celere

célébrer, v. - Dabbaaldegid; Damaashaadid,

agg. - midabka cirka leh.

v.tr. - rumayn, malayn.

f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid.

f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid. m.f.dh, belayn.

v. do harm to, ruin; have a bad influence on

-yey / belaysay: (v) defame (difeeynty, speak ill of; attack the reputation

(fal) balaayo geli; masiibo u horseed. Orod dadkaa kale belee oo annaga na dhaaf. Dh: balaayee, masiibee.

de: do harm to, ruin; have a bad influence on

lx: belee

pd: (beleeyey)

ps: v2b=tr

key: belee

caler, v. - Qabasho.

céder, v. - Beddelid; La beddelo; Is dhiibid (sida marka dagaalka).

-ga: (magac, lab, keli) buuxidda ay xareeddu meel walba jiifto. Dh: ceegaag.

celle, pron, dém. - tii; middii.

celle-ci - tan; middan

celles-ci - kuwan; waxyabahan

celle-là - middaas; taas

celles-là - kuwaas

/klerk/ (n) 1. garraani (qofka qabta shaga xafiiseedka yar-yar) 2. gade ama gacan-yare ganacsi.

clore, v. - Xidhid; Xidh.

élevé, adj. - dheer; siiba dadka; kor u dheer

plus élevé - meel sare.

élire, v. - la doorto; doorid; la doortay.

fêler, v. - dilaacid.

gelée, n.f. - kulka oo eber laga hoos mariyo si biyuhu u fadhiistaan.

geler, v. - biyo fadhiisin.

-ha: (magac, lab, keli) magac guud oo lagu yidhaa wax kasta oo halis geysan kara. Dh: dhible, waxyeelleeye.

héler, v. - markab uyeerid; ubaaqid

(Meera-ha)

(meereyaal) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal: Dusaa (Cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (Sahra), Dhulkeenna, Farraarre (Mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (Mushtar), Raage (Saxal), Uraano, Netuun iyo Buluto.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

Planet

m. n. planet

-meeraha: (n) 1. planet (palaan'it) 2. solar system

-ha: (magac, lab, keli) mid ka mid ah bahgorraxeeddeena oo ka kooban sagaal meere marka laga reebo Bilutoon oo intan danbe lagu daray meeredicinnada; mid ka mid ah xiddigo gaboobay oo dhulal noqday oo qorraxda ku meeraysta iftiinkana ka qaata oo dhulka aan ku noollahayna uu ka mid yahay.

meere -ha: (magac, lab, keli) marka laga eego dhanka faalxidiginta, waa xiddigta wareegta.

bw: Dusaa, Bakaal, Dhul, Farraarre, Cirjeex, Raage, Uraano, Netuun, Buluto; xiddig

de: planet

lx: meere

pd: (/ha)

ps: n7-m

syn: qorraxkusidkane

key: meere

كوكبة

mêler, se, V. - isku darsamid.

peler, v. - xuub dhicid; timo dhicid.

(Seera-ha)

Dalal isku qabsan oo qarammo kala lee yihiin ama gobollo ama beero, kd., xarriiqda u dhexaysa oo caddaynaysa meesha mid ku dhammaaday midna ka bilaabanayo; soohdin; xudduud; xad.

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Dalal isku qabsan oo dawlado kala leeyihiin ama gobollo, beero iyo wixi lamida xarriiqda u dhexeysa oo caddaynaysa meesha mid ku dhammaado midna ka billaawdo; soohdin; xudduud; xad. 2. Dhul laga xayiro daaq-sinka xilliga doogga ah si loo daaqo jiilaalka.

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Dalal isku qabsan oo dawlado kala leeyihiin ama gobollo, beero iyo wixi lamida xarriiqda u dhexeysa oo caddaynaysa meesha mid ku dhammaado midna ka billaawdo; soohdin; xudduud; xad. 2. Dhul laga xayiro daaqsinka xilliga doogga ah si loo daaqo jiilaalka.

National park

m. n. boundary, limit; area restricted from grazing

seeraha: (n) enclosed range or land, especially land on which livestock wander and graze

-ha: (magac, lab, keli) dhul, aag iyo wixii la mid ah oo in muddo ah xooladdaaqidda laga joojiyay. Dh: soohdin, xuduud.

seere -ha: (magac, lab, keli) dalal isku qabsan oo qarammo kala leeyihiin ama gobollo ama beero, iyo wixii la mid ah; xarriiqda u dhexaysa oo caddaynaysa bedka ay cid waliba gaar u leedahay oo u xuduudda ah; soohdin; xuduud; xad.

cf: seer, soohdin; antaro, xad

de: boundary, limit; area restricted from grazing

initial: s

lx: seere

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: seere

vêler, v. - dhalmada lo'da.

-ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya. Yeere hadduu yeero dhibbaa jirtee eega. Dh: yeedhe, yeereyeere. Li: dantii garad.

v.intr. - ciyid (ari).

v.intr. - dhicid; kufid.

v.tr. - hoos u dejin.

v.intr. - degid.

s.m. kul.

s.m. - doob.

(Celiya-ha)

Suun xalleefsan oo jilicsan oo badanaa dumaysan oo faraska surkiisa iyo kooraha moqotinkiisa hore isu haya.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Suun dhuuban, jilicsan, xalleefsan, dun guduudan lagu qurxiyay oo gaaddada faraska iyo kooraha isuhaya.

m. n. strap ~ rope going round the neck of a horse and attached to the saddle

-ha: (magac, lab, keli) suun xalleefsan oo jilicsan oo badanaa dunaysan oo faraska surkiisa iyo kooraha moqotinkiisa hore isu haya.

cf: suun

de: strap ~ rope going round the neck of a horse and attached to the saddle

lx: celiye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: celiye

v.intr. - cashayn.

cendre,n.f. - Dambas

Xuddun

bartamaha, dhexda

/senta/ (bre) center (ame); (n) 1. bartanka; dhexda (n) 2. xarun; saldhig (v) 3. bartamaha geeyn.

centre, n.m, - Dhexda; Xarun; Badhtan.

n., dhex, -di.

chlore, n.m. - Kaloor (Cl), Curiye kimikeed.

gaz chlore - Neef Cagaar-Hurdi ah, qarmuun ah, sambabahana u xun, Cl₂.

/kowhiyr/ (v) isku-xirmid (isku-dhegid).

v.tr. - miirid; dhibcin.

s.m. - daacuun calooleed.

s.m. midab.

coloré, adj. - midabeed

non coloré - aan la buunbuunin ama lama sii dhaadheerayn hadalka.

/dhiliit/ (v) tir-tirid (masaxid).

v.intr. - xanuunid.

galère, n.f. - markab dagaal oo nooci hore ah

v.tr. - barafayn.

v.intr. - taahid, jibaadid, cabaadid.

s.m. cayn, jaad.

mégère, n.f. - Naag coon ah; Naag qumanyo ah, coon; habar dabeecad xun.

pelure, n.f. - qolofta (midhaha, bataatada).

pépère, adj. - eray carruurtu ay isticmaasho oo ka dhigan awoowe.

relevé, n.m. - sare u jeedid; kor u jeedin

relève, n.f. - laba ciidan oo la isku badalo

relire, v. - mar labaad akhriyid; ku noqosho; hubin

repère, n.m. - astaan ama bar laga duulo ama lagu dhaqaago.

/rivir/ (v) qaddarin (xushmayn).

v.tr., murwad.

v.intr. - fariisasho.

/seviir/ (adj) 1. daran (aad u daran); si adag. 2. iska-cad (aan sharaxaad lahayn).

sévère, adj. - si adag; xaal adag (gallafsan); xoog leh; (xaal) adag; wax adag oo aan la galoocin karo

a., (nin) qadhaadh.

v.tr. - baqid, cabsasho.

v.tr. - hayn, qabasho.

v.intr. - istaahilid; qiimo lahaansho.

v.tr. - arkid.

v.tr. - xijaabid.

s.m. - Waxaraxir, Xiddigta Waaberi, Suhra.

v.tr. - rabid, doonid.