cidhib — Macnaha & Turjumaada

1

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

2

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cagta dadka qaybteeda danbe ee adag ee u dhexaysa boqonta iyo raysmagaadhada; cagta inta dhulka la dhigo qaybteeda danbe. Cidhibta ayay qodaxi iga mudday.

2

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) jaansaarka danbe ee kabta oo ku beegan halka ay cidhibta cagtu dul saaran tahay.

3

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) suunka xagga danbe kabta ka haya.

4

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) caaqibada danbe ee ay shaqo la falay leedahay; aayaha danbe ee arrini ku dhammaato; natiijo iyo wax ka dhashay hawl iyo hedel horay loo qabtay. Dh: dhaxal.

waa la naqliyay ✓

f. n. heel

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) heel (hid) ~ cirib

waa la naqliyay ✓

1

bw: cirib {N}

2

de: heel

3

lx: cedhib

4

pd: (-ta Pl: cedhbo)

5

ps: n3-f

6

syn: heelad

7

key: cedhib

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) la-mid: cirif.

waa la naqliyay ✓

Pole

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: edge, limit, tip

2

cidhif m. n. pole

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. comer (koor-nar)-, border (boor-dher); edge (ej) ~ daraf. 2. pole (pool) ~ cirif. Ex: Cidhifka Waqooyi ama Cidhifka Koonfur; the North Pole or the South Pole

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geftin ama darif. Cidhif ayaan ka joogaa webiga. Dh: gees, dacal, cirif, baal, barbar, gooddi.

2

cidhif -ka: (magac, lab, keli) labada barood ee galoobka dhulka ee ku beegan labada darif ee dhidibkiisa midkood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (jooloji) Biyo-fadhiisin ku samaysmay karaytar folkaano oo cidhib go'ay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (jool.) Biyo-fadhiisin ku samaysmay karaytar folkaano oo cidhib go'ay.

waa la naqliyay ✓

Cidhib

waa la naqliyay ✓

1

(n) a small piece of cartilage that prevents food from entering the lungs when swallowing by covering the windpipe.

2

cidhib ama caijaw yar oo cuntada ka celisa hunguri cadka

waa la naqliyay ✓

1

(n) the rounded end portion of the foot under and behind the ankle.

2

cidhib

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la filayo in ay noqoto nasiib iyo cidhib wanaagsan oo reerka ku soo biirtay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tirtirka iyo baabi'inta. Dh: cidhibtir, asaldoorin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel biyo mareen doox ah ku yaal, marka roobku helo ee biyuhu maraan geelu ku dhaco oo uu ku jabo.

2

boqon -ka: (magac, lab, keli) xadhig kasta oo seedda boqonta laga sameeyo. Xadhig bogon ah iyo xaabo galool ah labaduba adayg badan.

3

boqon-ka: (magac, lab, keli) shaadhadhka, koorarka iyo dharka kale ee tolan, duleeka galuuska lagu xidho.

4

boqon -ta: (magac, dhedig, keli) seedda dhuuban ee ka danbaysa labada kuraamood ee cidhibta iyo duubiga u dhaxaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax meel taalla wax kale dusha kaga dhufo oo ku kala jebi, wax wayn ku kala qarradhi. Muraayadda dhagax ku kala bugaag. Dh: cidaad, qarradhi.

2

bugaag: (fal) wax la jiritaankiisa la tirtir, cayntiisa goo. Dagaalkii sokeeye dad badan buu bugaagay. Dh: cidhibtir, baabbi'i, xasuuq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la jiritaankiisa la tirtirid, cayntiisa goyn. Dh: cidhibtirid, baabbi'in, xasuuqid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tirtiritanaka wax jirey, cayntiisa goyntiisa. Dh: cidhibtiritaan, baabbi'itaan, xasuuqitaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cad xumaada oo laga dhexsaaro boogaha. Buruq maleh boogti basar loo dhaye e'. Dh: cardhid, cajir, maal.

2

buruq -da: (magac, dhedig, keli) cidhibta dugaagga inta danbe ee buuran. Buruqda eyga iyo dawacada lama kala garto. Dh: cidhib.

3

buruq -da: (magac, dhedig, keli) badhida dhirta qaarkeed ee dhulka ku jirta, intii la qoto ama la rujiyo, la dhilo oo la cuno. Badhi Mandoo macaanaa qabayarana qodaxdiisu kululaa. Dh: bari, badhi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mustaq- balxumo; cidhibxumo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aayo iyo cidhib fiican leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cidhibta danbe iyo khaatimada uu qof ama wax kale yeesho. In cawaaqibkaa la arkayoon, ciir la lulanaynin…

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cidhibxumaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cidhibxumaansho.

waa la naqliyay ✓

(fal) cidhib u yeel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan aayo lahayn ama aan aayatiin lahayn. Gabadhaasi waa cidhibla'.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dabagalid oo wax yar ka danbayn. Dh: cidhbis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cidhbin.

waa la naqliyay ✓

pron., subj: someone, anybody

waa la naqliyay ✓

(pronoun) somebody (sam-baadhi)-, someone (sam-wan) Ex: meeshaan cidi ma joogtaa? is there someone here? meeshaan cidi ma joogto; nobody is here

waa la naqliyay ✓

1

de: someone, anybody = cid + -i; Contrast: cidna 'nobody'

2

lx: cidi

3

ps: pro-subj

4

key: cidi

waa la naqliyay ✓

1

(Dhib-ta)

2

Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; dhibaato; shiddo.

waa la naqliyay ✓

1

dhib¹: m.l/dh (-bab, m.l) 1. Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; shiddo. 2. (fk) Si rafaad ah; si qaxar ah. la-mid: dhibaato.

2

dhib²: m.dh 1. Daawo xoolaha shilinta iyo candhada looga daweeyo. 2. (-bab, m.l) Hog dhisan, dawo laga buuxiya oo xoolaha looga kunbiyo candhada, shilinta iyo wixi lamida.

3

dhib³: f.g1 (-bay, -btay) Nafley raaxo la'aan badid.

waa la naqliyay ✓

1

dhib¹: m.l/dh (-bab, m.l) 1. Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; shiddo. 2. (fk) Si rafaad ah; si qaxar ah. la-mid: dhibaato.

2

dhib²: m.dh 1. Daawo xoolaha shilinta iyo candhada looga daweeyo. 2. (-bab, m.l) Hog dhisan, dawo laga buuxiya oo xoolaha looga kunbiyo candhada, shilinta iyo wixi lamida.

3

dhib³: f.g1 (-bay, -btay) Nafley raaxo la'aan badid. m.f.dh, dhibid.

waa la naqliyay ✓

difficulty

waa la naqliyay ✓

1

f. n. trouble, bother, problem; struggle, labor, difficulty, agony, affliction

2

dhib: v. disturb, make trouble (for), be a nuisance (to), annoy

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) problem (poro-baleem); dilemma (dileema); difficulty (difikalti); hardship (haadh-shiip); suffering (safa-ring); adversity (adh-veer-siti); crisis (karaaysis) ~ mushkilo, lur, dhibaato, rabash —-dhib -ay / tay: (v) annoy (a-nooy); bother (baath ‘er); disturb (dis-teerb); harass (ha-raas); irritate (iri-teeyt) ~ rabshee

waa la naqliyay ✓

1

Difficoltà

2

Difficulty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, kadeed oo dhibaato gaadhsii. Dh: dhibaatee.

2

dhib-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo kadeed cid loo geysto ama lagala kulmo. Li: dheef, waxtar.

3

dhib-ta: (magac, dhedig, keli) daawo sun ah oo xoolaha shilinta laga mariyo.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I said

waa la naqliyay ✓

(v) told (tooldh); said (seeydh) ~ iri. Ex: waxaan ku idhi; I told you

waa la naqliyay ✓

1

de: I said

2

lx: idhi

3

ps: v4a-1sg-past

4

see: iri {N}

5

key: idhi

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciddi-da)

2

Cad xalleefsan oo gees la moodo oo farta caaraddeeda, docda kore, ka baxa; wax la mid ah oo ka baxa nafley badan cagahood: libaax, dummad, eey, shinbir.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ml.) 1. Cad gees la mood oo xalleefsan oo ka baxda faraha fooddooda sare. 2. Qolof libaax badeedka laga jaro oo loo shito uunsi ahaan. la-mid: ciji, cijo, cinji.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ml.) 1. Cad gees la mood oo xalleefsan oo ka baxda faraha fooddooda sare. 2. Qolof libaax badeedka laga jaro oo loo shito uunsi ahaan. la-mid: ciji, cijo, cinji.

waa la naqliyay ✓

f. n. fingernail, toenail, claw

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. ciddiyo-ha] fingernail (finger-neyl)-, talon (taa-len); claw (kaloo) ~ ciji, cinji

waa la naqliyay ✓

1

magac guud oo loo yaqaan lo'da lagu baxsho dhagarka.

2

ciddi -da: (magac, dhedig, keli) cad xalleefsan oo carjaw adag ama gees la moodo oo faraha caaradooda ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

a: cinji, ciji

2

de: fingernail, toenail, claw

3

lx: ciddi

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: ciddi

waa la naqliyay ✓

ظُفْرِ

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cid².

waa la naqliyay ✓

1

(Cirib-ta)

2

1. Cagta dadka meesha ugu danbaysa oo adag oo u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta.

3

2. Cirib-danbeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib.

waa la naqliyay ✓

f. n. heel; destiny, fate; consequences

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. cirbo-ha] heel (hid)-, heel bone

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cidhibdanbeed, caaqiibo.

2

cirib-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cidhib.

waa la naqliyay ✓

1

a: cedhib

2

de: heel; [fig.] destiny, fate; consequences

3

lx: cirib

4

pd: (-ta Pl: cirbo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: cirib

waa la naqliyay ✓

1

(Didib-ka, Didib-ta)

2

1. Dhul dibir ah.

3

2. Ciid biido cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

waa la naqliyay ✓

1

didib¹: m.l/dh 1. Dhul dibir ah. 2. Ciid budo cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

2

didib²: m.l (kiimika) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

Hard pan

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [collective] stony soil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hard ground, a solid surface of the earth ~ gawaan, dibir

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax lakabeed cadaadis ku samaysmay.

2

didib -ka: (magac, lab, keli) dhadhaab midab cad leh oo loo isticmaalo dhismaha iyo sameynta sibidhka.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dibir, digdigo, gawaan

2

de: stony soil

3

lx: didib

4

pd: (-ta ~ -ka)

5

ps: n1-f/m-col

6

key: didib

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

Garigue, Scrub

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah noocyada qudhaca oo aan dheeraan ama weli koraya oo yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Jidib-ka)

2

Bir daab leh oo dhirta lagu jaro; masaar; godin: faas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Bir daab leh oo dhirta lagu jaro; masaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. axe

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab ka samaysan bir af leh, lagu gooyo dhirta, daba fiiqan daabka loo geliyo leh, bir daab leh oo dhirta lagu jaro. Dh: faas, faash.

waa la naqliyay ✓

1

cf: faas, godin, masaar

2

de: axe

3

lx: jidib

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: jidib

waa la naqliyay ✓

(Kidi) N Azima tetracantha Lam. Salvadoraceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Been.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan jirin oo la sheego; wax aan run ahayn. Dh: been.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we said

waa la naqliyay ✓

(v) we said ~ niri. Ex: waxaan nidhi...; we said...

waa la naqliyay ✓

1

de: we said

2

lx: nidhi

3

ps: v4a-1pl-past

4

see: niri {N}

5

key: nidhi

waa la naqliyay ✓

1

(Sidib-ta)

2

Meel ama wax sinsiman oo lagu sidban karo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Meel siman oo lagu simbiriirixan karo.

waa la naqliyay ✓

f. n. slippery ground ~ rock

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ama wax sinsiman oo lagu sidban karo, sinbiriirixan karo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sallax

2

de: slippery ground ~ rock

3

initial: s

4

lx: sidib

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f

7

key: sidib

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: you / she said

waa la naqliyay ✓

1

de: you / she said

2

initial: t

3

lx: tidhi

4

ps: v4a-2sg/3f-past

5

see: tiri {N}

6

key: tidhi

waa la naqliyay ✓

v., simple past tense: he said

waa la naqliyay ✓

(v) he said ~ yiri

waa la naqliyay ✓

1

de: he said

2

initial: y

3

lx: yidhi

4

pd: (yiri)

5

ps: v4a-3m-past

6

see: yiri (and related forms with -r-) {N}

7

key: yidhi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) koob yar oo dheeh leh oo koobasha wax lagu cabbo ugu yar. Bidhiq bay wax iigu shubeen gaajo igu beerye. Dh: afkulibidh, haaf, biriq.

2

bidhiq-da: (magac, dhedig, keli) gantaal xoog leh oo ay dhaliyaan daruuraha da'ayaa oo ololaya. Dh: danab, jac, wiriq, biriq.

3

bidhiq -da: (magac, dhedig, keli) nin dhallinyaro ah oo xarrago badan.

waa la naqliyay ✓