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

3

S,N Euphorbia sp. aff. E. nubica N.E.Br. Euphorbiaceae.

4

N Sarcostemma viminale (L)R.Br. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a poisonous tree. Ex: ciin bay daaqday; she is in a big trouble [proverb]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed aan caleemo lahayn oo caano leh oo geelu haduu cuno uu ku dhinto ama ku sigto.

waa la naqliyay ✓

1

de: leafless tree sp., with milky sap its roots are poisonous to camels

2

lx: ciin

3

pd: (-ka Pl: ciinan (ka))

4

ps: n4-m-col

5

key: ciin

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ciir-ka) a) Firiiric yaryar oo oogada ka soo yaaca. b) Doc u liicid; dheelli; janjeersi.

2

2. (Ciir-ta) Caano la lulay oo subaggii laga baxshey.

waa la naqliyay ✓

1

ciir¹: m.l 1. Firiiric yaryar oo oogada nafleyda ka soo yaaca. 2. la-mid: ciirid.

2

ciir²: m.dh Caano subaggii laga baxshay oo dhanaan.

3

ciir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax miisaankiisa dhan u iilasho.

waa la naqliyay ✓

1

ciir¹: m.dh Caano subaggii laga baxshay oo dhanaan.

2

ciir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax miisaankiisa dhan u iilasho. m.f.dh, ciirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] rash, hives, small pimples, pustules, prickly heat

2

ciir [feminine] n., (mass n.): buttermilk

3

ciir v. stagger; lean to one side, capsize

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) buttermilk (badher-milk)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) liic; dheelli.

2

ciir-ka: (magac, lab, keli) firiiric yaryar oo oogada ka soo yaaca. Dh: araarad.

3

ciir-ta: (magac, dhedig, keli) caano dhanaan oo inta la lulay subaggii lagala baxay. Ciirtaa dhamaa, caydaada yaqaan. Li: dhay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida). m.f.dh, diisid.

waa la naqliyay ✓

v. push down, compress, squash, dent

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) dent (dent); make a dent in ~ buus

waa la naqliyay ✓

(fal) hoos iskugu buusan oo deri yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Giis-ka)

2

Maanso; hees; guluuluc.

waa la naqliyay ✓

1

giis¹: m.l 1. Cod gaaban oo lagu heeso ama lagu gabyo. 2. Maanso; guluuluc. 3. la-mid: giisid.

2

giis²: f.mg1 (-say, -stay) Cod gaaban ku heesid; guluulucid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. song, poem

2

giis v. compose a song ~ poem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadal dudubis ah iyo reen aan wax macno ku jiraa la sooci karin oo badanaa dadka gabyaa hordhac uga dhigaan hadalkooga. War ninka giisayaa ee aan maqlaa ma gabay buu wadaa?

2

giis -ka: (magac, lab, keli) hadal miisaaman oo qaafiyad leh oo lagu luuqeeyo. Dh: maanso, hees.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiis-ka)

2

1. Qof lugaha wax ka qaba oo socodkiisu dhantaalan yahay; curyaan.

3

2. Sagaaro dhalatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qof lugaha middood wax ka qaba oo socodkiisu dhantaalan-yahay; laangarre. 2. Dhasha yaryar ee lab-ka ah ee sagaarada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qof lugaha middood wax ka qaba oo socodkiisu dhantaalanyahay; laangarre. 2. Dhasha yaryar ee labka ah ee sagaarada.

waa la naqliyay ✓

m. n. lame person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) disabled person; lame (leeym) person, cripple (kiripal); especially one unable to walk ~ laangare

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof lugaha wax qaba; laangadhe.

2

jiis -ka: (magac, lab, keli) dhasha sakaarada. Jiis sakaaro lama dilo. Wa: jiisas.

waa la naqliyay ✓

1

de: lame person

2

lx: jiis

3

pd: (-ka Pl: jiisas (ka))

4

ps: n4-m

5

syn: laangare {C & S}

6

key: jiis

waa la naqliyay ✓

1

(Kiis-ka)

2

Kolay; kiish.

waa la naqliyay ✓

1

kiis¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dacwad maxkama-deed. 2. la-mid: xiish. Xereynta geel laga xereeyo dad mag lagu leeyahay.

2

kiis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Wax cidid. 2. Dad mag lagu leeyahay xoolo ka xereyn.

waa la naqliyay ✓

1

kiis¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dacwad maxkamadeed. 2. la-mid: xiish. Xereynta geel laga xereeyo dad mag lagu leeyahay.

2

kiis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Wax cidid. 2. Dad mag lagu leeyahay xoolo ka xereyn. m.f.dh, kiisid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fill up

2

kiis m. n. court case, lawsuit

3

kiis m. n. bag, case

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) case (keeys)-, an argument offered in support of a claim ~ arrin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maro la tolay oo wax lagu rito. Dh: kiish

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Magacyo badan oo meel ku tixan. la-mid: liisto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Magacyo badan oo meel ku tixan. la-mid: liisto.

waa la naqliyay ✓

m. n. list

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) list (Hist)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) taxane magacyo ah oo isku daba qoran.

waa la naqliyay ✓

1

a: liisto {Eng}

2

de: list

3

lx: liis

4

pd: (-ka Pl: liisas (ka))

5

ps: n4-m

6

key: liis

waa la naqliyay ✓

1

(Miis-ka)

2

1. Qalab guri ama xafiis oo ka samaysan alwaax ama bir ama wax kale oo fidsan oo lugo ku taagan; dushiisa wax baa lagu cunaa ama la saaraa ama lagu qoraa; shillal (ama miisad).

3

2. Maqaan; darajo; magac; qiime.

waa la naqliyay ✓

1

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo. 5. la-mid: miisid.

2

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid.

waa la naqliyay ✓

1

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo.

2

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid. m.f.dh, miisid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. table, desk; counter (in a store)

2

miis v. measure out (grain, etc.), weigh; fill up ~ to the brim

waa la naqliyay ✓