ceeg — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) «ka ~» wax, ka go' oo iska daa. Dh: caag.

2

ceeg: (tilmaame) biyo wadhan oo meel walba buuxa.

3

ceeg-ga: (magac, lab, keli) sida kuusha oo kale, wax carruurta loo taxo, oo luqunta loogu xidho. Dh: cunoqabad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceega-da)

2

(qof) hunguriga, si xoog leh ugu dhegid, si neeftu uga soo bixi weydo oo uu u dhinto ama ku dhowaado; cunaqabato; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹: (2).

waa la naqliyay ✓

vl. n. choking, strangulation

waa la naqliyay ✓

-ceegada: (n) stranglehold (straangal hold) ; the act of choking ~ ceejo-da, marjin

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hunguri qabasho oo neefta ku dhejin. Dh: miijis, mirjis, ceejo.

2

ceego -da: (magac, dhedig, keli) qarbid iyo wax la mid ah, miijin oo aad u buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

a: ceejo

2

de: choking, strangulation

3

lx: ceego

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f

6

key: ceego

waa la naqliyay ✓

1

(Ceegaagid-da)

2

(biyo, kd.) warnaan; afka hayn; buuxid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceejin-ta)

2

Ceego ku qabasho; cunaqabatayn; miijin; siririn; (ama ciijin).

waa la naqliyay ✓

1

(Cunaqabad-ka)

2

Hunguri qabasho si neeftu u soo bixi weydo; ceego; miijis; mirjis, sirir.

waa la naqliyay ✓

1

(Hirqasha-da)

2

Weel ama meel godan biyo aad uga buuxid; ceegaagid; buuxdhaafid; ka dhergid.

waa la naqliyay ✓

1

(Sirir-ta)

2

Cunaqabad; ceego; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

1

ceegaag¹: m.l la-mid: ceegaagid.

2

ceegaag²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) C./ka c.: balli, weel, xero iyo wixi lamida buuxid (biyo, caano, xoolo iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ceegaag². la-mid: ceegaag¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ceegsan. la-mid: ceegsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: ceegsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

ciiqo¹: m.dh (-ooyin m.l) 1. Meel ciriiri ah oo maritaankeedu dhib yahay. 2. la-mid: ceego.

2

ciiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley dhibaato la kulmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: ceegsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceegsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: ceegsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

margo¹: m.dh Qabashada nafley cunaha la qabto iyadoo neefta lagu celinayo ceego. la-mid: mergo¹.

2

margo²: f.mg3 (-gaday, -gatay) Wax cunaheeda cunto aan mari karin isku taagtay noqosho (nafley). la-mid: mergo².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley si xoog leh ceego ugu dhegid. 2. Xab biyo ka buuxaan afka ka xirid.

waa la naqliyay ✓

m.l Ceego. la-mid: mereg.

waa la naqliyay ✓

1

sirir¹: m.dh Nafley la ceejiyey wareerka iyo xanuunka ka gaara ee ay la indhacaddayso.

2

sirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley suuxid. 2. Nafley ceegsamid.

waa la naqliyay ✓

1

eeg¹: m.l 1. Meel laas u eg. 2. Meel la qoday oo biyuhu fariistaan.

2

eeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Qof ama wax indho ku hayn. Tusaale: “Beerta eeg”. 2. Soo ee.: booqasho ku tegid (meel). Tusaale: “Cali oo jiraan baan soo eegay”. 3. Ka ee.: halis ka ilaalin. Tusaale: “Carruurta dabka kaa eeg”. 4. Ku ee.: wax ku tijaabin. Tusaale: “Albaabka furaha ku eeg”. 5. Isu ee.: isbarbardhigid dad, waxyaabo, arrin iyo wixi lamida. Tusaale: “Labada qoraal isueeg”. 6. Iska ee.: wax, waxyeelladooda ka foojignaan.

waa la naqliyay ✓

m.l. fk 1. ęegga: waqtiga markaa la joogo; imminka, hadda. 2. ęeggayga, ęeggaga iyo wixi lamida: markayga, markaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Qof ama wax indho ku hayn. Tusaale: Beerta eeg. 2. Soo ee.: booqasho ku tegid (meel). Tusaale: Cali oo jiraan baan soo eegay. 3. Ka ee.: halis ka ilaalin. Tusaale: Carruurta dabka kaa eeg. 4. Ku ee.: wax ku tijaabin. Tusaale: Albaabka furaha ku eeg. 5. Isu ee.: isbarbardhigid dad, waxyaabo, arrin iyo wixi lamida. Tusaale: Labada qoraal isueeg. 6. Iska ee.: wax, waxyeelladooda ka foojignaan. m.f.dh, eegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. look at ~ out ~ over, inspect

2

eeg m. n. now, this moment

3

eeg (isku eeg) v. try out ~ compare

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ tay: (v) watch (wooj); look or observe carefully ~ daawo.

2

eeg: -ga: (n) at the present time; now (naaw)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fiiri wax kuu muuqda oo la arki karo. Eeg awrka soo socda. Dh: fiiri, dhugo, day, jeedaali.

2

eeg: (fal) hawl laguu dhiibay, ilaali oo daranyada ka dhaw. Axmadow, adhiga dacawada ka eeg. Dh: jir, daranyatir, ilaali, daranyadhaw.

3

eeg-ga: (magac, lab, keli) meel wareegsan oo loogu talo galay in biyaha gala ama fadhiista la cabbo. Dh: balli, war, har, dhijaan, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeg-ga)

2

1. Abbaar; toos; aaddanaan.

3

2. (ganacsi) si gaar ah oo badarka, kd., loo miiso; miis.

waa la naqliyay ✓

1

beeg¹: m.l 1. la-mid: beegmo. Raashinka la cuno, sida badarka, sonkorta, timirta iyo wixi lamida cabbirkooda. 2. la-mid: beegid.

2

beeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Suus, madaal, shood iyo wixi lamida wax ku miisid. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosi.

waa la naqliyay ✓

1

beeg¹: m.l 1. la-mid: beegmo. Raashinka la cuno, sida badarka, sonkorta, timirta iyo wixi lamida cabbirkooda.

2

beeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Suus, madaal, shood iyo wixi lamida wax ku miisid. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosi. m.f.dh, beegid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grain measure, any means of measuring grain by volume

2

beeg v. measure, weigh, scoop

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) measure a grain by using a tin container —ku beegan: (v) 1. facing the other way; opposite (opazit) 2. expected or scheduled; due (dhuu)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) galaan, koobbo ama miisaan ku qiyaas. Galaan iyo daasad iigu beeg hadhuudhka. Dh: miis, cabbir.

2

beeg: (fal) meel ama milay, ku toos. Ciiddu waxay ku beegantahay Salaasada. Dh: abbaar.

3

beeg-ga: (magac, lab, keli) qiyaasta iyo miisidda wax la miiso ama la qiyaaso. Beeg wanaagsan noo samee. Dh: cabbir.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceeb-ta)

2

Wax laga xishoodo; iin foolxun; ceebaal; xil.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] shame, disgrace

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) shame (sheeym); embarrassment (em-baares-ment); disgrace (dis-gareeys) ~ fuxshi

waa la naqliyay ✓

1

Vergogna

2

Shame

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo bulshada dhexdeeda, dhaqan ahaan reebban oo la naco. Dh: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: shame, disgrace

2

lx: ceeb

3

pd: (-ta Pl: ceebab (ka))

4

ps: n1-f, n4-f-abs

5

xe: Telling a lie is a shame.

6

xv: Arabic

7

key: ceeb

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cayd.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceel-ka)

2

God la qoday oo hoos u dheer oo wareegsan oo laga helo biyo ama saliid ama dhuxul ama wax kale.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jooloji) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jool.) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

Well

waa la naqliyay ✓

m. n. well; fuel dump

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. ceelal-ceelasha] well (weel); watering place

waa la naqliyay ✓

1

Pozzo

2

Well

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhulka oo hoos loo qodo oo isha biyaha laga gaadho; god dheer oo hoos loo qodo, si looga soo saaro biyo, shidal, macdan ama wax kale.

2

ceel: (eraydhawaaq) dameeraha biyaha loogu yeedho. 'Ceel' dheh dameeraha, biyaha ha u soo weecdaane.

waa la naqliyay ✓

1

de: well; [ext.] fuel dump

2

lx: ceel

3

pd: (-ka Pl: ceelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: ceel

waa la naqliyay ✓

بنر

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-say, -stay) Ka c.: qof xurmayn, weynayn.

waa la naqliyay ✓

v. respect, honor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka » xishood aad u badan iyo dulqaad. muuji. Ma ceese, waa la cayriyaa; ma cabsadena waa la dilaa.

2

cees: (fal) «u» cid kaa yar ama kaa itaal naqan, u naxariiso; u tudh.

3

cees -ka: (magac, lab, keli) xishood iyo sarriigasho; xurmo iyo weynayn.

4

cees -ka: (magac, lab, keli) «u ~» cid itaal naqan ama carruur ah, u tudhid ama u naxariisasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: cis ~ cisee

2

de: respect, honor

3

lx: cees

4

pd: (ceesay)

5

ps: v1=

6

syn: xurmee

7

key: cees

waa la naqliyay ✓

1

Deeg!

2

Erey fardaha lagu yiraahdo kolkii la doona hayo inay istaagaan.

waa la naqliyay ✓

1

deeg¹: m.l 1. D. ah: qof wax lahaa oo faqriyey. 2. la-mid: deegid.

2

deeg²: e.d Istaag! ( fardaha ayaana loo adeegsadaa).

3

deeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof cayrtoobid. 2. Qoor kacsi dartiis la caatoobid. 3. Fardo fuulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become poor

2

deeg inter. whoa!, stop!

3

deeg [feminine] n. peak; edge; shoulder

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caydh aan xoolo haysan noqo. Dh: caydhaw.

2

deeg: (fal) qoor kacsi dartiis la caatow.

3

deeg: (fal) fardo ama gammaan kale, fuul.

4

deeg: (ereycodeed) erey fardaha kolka la joojinayo la yidhaa sida awrta to' loo yidhaa kolka la fadhiisinayo ayaa deeg la yidhaa oo aayar baad ka degtaa joogsi dhaqaaq.

5

deeg -ta: (magac, dhedig, keli) dabargo' dhanka duunyada ama dadka ah.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Neef lug hore iyo lug dambe iskaga xirid.

waa la naqliyay ✓

v. tie by the leg

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qiyaas la'aan u socosho. Ansaleelluhu heega ayuu ku socdaa kolka aan la hagayn.

2

heeg: (fal) rati iyo wixii la mid ah, meel ku xidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: tie by the leg

2

lx: heeg

3

pd: (heegay)

4

ps: v1=

5

key: heeg

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) 1. la-mid: joog 1 (3). Weel bir ama macdan ka samaysan oo dabool leh oo caanaha iyo wixi lamida lagu shubto. 2. Xaashi si gaar ah loo habeeyey oo cid la siiyo si uu banki lacag uga qaato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) 1. la-mid: joog 1 (3). Weel bir ama macdan ka samaysan oo dabool leh oo caanaha iyo wixi lamida lagu shubto. 2. Xaashi si gaar ah loo habeeyey oo cid la siiyo si uu banki lacag uga qaato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. vessel with a lid, metal milk container

2

jeeg m. n. check, bank cheque

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) cheque (jeek), check (jeeg)

2

jeeg -ga: (n) metallic container for liquid or preserved meat

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, kali) bir duuban oo gaadhiga lagu dallaco oo kor u qaadda kolka shaag laga baddalayo. Wa: jeegag.

2

jeeg-ga: (magac, lab, kali) weel caag ka samaysan oo wax lagu shubto. Dh: jaag

3

jeeg-ga: (magac, lab, kali) xaashi ujeeddadeedu tahay in baananka lacagta lagaga qaato.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) cake (keyk) ~ doolshe

waa la naqliyay ✓

[adjective] equal (in size)

waa la naqliyay ✓

1

de: equal (in size)

2

lx: leeg

3

ps: adj

4

see: le'eg

5

key: leeg

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Wax gefid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Wax gefid. m.f.dh, seegid.

waa la naqliyay ✓

v. miss (out on), lose, omit

waa la naqliyay ✓

(fal) (la ~) la gef; ha la helin, la waa.

waa la naqliyay ✓

1

de: miss (out on), lose, omit

2

initial: s

3

lx: seeg

4

pd: (seegay)

5

ps: v1=tr

6

key: seeg

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) Turub hal dhibic leh oo ka sarreya baashiga. la-mid: yake (2), yeeke.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) Turub hal dhibic leh oo ka sarreya baashiga. la-mid: yake, yeeke.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) turub hal dhibic leh oo ka sarreya baashiga. Dh: yake

waa la naqliyay ✓

1

(Adeeg-ga)

2

Hawl qabad.

waa la naqliyay ✓

1

adeeg¹: m.l 1. Hadal aan qornayn oo cid loo dhiibo si ay cid kale u gaarsiiso, farriin. 2. Shaqa hoosaad laga qabto guryaha iyo xafiisyada oo aan u baahnayn xirfad gaar ah. Tusaale: “Adeeggii buu diidey”. 3. Waxyaabaha daruuriga ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay.

2

adeeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka a.: xafiis, guri makhaayad iyo wixi lamida hawl hoosaad ka qabasho. 2. Ka soo a.: waxyaabo daruuri ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay soo iibin.

waa la naqliyay ✓

1

adeeg¹: m.l 1. Hadal aan qornayn oo cid loo dhiibo si ay cid kale u gaarsiiso, farriin. 2. Shaqa hoosaad laga qabto guryaha iyo xafiisyada oo aan u baahnayn xirfad gaar ah. Tusaale: Adeeggii buu diidey. 3. Waxyaabaha daruuriga ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay.

2

adeeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka a.: xafiis, guri makhaayad iyo wixi lamida hawl hoosaad ka qabasho. 2. Ka soo a.: waxyaabo daruuri ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay soo iibin. m.f.dh, adeegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. serve, help

2

adeeg vl. n. service, help, labor, work

waa la naqliyay ✓

1

adeeg-ga: (n) 1. service (ser-vis). 2. help (heelp) ~ khidmad, khadaamad

2

adeeg-ga: (n) shopping (shooping). Ex: Caasho adeeg bay ku maqan tahay; Asha is away shopping —adeeg- adeegtay / adeegatay: (v) shop around

3

adeeg-ga: (n) message (maasej); a short communication conveyed by a person ~ farriin, fartiin. Ex: adeegaygii ma ku soo gaaray? did you get my message?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqee oo wax tar. Adeegoo u soo jeed, arrimaha laguu diray. Dh: shaqee, qabbaan.

2

adeeg -ga: (magac, lab, keli) agab wax lagu qabsado.

3

adeeg -ga: (magac, lab, keli) hawlqabadka iyo waxtarka cid geysato. Adeegga miyaad taqaan, sidii ummad loo horkaco. Dh: shaqayn, shaqays.

waa la naqliyay ✓

خِدْمَه

waa la naqliyay ✓

m. n. meter, gauge

waa la naqliyay ✓

-beegaha: (n) unit of measurement like meter, liter or gauge

waa la naqliyay ✓

1

de: meter, gauge

2

lx: beege

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: beege

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho. m.f.dh, beegasho.

waa la naqliyay ✓

v. measure (grain) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax inta uu dhanyahay ama inta uu leegyahay ogow. Beego inta kiiloo ee aad rabto. Dh: cabbiro, miiso, qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

1

de: measure (grain) for oneself

2

lx: beego

3

nt: beegad (ka) [vn-m], beegasho (/da) [vn-f]

4

pd: (beegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: beego

waa la naqliyay ✓