Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Ciir-ka) a) Firiiric yaryar oo oogada ka soo yaaca. b) Doc u liicid; dheelli; janjeersi.

2

2. (Ciir-ta) Caano la lulay oo subaggii laga baxshey.

waa la naqliyay ✓

1

ciir¹: m.l 1. Firiiric yaryar oo oogada nafleyda ka soo yaaca. 2. la-mid: ciirid.

2

ciir²: m.dh Caano subaggii laga baxshay oo dhanaan.

3

ciir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax miisaankiisa dhan u iilasho.

waa la naqliyay ✓

1

ciir¹: m.dh Caano subaggii laga baxshay oo dhanaan.

2

ciir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax miisaankiisa dhan u iilasho. m.f.dh, ciirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] rash, hives, small pimples, pustules, prickly heat

2

ciir [feminine] n., (mass n.): buttermilk

3

ciir v. stagger; lean to one side, capsize

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) buttermilk (badher-milk)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) liic; dheelli.

2

ciir-ka: (magac, lab, keli) firiiric yaryar oo oogada ka soo yaaca. Dh: araarad.

3

ciir-ta: (magac, dhedig, keli) caano dhanaan oo inta la lulay subaggii lagala baxay. Ciirtaa dhamaa, caydaada yaqaan. Li: dhay.

waa la naqliyay ✓

name-m; nickname gray; spotted color pattern on black; cloudy, foggy; misty. Cf: Ciiro

waa la naqliyay ✓

1

(Ciira-da)

2

Midabka ciiryaamada; wixii kaloo midabkaas yeesha (habaas badan oo dabayli kiciso; qiiq; kd.).

waa la naqliyay ✓

1

ciiro¹: m.dh 1. Midabka ciiryaamada; wixii kaloo midabkaas yeesha (habaas badan oo dabayli kiciso, qiiq iyo wixi lamida). 2. Boor ay dabayl kicisay.

2

ciiro²: m.dh (c.cimi) Cuf saxarro yaryar oo boor ah, qiiq iyo wixi lamida kuwaas oo qariya gibilka ilaa iyo meel u dhaw dhulka dushiisa, taas oo keenta in uu yaraado araggu ilaa iyo 2 Km. meel ka hooseysa marka laga soo cabbiro dhulka dushiisa, laakiin 1 Km. ka hoos ciiradu kama jirto.

waa la naqliyay ✓

1

ciiro¹: m.dh 1. Midabka ciiryaamada; wixii kaloo midabkaas yeesha (habaas badan oo dabayli kiciso, qiiq iyo wixi lamida). 2. Boor ay dabayl kicisay.

2

ciiro²: m.dh (c.cimi) Cuf saxarro yaryar oo boor ah, qiiq iyo wixi lamida kuwaas oo qariya gibilka ilaa iyo meel u dhaw dhulka dushiisa, taas oo keenta in uu yaraado araggu ilaa iyo 2 Km. meel ka hooseysa marka laga soo cabbiro dhulka dushiisa, laakiin 1 Km. ka hoos ciiradu kama jirto.

waa la naqliyay ✓

Haze

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] gray; spotted color pattern on black; cloud, fog, mist

waa la naqliyay ✓

name-m; nickname gray; spotted color pattern on black; cloudy, foggy; misty. Cf: Ciire

waa la naqliyay ✓

-ciirada: (n) atmospheric dust or smoke; haze; fog (foog) ~ ciiryaamo

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh kolkii ay dhalatay midabkeedu sida ciirada oo kale ahaa; caddaan si wanaagsan u muuqan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabayl inta ay kacdo kala qarisa dadka. Ciiro ayaa kacday oo indhihii naga riday.

2

ciiro -da: (magac, dhedig, keli) eeg ceeryaamo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ciiryaamo

2

de: gray; spotted color pattern on black; [ext.] cloud, fog, mist

3

lx: ciiro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: ciiro

waa la naqliyay ✓

1

(Cirir-ka)

2

Xiddigo dayuxu maro oo diraaceed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Godka laba iyo labaatanaad ee dayaxu fariisto. 2. Xiddig dayaxa la fariista xilliga jiilaalka. 3. Qof adadag oo ayaan badan oo dhashay xilliga xiddiggaas.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meere ka tirsan xiddigaha oo uu dayaxu maro xilliga diraacda. Hadba cirirku meeshuu galaa saxal u guuraaye. Casiis waxaad ahaataa markii cirir ku meeraaye.

2

cirir -ka: (magac, lab, keli) xiddigo dayuxu maro xilliga diraacda. Waa lixda xiddigood oo waqooyi u xigta, aad bay na u qabow yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Agab-ka) Waxtar; ciirsi.

2

2. (Agab-ta) Alaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaamud-ka)

2

Alkun; unug; abuur; ciiris.

waa la naqliyay ✓

1

(Buqbuqa-da)

2

Caano ciir ah iyo kuwo dhay ah oo laysku daray; buqbuqood.

waa la naqliyay ✓

1

(Carceera-da)

2

Muuqaal ciiro kujirto.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciilid-da)

2

1. Ciil ka keenid, ku abuurid, badid.

3

2. Hoos aadid, dhicid, shiiqid, sii baabbi'id; ciirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciirid-da)

2

Sii baabbi'id, sii dhicid, hoos aadid, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciirsasha-da)

2

Kaalmo u doonasho; wax tar weyddiisasho; u irkasho; u aayid; ciirsi; ciirsad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciirsi-ga)

2

Wax kaalmo laga helo; wax loo irkado.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciiryaama-da)

2

Neecaw dhulka korkiisa ku qabowdey oo daruur fudud noqotay: kolkii qorraxdu soo baxdo oo diiriso, bay kacdaa; dhedo fudud; (ama ceeryaamo).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daruur-ka) Tolmo kabaha iyo lammooyinka, kd., serjiyada lagaga tolo, qurux iyo si ayan u furfuran darteed; rigrigo.

2

2. (Daruur-ta) Dhibco biyo ah oo yaryar oo ciiddaas ah oo inta isu yimid ishu qabato, oo cirka dhexdiisa hehaaba haya: kolkay dhulka fadhido waa ciiryaamo ama dhedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheda-da)

2

Ciiryaamo aad u culus oo is'araggu aad u yaraado.

waa la naqliyay ✓

1

(Diillin-caanood-da)

2

Diillin ballaaran oo ka samaysan iftiin ciiro ku rogan tahay oo habeenkii cirka ka muuqata oo la yiraahdo sheyddaan baa habarti ku jiidey; haddii qalabyada wax weyneeya oo soo dhoweeya lagu eego, diillintu waxay isu rogtaa xiddigo ciiddaas ah oo aan la tirin karin; waq-habaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Firiiric-a)

2

Nabarro ama finan aad u yaryar oo badan oo dadka korkiisa ka soo yaacyaaca; ciir.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuur-ka)

2

1. Dibbiridda iyo soo buurashada waxa dhinta.

3

2. Waxa ciir ama dhanaanno lagu daro, oo soo buurta ama kara ama soo fooca.

4

3. Wax duuban ama buuran oo dhulka hoostiisa ama biyaha hoostooda, sida likaha uga soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Indhahabeena-da)

2

Aragga ishoo xummaada oo wixii fog aan dhab u arki karin oo ciiro isku rogto.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiciir-ta)

2

1. Ceeb weyn; bayuur; maqdiir.

3

2. (midab) ciiro casiin ku jiro oo badanaa timaha loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiciirayn-ta)

2

1. Ceeb ku markasho.

3

2. (timo) ciiro guduudan u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Oomaar-ka)

2

Hulaaq ama ciiryaamo-la-mood ka kaca biyaha iyo wixii qoyan oo kululaada; uumi, qiiqbiyood.

waa la naqliyay ✓

1

* (Raadar-ka)

2

Aalad, duuliyeyaasha dayuuradaha iyo dhofiyeyaasha gaadiidka baddu ay wax ku arkaan, xilli kasta (gudcur ha ahaato ama roob ha da'ayo, ama ciiryaamo iyo dhedo ha jireen) wixii marinkooda ku sugan ama xaggooda u soo socda oo dhibaato keeni kara (ama raadaar).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;

2

2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.

2

cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain

2

cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.

2

cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.

3

cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.

waa la naqliyay ✓

سماء

waa la naqliyay ✓

1

(Biir-ta)

2

Gaas ur gaar ah oo waabaayaysan leh oo lagu dhinto; neecaw ur jaadkaas ah leh oo lagu biiroodo oo meelaha qaarkood, sida ceelasha gudohooda ka samaysanta.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho. m.f.dh, biirid.

waa la naqliyay ✓

1

v. increase, multiply; ferment

2

biir m. n., (mass n.): beer

3

biir [feminine] n., (mass n.): brackish, impure water

waa la naqliyay ✓

1

-ay tay (v) 1. accumulate (a ku mileeyt); pile up. 2. join (jooyn) Ex: waxuu ku biiray ciidamada; he joined the army.

2

biir -ta: (n) beer (biir) ~ khamri

3

biir -ta: (n) fermented water with poisonous gas, especially a watering place [well]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii la joogay iyo heerkii la taagnaa ka sii bado. Xoola aan la baylah tirin ma biiraan. Dh: korodh.

2

biir: (fal) ku ku darsan dad ama urur, ka mid nogo. Ku bir oo kaaley ka mid noqo bulsha weynta.

3

biir-ka: (magac, lab, keli) caano aad u dhanaan. Dh: watabiir, jinaw, karuur.

4

biir-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah farshada ama khamrida. Biir bilaa denbi ahi ma jiro.

5

biir-ta: (magac, dhedig, keli) ur aad u qadhmuun; ur ceelka in badan dhoobnaa yeesho, lagu dhinto. Biir buu noqday ceelkii.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciid-da)

2

1. Jajab iniino noqday oo ka haray qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka iyo qorraxda iyo dabaysha iyo biyuhu.

3

2. Iid.

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid 1. Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). la-mid: iid².

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid: Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). m.f.dh, ciidid. la-mid: iid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. holy day, religious holiday ~ festival

2

ciid v. celebrate a holy day ~ religious festival

3

ciid [feminine] n. dirt, soil, earth, ground; sand

waa la naqliyay ✓

name-m; nickname holiday, religious holiday, celebration-festival, feast; soil, sand. Lit: light-skinned or; he who was born during a holiday or festival

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) sand (saandh); soil (sooyal); dirt (dheert); earth (eerth) ~ carro, bacaad

2

ciid -da: (n) holiday (hola-dheey); festival (fes-ti-val); Islamic religious feast day

waa la naqliyay ✓

1

Sabbia

2

Sand

waa la naqliyay ✓

ama Iid, magac loo baxsho wiil dhashay ayaan ciideed ama lagu farxay dhalashadiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farax; farxadda iyo riyaaqa ciidda ka qaybgal. Dh: iid.

2

ciid -da: (magac, dhedig, keli) jajab iniino noqday oo ka hadhay qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka, qorraxda, dabaysha, biyaha iyo da'du.

3

ciid -da: (magac, dhedig, keli) ayaamaha la farxo, diin ama dhaqan ahaan.

4

ciid -ka: (magac, lab, keli) geed midhood ka mid ah bahda dhirta murcuda la isku yiraahdo. Midho ciid sahay ma galaan. Dh: murcanyo.

waa la naqliyay ✓

تُرَابٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. disturb, make someone anxious, anger, embitter

2

ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge

3

ciil v. shrink, fall, diminish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

Risentimento

2

Resentment

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?

2

ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.

3

ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ، غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Ciin-ka)

2

Geed aan caleemo lahayn oo caano leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed cagaaran, cufan, caleen iyo qodax toona lahayn, laamo dhuudhuuban oo dhacaan cad leh oo geelu ku sumoobo hadduu daaqo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] leafless tree species, with milky sap

waa la naqliyay ✓

1

(In) N Euphorbia agowensis Boiss. Euphorbiaceae.

2

N Euphorbia sp. aff. E. cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

3

S,N Euphorbia sp. aff. E. nubica N.E.Br. Euphorbiaceae.

4

N Sarcostemma viminale (L)R.Br. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a poisonous tree. Ex: ciin bay daaqday; she is in a big trouble [proverb]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed aan caleemo lahayn oo caano leh oo geelu haduu cuno uu ku dhinto ama ku sigto.

waa la naqliyay ✓

1

de: leafless tree sp., with milky sap its roots are poisonous to camels

2

lx: ciin

3

pd: (-ka Pl: ciinan (ka))

4

ps: n4-m-col

5

key: ciin

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciis-ka)

2

Waran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) Nooc ka mid ah warmaha waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. lance, kind of large spear

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab lagu dagaallamo oo ka kooban bir labada dhinac ba laga afeeyay. Cali ciis buu libaaxii beerka ka saaray. Dh: waran.

waa la naqliyay ✓

1

de: lance, kind of large spear

2

lx: ciis

3

pd: (-ka Pl: ciisas (ka))

4

ps: n4-m

5

key: ciis

waa la naqliyay ✓

1

cuir, n.m. - Suun ka samaysan saan.

2

cuir chevelu - Haraga madaxa ee timaha hoostooda.

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

3

diir²: m.dh la-mid: diirdiir².

4

dįir²: m.dh.u la-mid: digir².

5

diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.

6

dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.

3

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

4

dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.

waa la naqliyay ✓

Drive

waa la naqliyay ✓

1

m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover

2

diir v. peel, skin, strip

3

diir v. become warm

4

diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka

2

diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.

2

diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.

3

diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

1

(Giir-ka)

2

1. (midab) isku dhafan; baraashirix.

3

2. Surka xaggiisa danbe; jeego; qadaad.

4

3. Joof; gan; bulbul.

5

4. Biriir; wejitub; fooltub.

6

5. Dhibco ama baro yaryar oo wejiga ku yaal; furuqdhoon.

waa la naqliyay ✓

1

giir¹: m.l 1. Madow iyo caddaan si isle'eg isuga jira; jiir. 2. Dhogor dhaadheer oo orgida, dameeraha, biciidka iyo wixi lamida tunkooda ka baxda. 3. Wejitub; biriir; u furuqdhoon.

2

giir²: f.g1 (-ray, -rtay) Midabbo kala duwan wax u yeelid; giir u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

giir¹: m.l 1. Madow iyo caddaan si isle'eg isuga jira; jiir. 2. Dhogor dhaadheer oo orgida, dameeraha, biciidka iyo wixi lamida tunkooda ka baxda. 3. Wejitub; biriir; u furuqdhoon.

2

giir²: f.g1 (-ray, -rtay) Midabbo kala duwan wax u yeelid; giir u yeelid. m.f.dh, giirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): two, collectiveored item, spotted color; dappled, piebald

2

giir v. make two, collectiveored, dappled ~ spotted

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dapple-gray (dhaapel-gareey) color; darker gray markings

waa la naqliyay ✓