Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

Atmosphere

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. disturb, make someone anxious, anger, embitter

2

ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge

3

ciil v. shrink, fall, diminish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

Risentimento

2

Resentment

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?

2

ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.

3

ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ، غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel daloosha, cub ku gufayn. Dh: awdid, cufid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimil-ka)

2

1. Waab yar oo awdan oo dugaagga la dila hayo loo dhisto oo loo galo: waxaa laga dhisaa kob bahal wax ku diley agteeda oo laga toogan karo.

3

2. * Meelaha colka dagaallamaa dhisto oo daloollo yaryar oo cadowga laga toogto loo yeelo; kuur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Meel loogu dhuunto ugaarta marka la doonaayo in gaadmo lagu dilo. 2. Dhismo yar oo dulduleelo wax laga toogto leh, oo cadawga loogu gabbado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Meel loogu dhuunto ugaarta marka la doonaayo in gaadmo lagu dilo. 2. Dhismo yar oo dulduleelo wax laga toogto leh, oo cadawga loogu gabbado.

waa la naqliyay ✓

m. n. shelter, parapet, rampart; bunker; trap

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel colka dagaallamayaa dhisto oo daldaloolo yaryar oo cadawga laga toogto loo sameeyo; dhufays iyo meel lagu gabbado. Dh: kuur.

2

cimil-ka: (magac, lab, keli) waab jiq ah oo awdan oo dugaagga la rabo in la dilo loo dhisto oo gudihiisa loo galo.

waa la naqliyay ✓

1

de: shelter, parapet, rampart; bunker; trap

2

lx: cimil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: cimil

waa la naqliyay ✓

(Isil) C Cyperus sp. Cyperaceae.

waa la naqliyay ✓

/sivil/ (adj) 1. ee shacabka (shacab) (adj) 2. edboon (reer magaal ah).

waa la naqliyay ✓

civil, n. et adj. - Shicib; Rayid.

waa la naqliyay ✓

a., (polite) aamusan, waayeel ah.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gibil-ka) a) Oogada nafleyda dubkeeda; jirka dadka. b) Wixii ballaaran oo wax isku gudba oo qarsha; hir. c) Culays oogadu iska dareento; habbiso.

2

2. (Gibi-sha) Marka awrka rarka la wada saaro, sarta lagu dedo; lammo.

waa la naqliyay ✓

1

gibil¹: m.l Haragga ama maqaarka sare ee dadka iyo xoolaha.

2

gibil²: m.l (jooloji) Atomosfeer: hawada ku gedfan dhulka oo badanaa isugu jirta neefo ay ka mid yihiin ogsajiin (21%), Naytrojiin (78%), kaarboon dhayogsayd (0.03%), Argon (0.94%), Helium iyo neefo kale oo ku yar gibilka (0.01%) marka ay hawadu qallalantahay, iyo uumi-biyood xaddegiisu doorsoomo.

3

gibil³: m.dh (-llo, m.dh) Saan korka laga saaro awrka marka rarka loo dhammeeyo; lammo.

waa la naqliyay ✓

1

gibil¹: m.l Haragga ama maqaarka sare ee dadka iyo xoolaha.

2

gibil²: m.l (jool.) Atomosfeer: hawada ku gedfan dhulka oo badanaa isugu jirta neefo ay ka mid yihiin ogsajiin (21%), Naytrojiin (78%), kaarboon dhayogsayd (0.03%), Argon (0.94%), Helium iyo neefo kale oo ku yar gibilka (0.01%) marka ay hawadu qallalantahay, iyo uumi-biyood xaddegiisu doorsoomo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] skin, complexion

2

gibil [feminine] n. mat covering a loaded camel's back

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gibisha ku hagoog; rarka awrka saaran saanta dusha kaga ded. Dh: lammo.

2

gibil-ka: (magac, lab, keli) dubka sare ee dadka. Raggaa lagu gataatacahayee gibil madoobaadey.

3

gibil-ka: (magac, lab, keli) halbeeg cadaadis oo leh lakabyo haweed isdul saaran oo ku gadaaman meel oo ka kooban celcelis 78% naytarojiin 21% ogsajiin, 1% argon iyo xaddi aad u yar oo kaarboon-laba'ogsajiinle, niyon, hiilyam, kareybton iyo sanon.

4

gibil-sha: (magac, dhedig, keli) saan geel oo aqalka dhinaca lagaga xidho marka awrka la rarana dusha rarka oo dhan lagaga hagoogo. Dh: dedmo, lammo, hagoog.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xoolo biyo ka dhargay oo baad ay cunnan waayay. Dh: wabax.

waa la naqliyay ✓

Cibil

waa la naqliyay ✓

1

(Bilbil-ka)

2

1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta. 3. la-mid: bilbilid.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho. m.f.dh, bilbilid.

waa la naqliyay ✓

v. spray

waa la naqliyay ✓

-ay / bilbishay: (v) sprinkle (is-prin-kal); spray (ispareey) with water

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku biyo sida roobka oo kale ugu daadi oo ku firdhi. Dh: rush, biifi.

2

bilbil-ka: (magac, lab, keli) biyo meel lagu firdhiyo. Bilbil yar ku samee hadhuudhka. Dh: biif, rushays. bilbil -ka: (magac, lab, keli) noole labo qalbac ah oo ku nool badda gunteeda, luulku dhexdiisa ka baxo lagana gurto. Bilbil badda gunteeda lagama waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: spray

2

lx: bilbil

3

pd: (bilbilay)

4

ps: v1=

5

key: bilbil

waa la naqliyay ✓

رَشَّاشَة

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin m.l) Xaaladaha kala duwan ee jawi oo meeli leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin m.l) Xaaladaha kala duwan ee jawi oo meeli leedahay.

waa la naqliyay ✓

Climate

waa la naqliyay ✓

f. n. climate

waa la naqliyay ✓

name-f climate

waa la naqliyay ✓

-da: (n) weather (wethar); climate (kalay-mit) ~ jawi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaaladda hawada guud ee ay meeli leedahay, roobka iyo kulaylka ay meeli leedahay. Badda Cas cimiladeedu waa kulayl xagaagii.

waa la naqliyay ✓

1

de: climate

2

lx: cimilo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: cimilo

waa la naqliyay ✓

جَوِّ

waa la naqliyay ✓

1

(Cirbin-ta)

2

Cagta cagta u saarid; dabasocosho; ku xigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cirbi.

waa la naqliyay ✓

vl. n. tracking, following footprints

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) si xawli ah oo aan hakad lahayn, wax ordaya, uga daba'ordid. Dh: cirbis.

2

cirbin -ta: (magac, dhedig, keli) faras laga rabo orod badan, cidhibta bogga kala dhicid. Faraska cidhbinta ka daa.

waa la naqliyay ✓

1

de: tracking, following footprints

2

lx: cirbin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: cirbin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (ku ~) ku cirbin.

waa la naqliyay ✓

agg. - ilbax ah; madani.

waa la naqliyay ✓

m.l C. ah: orgi si dhaqsa ah aan u dareemin astamaha orgoodka rida.

waa la naqliyay ✓

Miiq yar

waa la naqliyay ✓

m. n. flesh, blood, kinship

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka ee xoolaha.

waa la naqliyay ✓

s.m. foori dheer.

waa la naqliyay ✓

name-m promoter; beautifier; spite-healer. Cf: Xinbilo

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka. la-mid: ebi¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka.

waa la naqliyay ✓

1

(Iil-ka)

2

1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.

3

2. Meel leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. turn aside; lean

2

iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed

3

iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.

2

iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. maintenace money for daily expenses

2

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

2

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

2

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

waa la naqliyay ✓

s.m. cunno, cunto.

waa la naqliyay ✓

pron., subj: someone, anybody

waa la naqliyay ✓

(pronoun) somebody (sam-baadhi)-, someone (sam-wan) Ex: meeshaan cidi ma joogtaa? is there someone here? meeshaan cidi ma joogto; nobody is here

waa la naqliyay ✓

1

de: someone, anybody = cid + -i; Contrast: cidna 'nobody'

2

lx: cidi

3

ps: pro-subj

4

key: cidi

waa la naqliyay ✓

1

ciel, n.m; - Cirka;

2

les cieux (le Paradis} - Janno; Janaada aakhiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciid-da)

2

1. Jajab iniino noqday oo ka haray qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka iyo qorraxda iyo dabaysha iyo biyuhu.

3

2. Iid.

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid 1. Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). la-mid: iid².

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid: Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). m.f.dh, ciidid. la-mid: iid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. holy day, religious holiday ~ festival

2

ciid v. celebrate a holy day ~ religious festival

3

ciid [feminine] n. dirt, soil, earth, ground; sand

waa la naqliyay ✓

name-m; nickname holiday, religious holiday, celebration-festival, feast; soil, sand. Lit: light-skinned or; he who was born during a holiday or festival

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) sand (saandh); soil (sooyal); dirt (dheert); earth (eerth) ~ carro, bacaad

2

ciid -da: (n) holiday (hola-dheey); festival (fes-ti-val); Islamic religious feast day

waa la naqliyay ✓

1

Sabbia

2

Sand

waa la naqliyay ✓

ama Iid, magac loo baxsho wiil dhashay ayaan ciideed ama lagu farxay dhalashadiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farax; farxadda iyo riyaaqa ciidda ka qaybgal. Dh: iid.

2

ciid -da: (magac, dhedig, keli) jajab iniino noqday oo ka hadhay qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka, qorraxda, dabaysha, biyaha iyo da'du.

3

ciid -da: (magac, dhedig, keli) ayaamaha la farxo, diin ama dhaqan ahaan.

4

ciid -ka: (magac, lab, keli) geed midhood ka mid ah bahda dhirta murcuda la isku yiraahdo. Midho ciid sahay ma galaan. Dh: murcanyo.

waa la naqliyay ✓

تُرَابٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Ciin-ka)

2

Geed aan caleemo lahayn oo caano leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed cagaaran, cufan, caleen iyo qodax toona lahayn, laamo dhuudhuuban oo dhacaan cad leh oo geelu ku sumoobo hadduu daaqo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] leafless tree species, with milky sap

waa la naqliyay ✓

1

(In) N Euphorbia agowensis Boiss. Euphorbiaceae.

2

N Euphorbia sp. aff. E. cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

3

S,N Euphorbia sp. aff. E. nubica N.E.Br. Euphorbiaceae.

4

N Sarcostemma viminale (L)R.Br. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a poisonous tree. Ex: ciin bay daaqday; she is in a big trouble [proverb]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed aan caleemo lahayn oo caano leh oo geelu haduu cuno uu ku dhinto ama ku sigto.

waa la naqliyay ✓

1

de: leafless tree sp., with milky sap its roots are poisonous to camels

2

lx: ciin

3

pd: (-ka Pl: ciinan (ka))

4

ps: n4-m-col

5

key: ciin

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

cibil