ciiqayn

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda oo is daba joog ah loo sameeyo. Biiqlayn badana ma dhoortaxaliil baa dabada gashay. Dh: biilayn.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlabdanabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlab-danabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) oy adiga oo 'hiq' dhabanaya.

(Ciidan-ka)

1. Qofka ama dadka qabta waxyaalaha hawluhu u baahan yihiin; dadka adeega; xoogsato; shaqaale; midiidin.

2. Xoogga hubka sida; col: askar.

ciidan¹: m.l 1. Qof, cid hawl u qabto ijaarna ka qaata. 2. (-ammo, m.dh) Xoog abaabulan, hubeysan oo qoran u qaabbilsan difaaca dalka. 3. (e.d) C.amow!: hayaay!, waawareey!

ciidan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) U c.: qof, cid u gargaarid.

ciidan¹: m.l 1. Qof, cid hawl u qabto ijaarna ka qaata. 2. (-ammo, m.dh) Xoog abaabulan, hubeysan oo qoran u qaabbilsan difaaca dalka. 3. (e.d) C.amow!: hayaay!, waawareey!

ciidan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) U c.: qof, cid u gargaarid. m.f.dh, ciidmid.

v. be of service; send forces to fight; give support

ciidan m. n., [collective] servant, helper; workforce, workmen; army, force, troops

-ka: (n) force (/bors); army (aar-mi); military (mila-teri) ~ ciidammo

ciidan -ka: (n) helper (hel-per); assistant (a-sis-tant); servant (servant) ~ gacanyare, kaaliye

Esercito

Army

-ka: (magacwadareed) dad leh hab iyo nidaam gaar ah oo loo tababaray ilaalinta nabadgelyada iyo amniga qaran ama dal, sida: ~ka asluubta, ~ka badda, ~ka cirka.

ciidan -ka: (magac, lab, keli) qof ama dad, cid kale u adeega. Calaf yar iyo ciidan yarba marka la waayo ayaa la tebaa. Dh: adeege, midiidin.

عَسْكَرِ، جَيْش، جند

(fal) carro ku rog; ciid ku daadi. Dh: ciidee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sharaf u yeelid. Dh: cisays, xurmayn, tixgelin.

1. Af dhuuban loo yeelay; caarad leh.

2. La xaaqay; fiiqii laga qaaday.

3. Diirka laga qaaday.

4. (indho) farsamo takhtarnimo lagu sameeyey; la qalay.

fiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax dubka laga qaaday noqosho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay noqosho.

fiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax dubka laga qaaday ahaansho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay ahaansho. 3. Wax indhaha laga qalay ahaansho. 4. Wax qashin laga xaaqay ahaansho.

fiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax dubka laga qaaday noqosho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay noqosho. m.f.dh, fiiqmid.

fiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Wax dubka laga qaaday ahaansho. 2. Wax caarad dhuuban loo yeelay ahaansho. 3. Wax indhaha laga qalay ahaansho. 4. Wax qashin laga xaaqay ahaansho. m.f.dh, fiiqnaan.

der. [adjective] pointed, sharpened; swept

-fiiqnaa / fiiqnayd: (adj) 1. swept (swiipt), clean xaaqan. 2. pointed (pooyn tidh); sharp (shaarp), edged, sharp-pointed. 3. peeled (piilidh) ~ dhilan

(tilmaame) meel la xaadhay; meel xaaqan.

fiiqan: (tilmaame) wax diirka laga qaaday; diiran.

fiiqan: (tilmaame) wax caaradiisa la dhuubay oo la qoray.

fiiqan: (tilmaame) indho, aragga daraaddiilo jeexay oo la daaweeyay.

de: pointed, sharpened; swept

lx: fiiqan

pd: (fiiqnaa)

ps: adj-der

key: fiiqan

(Iimayn-ta)

Iin u yeelid.

m.f.dh eeg iimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar iyo iin u yeelid.

1. Dun la miiqay.

2. Sida dunta u dhuuban; dheer oo caato ah; suuqan.

miiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax miiqmay noqosho. 2. Qof caatoobid.

miiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dun dhuuban ahaansho. 2. Qof caatoobay ahaansho.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dun dhuuban ahaansho. 2. Qof caatoobay ahaansho. m.f.dh, miiqnaan.

der. [adjective] entwined; bound (up); whipped (with twine)

-miiqnaa: (adj) twisted (tu-wistidh); stranded (istaraandhidh)

(tilmaame) miiq laga dhigay ah; la miiqay ah.

miiqan: (tilmaame) af dhuuban oo dheer oo wax muda leh. Dh: fiiqan, dhuuban.

Maroorsan. Aad u soohan, saloogan.

de: entwined; bound (up); whipped (with twine)

lx: miiqan

pd: (miiqnaa)

ps: adj-der

key: miiqan

La riiqay.

riiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax riiqmay noqosho (badar, dhuxul iyo wixi lamida). 2. Neef xoolaad wax caato la socon waayey noqosho.

riiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la riiqay ahaansho (badar, dhuxul iyo wixi lamida).

der. [adjective] ground up (of charcoal)

(tilmaame) la laayay co curdaaduqaha laga dhigay ah.

riiqan: (tilmaame) budaysan ah; ridqan oo jidhiidh laga dhigay ah.

de: ground up (of charcoal)

lx: riiqan

pd: (riiqnaa)

ps: adj-der

key: riiqan

Waxyeello gaartey; tabaalaysan.

wiiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax la wiiqay noqosho.

wiiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la wiiqay ahaansho.

der. [adjective] damaged, harmed, injured; weakened

(fal) haltagaw oo waxyeello ha ku gaadho; mid waxyeello gaadhay ama dhibban noqo.

wiiqan: (tilmaame) mid waxyeello gaadhey ah.

de: damaged, harmed, injured; weakened

initial: w

lx: wiiqan

nt: wiiqan (wiiqmay) [v1=inch]

pd: (wiiqnaa)

ps: adj-der

key: wiiqan

(Biifayn-ta)

1. Biif ka dhigid.

2. Qurxin; caddayn.

m.f.dh eeg biifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid: biyo ku bilbilid oo ku qoyn.

biifayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax qurxin. Dh: caddayn.

(Biimayn-ta)

Biimo ka dhigid; meel cabsi ah gelin.

m.f.dh eeg biimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halis gelin. Bimaynta naftaada ka daayoo bannaanka mari.

(Cidlayn-ta)

Cidla' ka dhigid.

m.f.dh eeg cidlee.

Abbandono

Abandonment

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidi joogin ka dhigid; meel aan wehel lahayn ka dhigid. Dh: cidlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta codka 'cif'.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ciidayn.

(Ciideyn-ta)

Ciid ku rogid, ku daadin, ku darid, gaarsiin.

m.f.dh eeg ciidee.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: ceegsan.

(tilmaame) wax la ceejiyey ah.

m.dh la-mid: cilladayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cillad u yeelid; kharribid.

-ta: (magac, dhedig, keli) caydhin; eryid.

m.f.dh eeg cirree.

-ta: (magac, dhedig, keli) cirro u yeelid.

m.f.dh eeg diifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hagardaamayn oo wax diifi ku taallo ka dhigid. Dh: dhibaatayn.

m.f.dh eeg kiilee.

(Miidayn-ta)

Miid ka dhigid.

m.f.dh eeg miidee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciqaab figo ah u xidhid. Dh: figayn.

miigayn-ta: (magac, dhedig, keli) miigo u beerid. Miigayntu way fiican tahay haddaan xayawaanku faqan. Dh: miigays.

* (Miinayn-ta)

Miino gelin, ku aasid.

m.f.dh eeg miinee.

-ta: (magac, dhedig, keli) miino dhigid: miino qaraxda xidhid. Dh: miinays.

(Qiimayn-ta)

Qiime u yeelid; simid; tamminid.

m.f.dh eeg qiimee. la-mid: qaymeyn.

-ta: (n) appraisal (ap-reeysal); assessment (a-sees-ment); evaluation (ivaal-yuweey-shin); estimation (es-ti-meey-shin) ~ qiimays

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu noqon karo maanka ka qiyaasid. Qiimaynta aqalka kolka la dhiso ayaa la garan. Dh: qiyaasid.

qiimayn-ta: (magac, dhedig, keli) qime lagu libiyo u yeelid. Dh: simid, tamminid, qiimays.

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxid; oodda ka rogid. Siidaynta dad badan ayuu Madaxweynuhu amray. Dh: fasxid. Li: haysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo kicin, boodh iyo omos kicin oo siigo abuurid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) in badan ereyga 'wii' ku celcelin.

(Xiisayn-ta)

Xiiso u qabid, u hayn.

m.f.dh eeg xiisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisays.

m.f.dh eeg casiimee.

-ha: (magac, lab, keli) digir gahaydh ah oo aan weli bislaan.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax ciiro qarisay ahaansho.

der. [adjective] cloudy; obscure, dusty, unclear, gray

(tilmaame) wax ciiro loo yeelay ah.

de: cloudy; obscure, dusty, unclear, gray

lx: ciiraysan

pd: (ciiraysnaa)

ps: adj-der

key: ciiraysan

m.f.dh eeg cilmiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, cilmi ka dhigid ama si cilmiyaysan u baadhid.

m.f.dh eeg diiqadee.