cidi — Macnaha & Turjumaada

pron., subj: someone, anybody

waa la naqliyay ✓

(pronoun) somebody (sam-baadhi)-, someone (sam-wan) Ex: meeshaan cidi ma joogtaa? is there someone here? meeshaan cidi ma joogto; nobody is here

waa la naqliyay ✓

1

de: someone, anybody = cid + -i; Contrast: cidna 'nobody'

2

lx: cidi

3

ps: pro-subj

4

key: cidi

waa la naqliyay ✓

1

(Ciddi-da)

2

Cad xalleefsan oo gees la moodo oo farta caaraddeeda, docda kore, ka baxa; wax la mid ah oo ka baxa nafley badan cagahood: libaax, dummad, eey, shinbir.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ml.) 1. Cad gees la mood oo xalleefsan oo ka baxda faraha fooddooda sare. 2. Qolof libaax badeedka laga jaro oo loo shito uunsi ahaan. la-mid: ciji, cijo, cinji.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ml.) 1. Cad gees la mood oo xalleefsan oo ka baxda faraha fooddooda sare. 2. Qolof libaax badeedka laga jaro oo loo shito uunsi ahaan. la-mid: ciji, cijo, cinji.

waa la naqliyay ✓

f. n. fingernail, toenail, claw

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. ciddiyo-ha] fingernail (finger-neyl)-, talon (taa-len); claw (kaloo) ~ ciji, cinji

waa la naqliyay ✓

1

magac guud oo loo yaqaan lo'da lagu baxsho dhagarka.

2

ciddi -da: (magac, dhedig, keli) cad xalleefsan oo carjaw adag ama gees la moodo oo faraha caaradooda ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

a: cinji, ciji

2

de: fingernail, toenail, claw

3

lx: ciddi

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: ciddi

waa la naqliyay ✓

ظُفْرِ

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cid².

waa la naqliyay ✓

m.l Niyad; qalbi.

waa la naqliyay ✓

m.l Niyad; qalbi.

waa la naqliyay ✓

m. n. mind, brain; intention, aim

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) imagination; perception; emotion; mind (maayndh)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sida la aaminsan yahay; laabta xasuusta kaydisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: mind, brain; intention, aim

2

lx: cindi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: cindi

waa la naqliyay ✓

1

(Baylah-da)

2

Wax cidla' jooga oo aan la ilaalina hayn; aan cidi la joogin; dayacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirkayeer-ka)

2

Shinbir cod dheer oo habeenkii keliya cidiisa la maqlo; (shinbir la arkay ma aha); (ama cirsankayeer).

waa la naqliyay ✓

1

(Dalee-sha)

2

Aan cidi joogin; cidla'; bannaan; dalleen.

waa la naqliyay ✓

1

(Dirri-da, Dirri-ga)

2

Ban aan wax ku yaal la arag; aan cidi joogin; bannaan; digdigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaagayn-ta)

2

Fallaago ka dhigid; in cidi fallaago noqoto ku jirrabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Guri-ga)

2

1. Meel ama aqal, qof ama cidi deggan tahay oo ku nooshahay; aqal; hooy; ruun; min; rug.

3

2. Cudur inta hor ugu dhacay aan looga yaabayn inuu kol danbe ku dhaco; kabbaax.

waa la naqliyay ✓

1

°(Guugguula-ha)

2

Shinbir cidiisu guu guu tahay; dhoor buu lee yahay; hud'hud.

waa la naqliyay ✓

1

(la + u)

2

Erey laga garto wax cidi u qabatay isaga ama iyada ama iyaga dartood; wiilka caano ha loo liso, waxay la mid tahay (dadku wiilka darti caano ha u liso).

waa la naqliyay ✓

1

(Shira-da)

2

Neef aan loog iyo sadaqo midna loogu talaggelin ee cidi sideeda iyo cunno ahaan u qalato.

waa la naqliyay ✓

1

(Suka-ha)

2

(turub, kd.) aan cidi wehelin; keli taagan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xor-ta)

2

1. Wuxuu doono samayn kara; aan cidi u talin; wuxuu maskaxdiisa ka maago samayn kara isagoo aan cidna kala tashan; isu taliya; madax bannaan; aan hawl ama shiidaad kale horjoogin ama xayirayn.

3

2. (dhar) dacal; daraf; serji.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

aasan¹: f.mg1 (-smay, -sanaty; -smi) Wax cidi aastay noqosho.

2

aasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la aasay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ka tashiga cidi ka tashato mustaqbalkeeda wixii ay ka yeeli lahayd. la-mid: aayakatashi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Xaalad xumaan ama samaan leh oo ay cidi ku dambeyso; ciribdambeed. la-mid: aayo¹.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Awoowayaal hore oo cidi ka soo farcantay.

waa la naqliyay ✓

1

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

2

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

aqbal¹: m.l Oggolaanshaha cidi yeesho wax la weyddiistay. la-mid: aqbalid.

2

aqbal²: f.g1 (-alay, -ashay) Cid wax la weyddiistay yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Sida arrin cid ugu muuqato. 2. Awoodda waxgarashada dadka. 3. Arag. Tusaale: “Nin iyo baadidii aragti baa ka dhexeysa”. 4. Fikrad, mabda' iyo wixi lamida oo cidi rumaysantahay kuna salaysan xeerar iyo qawaaniin gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

arbush¹: m.l 1. Xaalad xasillooni la'aaneed ee cidi ku sugantahay; qas; lab; rabsho. 2. la-mid: arbushid.

2

arbush²: f.g1 (-shay, -shtay) Cid xasillooni la'aan badid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cid-da)

2

Dad meel wada deggan; dad xiriir ka dhexeeyo; degmo; qolo; reer.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: “Maanta c. ma arag”. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: Maanta c. ma arag. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado. m.f.dh, cidid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. family, clan; community, people

2

cid pron., f: someone, somebody, whoever

3

cid v. stuff, fill with something; push someone ~ something under water; press

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. people (pii-pol); persons (peer-sonis) ~ dad. Ex: cid qalaad; a strange people. 2. family (faamali) ~ reer. Ex: ciddii ma u tagtay? do you visit the family? 3. clan (kalaan); tribe (taraayb) Ex: ciddee tahay? which tribe do you belong to? —cid walba: (pronoun) everybody; every person; everyone

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) abtirsiga qof ama wax kale oo ka soo jeeda qolo, degaan iyo wixii la mid ah. Markuu coomirkii faallo galay, cid iyo sheegsheega. Dh: qolo, reer, degmo.

2

cid -da: (magac, dhedig, keli) qof ama dad gaar ah oo aan magacawnayn. Cid kasta oo aqalka Abuu Sufyaan gashaa, way badbaadday.

3

cid -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha nool, inta adhiga loo yaqaan. Wan baa cid aan garanayn iga raacay maanta. Dh: adhi.

waa la naqliyay ✓

قبيلة

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ciddi.

waa la naqliyay ✓

f. n. fingernail, toenail, claw

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. cijiyo-ha] fingernail (finger-neyl)', talon (taa-len)', claw (kaloo) ~ ciddi, cinji

waa la naqliyay ✓

1

a: ciddi, cinji

2

de: fingernail, toenail, claw

3

lx: ciji

4

pd: (-da Pl: cijiyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: ciji

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sharaf iyo sumcad wanaagsan. Dh: sharaf, cisi, karaamo, ciso-da: (magac, dhedig, keli) dhiigga caadada ah ee dheddigga badhkood ka yimaadda. Dh: xayd, xayl, caado, sunne.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciyi-ga)

2

1. Gargaar; xoolaggooyo.

3

2. Hilib, qoladii wax qalataa deriska u qaybiso.

4

3. Xarad rarada ama weelka la tolayo lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waqti jiilaal ah, reero shiraystay, hilibka ay siiyaan cid aan wax qalin. 2. Xarar lagu dhigo rarada ama weel.

waa la naqliyay ✓

m. n. sharing, distribution of goods; help, assistance

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xaradh lagu sameeyo harrarada ama weelka la tolayo oo farta lagu hayo.

2

ciyi -ga: (magac, lab, keli) gargaar iyo taakulo; xoologooyo.

3

ciyi -ga: (magac, lab, keli) dheef, soor ama hilbo ay labada reer ee deriska ahi isa siiyaan. Waxa caado ah in reerka neef qashaa, si degdeg ah, deriskiisa u gaadhsiiyo. Ciyigii waa ka beryey, ninkii cunay baa ka liita.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gargaar; xoolaggooyo

2

de: sharing, distribution of goods; help, assistance

3

lx: ciyi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: ciyi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). m.f.dh, didin. la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

v. disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to flee in panic; scare away (iskeer a-weey); stampede (istaan-piidhy, frighten (faraay-teri) ~ bajin . Ex: xoolaha ha didin; don't scare the flocks

waa la naqliyay ✓

(fal) noole degganaansho ku jooga baqa geli.

waa la naqliyay ✓

1

de: disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

2

lx: didi

3

pd: (didiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: didi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin. m.f.dh, fidin.

waa la naqliyay ✓

v. stretch, spread something out, expand

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) spread (ispareed); stretch (istareej) ~ balaari

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax duubnaa, kala bixi. Fidi gogosha ha lagugula fadhiistee. Dh: baahi, fitaaxi, ballaadhi, faafi. Li: laab, duub.

2

fidi: (fal) dhiib oo tebi. Qalinkaa ii soo fidi. Li: celi.

3

fidi: (fal) shaaci oo dad badan gaadhsii. Diinta fidi ajir baad heliye. Dh: tebi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretch, spread s.t. out, expand

2

lx: fidi

3

pd: (fidiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fidi

waa la naqliyay ✓

(fal) niyad sami wax u bixi; daacadnimo wax ugu deeq. Dh: hannee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed abaareed leh qodxo cagaaran oo buurburan oo isku cufan oo lagu culo weelasha caanaha lagu shubto weelashana laga qorto. Wa: kidiyo.

waa la naqliyay ✓

1

midi, n.m. - duhurka; duhurka maalintii; maalinbadh; 12aadka duhurnimo.

2

sud - Koonfur (jiho).

waa la naqliyay ✓

/aasidhik/ (adj) wax aashito ku dhex jirto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lab aan dhikilo laallaada oo muuqda lahayn. Dh: bohon. ciddabax -a: (magac, lab, keli) dhammaadka saddexda bilood ee ciddada. Dh: cuddadbax.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, daba gal oo wax yar ka danbee; cagta cagta u saar.

waa la naqliyay ✓

1

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

2

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cagta dadka qaybteeda danbe ee adag ee u dhexaysa boqonta iyo raysmagaadhada; cagta inta dhulka la dhigo qaybteeda danbe. Cidhibta ayay qodaxi iga mudday.

2

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) jaansaarka danbe ee kabta oo ku beegan halka ay cidhibta cagtu dul saaran tahay.

3

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) suunka xagga danbe kabta ka haya.

4

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) caaqibada danbe ee ay shaqo la falay leedahay; aayaha danbe ee arrini ku dhammaato; natiijo iyo wax ka dhashay hawl iyo hedel horay loo qabtay. Dh: dhaxal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

Pole

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: edge, limit, tip

2

cidhif m. n. pole

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. comer (koor-nar)-, border (boor-dher); edge (ej) ~ daraf. 2. pole (pool) ~ cirif. Ex: Cidhifka Waqooyi ama Cidhifka Koonfur; the North Pole or the South Pole

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geftin ama darif. Cidhif ayaan ka joogaa webiga. Dh: gees, dacal, cirif, baal, barbar, gooddi.

2

cidhif -ka: (magac, lab, keli) labada barood ee galoobka dhulka ee ku beegan labada darif ee dhidibkiisa midkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg cidan².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ciid². la-mid: iidid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ka qaybgelid. Dh: iidid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ciidid.

waa la naqliyay ✓

acide, n. et adj. - aaysiidh; aashito

waa la naqliyay ✓

agg. - dhanaan. s.m. asid.

waa la naqliyay ✓

Xameedid

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) (dii.) Qof ku sifoobay dhaqanka bidcada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) (dii.) Qof ku sifoobay dhaqanka bidcada.

waa la naqliyay ✓

m. n. heretic

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) heretic (heri tik)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof la yimaad cibaado sharciga khilaafsan. Bidcigu waa been'abuurte.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: heretic

3

lx: bidci

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: bidci

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

2

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

3

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

2

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

3

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

waa la naqliyay ✓