ceelalyo

m.dh 1. Rag xoolaha ceelka u jooga oo waraabiya. 2. Nooc shimbiraha ka mid ah oo badanaa aan laga ag waayin meelaha biyaha leh.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad shinbiraha ka mid ah oo aan laga waayin ceelasha dushooda. Dh: ceeljoog.

(Calya-da)

Wax biyabbiyo ah oo aan midab lahayn oo canjirrada calyadu soo saaraan; cunnaday qoysaa oo jilcisaa, dheregdhacsigana wax bay tartaa; candhuufo.

m.dh (cilmiga naflayda) Dareere aan midab lahayn, qanjirrada xayawaanka ka yimaada oo cunnada jilciya; candhuufo.

m.dh (cilmiga naflayda) Dareere aan midab lahayn, qanjirrada xayawaanka ka yimaada oo cunnada jilciya; candhuufo.

f. n., (mass n.): saliva

-calyada: (n) saliva (sa-laayva); spit (spit); spittle (ispital) ~ candhuuf

-da: (magac, dhedig, keli) geed biyo badan oo cagaaran oo xawaashka dheriga lagu daro ka mid ah. Dh: cayo, calyo.

calyo -da: (magac, dhedig, keli) dareere biyabiyood ah oo aan midab lahayn oo qanjidhada calyadu soo saaraan, kaasi oo cuntada qooya oo jilciya. Dh: dhareer, candhuufo.

de: saliva

lx: calyo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

syn: candhuufo, dhareer;

key: calyo

/jelo/ violoncello; (n) seelo (qalab muusiko oo kabanka u eg oo ul lugu garaaco).

(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.

(Beelya-da)

Haadka waaweyn tu kamid ah.

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

f. n., [collective] large bird of prey species

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

cf: haad

de: large bird of prey sp.

lx: beelyo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: beelyo

(Caalya-ha)

(xoolo cayiley) baruuro lullusha (bari, macal, kd.).

m. n. fat parts of an animal (especially sheep)

-ha: (magac, lab, keli) xoolo aad u naaxay oo ay baruuro ka lullushaan.

de: fat parts of an animal (especially sheep)

lx: caalyo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: caalyo

(fal) xuuman aan qofku lahayn ku sheeg. Dh: canbaaray; fadeexadee;.

Cordia somalensis 50

name-f camel-owner; lucky; rich. Syn: Geelle

(Heella-da)

Heesaha jaad kamid ah.

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

f. n. love song, lyric

-da: (magac, dhedig, kali) magac guud oo kulmiya ciyaaraha Soomalida ee sacabka iyo. jiibinta leh intooda badan. Hannaan quruxeey, haweeya acddeey, Horjoogaagu heelo igu dhali. Dh: ciyaar.

heello-da: (magac, dhedig, keli) heesaha jaad ka mid ah.

cf: hees

de: love song, lyric

lx: heello

pd: (/da)

ps: n6-f

key: heello

(fal) goob lagu ogaado u yeel. Alaabta u meelay. Dh: meelee.

meelay: (fal) shaqo ama mihnad uu ku negaado sii. Wiilka iga meelay. Dh: shaqysii.

m.dh Abaal.

-da: (magac, dhedig, keli) tudhaale ama kaga doonid abaal danbe..

(fal) tab iyo farsamo aad ujeeddadaada ku gaadho samee.

-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dad beelbeel u dejin, dad ururin oo beelbeel u qaybin.

(Belaaya-da)

Dhibaato dhacda oo waxyeello xun cid gaarsiisa; hoog; ba'; belo; baas.

m.dh Belo dhibaato weyn oo xambaarsan murugo iyo tiiraanyo. la-mid: balaayo, belo.

m.dh Belo dhibaato weyn oo xambaarsan murugo iyo tiiraanyo. la-mid: balaayo, belo.

f. n. difficulty, hardship, evil, calamity, misfortune

-belaayada: (n) disaster (dizaaster) ~ balaayo. —Syn: calamity, catastrophe, cataclysm

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato dhacda oo waxyeello badan leh; wixii aan wanaagsanayn oo dhan. Belaayo daaman la qabtay leedahaye dabo la qabto ma leh. Dh: ba', baas, massiibo, balaayo, hankaag, baaba', hoog. belo. Li: wanaag, barkhad.

a: balaayo, belo

bw: Arabic

de: difficulty, hardship, evil, calamity, misfortune

lx: belaayo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: belaayo

f.g3 (-saday, -satay) Cunto gowsaha ku burburin. la-mid: calasho.

f.g3 (-saday, -satay) Cunto gowsaha ku burburin. m.f.dh, calalsasho. la-mid: calasho.

v. chew

(fal) cunto ilkaha ku jilci; calanji.

a: calasho

de: chew

lx: calalso

pd: (calalsaday)

ps: v3a=tr

key: calalso

(Ceebayn-ta)

Ceeb ka sheegid ama ku sheegid; ceeb u yeelid; canbaarayn.

m.f.dh eeg ceebee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ceeb ka sheegid ama ku sheegid, xumaan ka sheegid. Dh: cambaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ceebayn.

m.dh Daal.

f.g3 (-gtay, -gatay) Cid eryasho.

(Meelayn-ta)

(wax, qof) Meel dhigid, u yeelid, ku ogaansho.

m.f.dh eeg meelee.

-ta: (n) placement (paleeys mant)

Da archiviare

To file away

Archiviazione; conservazione

Filing; conservation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel lagu ogaado u samayn oo u diyaarin. Dh: meelays.

meelayn-ta: (magac, dhedig, keli) xil ama shaqo qof u diyaarin. Dh: balaasayn, meelays, shaqaysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg meelayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fiican u fahmid; dhegaysi iyo u dhug-yeelad waxa la baranayo ama laga xogwarramayo. Weelaynta casharkaaga ku dadaal.

weelayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo maacuun dhigid. Weelaynta madbakhu waa masuuliyadda dumarka

(Xeelayn-ta)

Xeeladayn.

m.f.dh eeg xeelee. la-mid: xeeladayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xeelad ku samayn. Raggu xeelayn bay isku dhaafaan. Dh: xeeladayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xeeladays.

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; gumaysasho. 2. (f.mg) Dad kala firirsanaa si ay isu kaashadaan meel wada degsasho.

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Qolo kale xoog ku qabsasho oo beel ka dhigasho; gumaysasho. 2. (f.mg) Dad kala firirsanaa si ay isu kaashadaan meel wada degsasho. m.f.dh, beelaysasho.

v.auto: colonize, settle (down in an area)

(fal) beel ahaan isku xigsii; qolonimo uu u dhawayso. Ninkii walaalkaa ah beeleso.

de: colonize, settle (down in an area)

lx: beelayso

pd: (beelaystay)

ps: v3b=auto

key: beelayso

m.dh Biyo xareed, saafi ah.

m.dh Biyo xareed, saafi ah.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo xareed ah oo ku jira meel balli ah ama jidhaan ah oo nadiifa. Calcalyada oo an dhicinoo, ufadu ciidda saxar qaaddo.

name-m back from the well. Lit: he who was born while the water caravan was coming back home

magac loo baxsho wiil dhashay milay uu dhaanku ceelka ka soo laabmay.

magac loo baxsho wiil ceel ku dhashay ama dix. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in malihiisa iyo taladiisa sida ceelka loogu soo arooro.

m.f.dh eeg ceelgee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo biyo la doonasho; aroorin.

-da: (magac, dhedig, keli) dareen sillan oo lagu sigto ama leh matag oo ay keento cunto xumaatay ama dhadhan la kahdo oo la cunay. Dh: yaqyaqsi, yaqyaqsood, daalalyood, yalaalugo.

m.dh la-mid: dhalaalo.

(Diilalya-da)

Dhaxan daran; qarqaryo; gabayoox; gabaddano.

m.dh Dhaxan aad u badan.

f. n., [collective] cold (weather)

-da: (magac, dhedig, keli) qammuunyo dadka la soo derista.

de: cold (weather)

lx: diilalyo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: diilalyo

m.dh la-mid: geeleyn.

m.dh Haweeney aan magaceeda la aqoon ama aan la doonayn in la sheego. la-mid: heblaa.

m.dh Haweeney aan magaceeda la aqoon ama aan la doonayn in la sheego. la-mid: heblaa.

m.f.dh eeg heelo. la-mid: heelad.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg heel.

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kuwiisa yar yar ee dhabarka lagu sido.

heelliyo-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka tan dhedigga ah. Kuye heelliyoy toos, miyaan hoolif mooyee, hal turxaana leeyahay.

f.g3 (-stay, -satay) Wax meel dhigasho.

v.auto: put something in a place

(fal) hanti meel kuu gaar ah ood ku ogaato dhigo. Intaada horta meelayso inta dadka waad u soo noqone. Dh: xaslado, meeldhigo.

meelayso: (fal) meel yeelo oo guur ama shaqo diyaarso. Intaad yartahay meelayso.