Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Caya-da)

2

Canyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: canyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] vegetable species

waa la naqliyay ✓

1

(Aiyo) All.Som. Portulaca oleracea L. Portulacaceae.

2

S Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

3

C Portulaca sp. aff. P. wightiana Wight&Arn. Portulacaceae

4

N,S Chenopodium murale L. Chenopodiaceae.

5

N,C Gynandropsis gynandra (L) Bria. Capparidaceae.

6

S,C Zaleya pentandra (L) Jeffrey. Aizoaceae.

7

N Cleome kelleriana (Schinz) Gilg&Bened. Capparidaceae.

8

S,C,N Vahlia somalensis Chiov. Crassulaceae.

9

C,N Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.

10

N Flaveria trinervia (Spreng) Mohr. Compositae.

11

S Boerhavia diffusa L. Nyctaginaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha xawaashka dheriga lagu sameeyo oo aad u dheecaan badan. Dh: calyo.

2

cayo -da: magac, dhedig, keli) geed biyood ka baxa dhulka jabadada ah iyo digada xoolaha. Cayo guri xoolo ma daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: canyo

2

de: vegetable sp.

3

lx: cayo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: cayo

waa la naqliyay ✓

1

(Calya-da)

2

Wax biyabbiyo ah oo aan midab lahayn oo canjirrada calyadu soo saaraan; cunnaday qoysaa oo jilcisaa, dheregdhacsigana wax bay tartaa; candhuufo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Dareere aan midab lahayn, qanjirrada xayawaanka ka yimaada oo cunnada jilciya; candhuufo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Dareere aan midab lahayn, qanjirrada xayawaanka ka yimaada oo cunnada jilciya; candhuufo.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): saliva

waa la naqliyay ✓

-calyada: (n) saliva (sa-laayva); spit (spit); spittle (ispital) ~ candhuuf

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed biyo badan oo cagaaran oo xawaashka dheriga lagu daro ka mid ah. Dh: cayo, calyo.

2

calyo -da: (magac, dhedig, keli) dareere biyabiyood ah oo aan midab lahayn oo qanjidhada calyadu soo saaraan, kaasi oo cuntada qooya oo jilciya. Dh: dhareer, candhuufo.

waa la naqliyay ✓

1

de: saliva

2

lx: calyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

syn: candhuufo, dhareer;

6

key: calyo

waa la naqliyay ✓

1

(Canya-da)

2

Cagcagaar biyo badan oo la cuno; cayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cagaar yar, dhanaan, ka baxa meelaha ciidda jilcan leh oo la cuno. la-mid: cayo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] vegetable species

waa la naqliyay ✓

[ANYO] Portulaca sp. aff. wightiana 01

waa la naqliyay ✓

1

(Anyo) All.Som. Portulaca oleracea L. Portulacaceae.

2

S Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

3

C Portulaca sp. aff. P. wightiana Wight&Arn. Portulacaceae

4

N,S Chenopodium murale L. Chenopodiaceae.

5

N,C Gynandropsis gynandra (L) Bria. Capparidaceae.

6

S,C Zaleya pentandra (L) Jeffrey. Aizoaceae.

7

N Cleome kelleriana (Schinz) Gilg&Bened. Capparidaceae.

8

S,C,N Vahlia somalensis Chiov. Crassulaceae.

9

C,N Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.

10

N Flaveria trinervia (Spreng) Mohr. Compositae.

11

S Boerhavia diffusa L. Nyctaginaceae.

waa la naqliyay ✓

-canyada: (n) small plant with a sour test

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caleen cagaar ah oo biyo badan leh oo la cuno. Dh: calyo, cayo.

waa la naqliyay ✓

1

a: cayo

2

de: vegetable sp.

3

lx: canyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: canyo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar habeenkii la tunto oo inta labo qori oo dab ah la isku dhufto, dhimbiilaha ka duula, lagu gubo qofka kaa soo horjeeda. Dh: dabkure.

2

caylo -da: (magac, dhedig, keli) eeg caylagolyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayma-da)

2

1. Xoolo badan oo lumay, ama la dhacay, waxyar oo ka haray oo nabadgalay.

3

2. Badbaado; nabaaddiino.

waa la naqliyay ✓

1

caymo¹: m.dh 1. In ka samatabaxday hanti burbur ku dhacay. 2. Kaalmo aan badnayn oo la siiyo cid hantidii ay lahayd dhaaftay. la-mid: caynaano.

2

caymo²: f.mg3 (-yntay, -ymatay) 1. Wax halis ka samatabixid. 2. Xoolo lumay ama la dhacay in yar ka badbaadid.

waa la naqliyay ✓

1

caymo¹: m.dh 1. In ka samatabaxday hanti burbur ku dhacay. 2. Kaalmo aan badnayn oo la siiyo cid hantidii ay lahayd dhaaftay. la-mid: caynaano.

2

caymo²: f.mg3 (-yntay, -ymatay) 1. Wax halis ka samatabixid. 2. Xoolo lumay ama la dhacay in yar ka badbaadid. m.f.dh, caymasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. take refuge, be secure, be safe

2

caymo [feminine] n. remainder, remnant of one's livestock ~ goods saved when the rest were lost ~ stolen; safety, security

waa la naqliyay ✓

name-m takes refuge, be secure, be save; remainder; safety, security

waa la naqliyay ✓

-caymada: (n) remnant, leavings, remains, remainder, rest or balance of goods saved after an event having fatal or ruinous results ~ caynaano

waa la naqliyay ✓

1

(fal) halis kugu soo fool leh, ka baxso; dhibaato, ka bedbaad.

2

caymo -da: (magac, dhedig, keli) xoolo badan oo lumay ama la dhacay, wax yar oo ka hadhay oo nabad galay.

3

caymo -da: (magac, dhedig, keli) nabaaddiino; caynaano; bedbaado.

waa la naqliyay ✓

-cayrada: (n) the act of chasing or pursuing; pursuit (per-suut) ~ eryid, buris

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) noole cararay oo la daba ordaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Naq cayada la bah ah oo degellada ka baxa. 2. Cayo.

waa la naqliyay ✓

Kuma? Kee? Tuma? Tee?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

question word: who?

waa la naqliyay ✓

1

who (huu) ~ kee; see [eeg] waayo?

2

ayo: (suffix)-. [ negative with ma or maan] used to form negative present continuous tense of some verbs with pronoun he or L. Ex: waxba maan arkayo; I am seeing nothing. Waxba maan sheegayo; I am saying nothing

waa la naqliyay ✓

erey weydiin ah oo lagu raadinayo cidda la sheegayo ama wax samaysay. Dh: waa kuma? waa kee? waa tuma? waa tee?

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cay-da) Wax af laga yiraahdo ama addin laga falo, oo loola jeedo in qof ama wax kale lagu canbaareeyo; waxkasheeg xun; aflaggaaddo.

2

2. (Cay-ga) Dhareer.

waa la naqliyay ✓

1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay².

waa la naqliyay ✓

1

cay¹: m.l Dhareer; calyo.

2

cay²: m.dh 1. la-mid: caay 1. Hadal ama fal qadaf ah oo cid loola jeedo. 2. God, shabaq, siriq ama bir iyo dabin kale oo loo dhigo ugaarta si ay ugu dhacdo. 3. Geedaha beerta laga guro oo inta la aruuriyo la gubo.

3

cay³: f.g1 (caayay, cayday; caayi) Hadal ama fal qadaf ah cid u jeedin. la-mid: caay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): drool

2

cay [feminine] n. insult, curse

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) offensive action or remark; insult (in-salt) ~ aflagaaddo, afxumo

2

caay -yey / caayday: (v) offend (o-feendh); affront (a-faront)-, outrage (awt-reej); swear at; curse

3

cay -ga: (n) saliva (salaayva); drool (duruul) ~ dhareer

waa la naqliyay ✓

1

Insulto

2

Insult

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, hadal xun ku dheh oo ceeb ku sheeg.

2

cay: (ereydhawaaq) erey loogu yeedho lo'da kolka la celinayo.

3

cay-da: (magac, dhedig, keli) hadal xun oo cid kale lagu cebaynayo. Li: ammaan.

4

cay-ga: (magac, lab, keli) calyada iyo dhareerka afka ka yimaadda ee ay qanjidhadu sameeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. aunt, uncle's wife; stepmother

2

aayo m. n. future, destiny

waa la naqliyay ✓

1

-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin

2

aayo: aayada: (n) 1. stepmother (isteep maadar); the wife of one's father or uncle. 2. aunt (aanti); the sister of one's father ~ eeddo. 3. u aayo: benefit (bene fit) ~ see also [eeg] u aay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) carruurta hooyada dhashay ma ahee, xaaska kale ee uu aabbahood, adeerkood ama abtigood qabo.

2

aayo-ha: (magac, lab, keli) mustaqbal wanaagsan oo dedaal hore midhihiisa la goosto. Dh: aayatiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caba-da)

2

1. (Weel) Dhadhan la kahdo, sida kan biyuhu yeeshaan kolka weel caanood lagu soo dhaansho.

3

2. Weelka jaadkaas ah.

waa la naqliyay ✓

1

cabo¹: m.dh Biyo, weel caanood lagu shubay oo yeeshay dhadhan la karhado.

2

cabo²: f.mg3 (-btay, -batay) Erayo calaacal ah dhihid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Ereyo calaacal ah dhihid. m.f.dh, cabasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. complain, reproach

2

cabo [feminine] n., [collective] sour smell in an unrinsed milk container

waa la naqliyay ✓

cabtay/cabatay: (v) complain (kom-palayn); complain against ~ cawday

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib qof ku gaadhsiiyay cid kale kaga ashtakoo; eed sheego. Dh: ashtakee, ashkatee.

2

cabo -da: (magac, dhedig, keli) biyuhu urta iyo dhadhanka ay yeeshaan, marka haanta caanaha lagu dhaansado. Dh: caancaanni.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) hilbo googa'an oo aan badnayn oo la isku keeno. Wallee culimo sheekheed wataan cado la siin waayin. Cado keliya waataan ka dhigay currubtii reerkaase. Dh: hilbo.

waa la naqliyay ✓

-cagaha: (n) [plural of cag-ta] feet (flit)

waa la naqliyay ✓

cako!: eeg caku!

waa la naqliyay ✓

s.m. - madax.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) la-mid: aqo.

waa la naqliyay ✓

v. starve to death, die of starvation

waa la naqliyay ✓

-caqday / caqatay: (v) starve (staarv); make someone hungry and thirsty ~ aqo

waa la naqliyay ✓

(fal) oon, harraad, dhanqalan.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqo

2

de: starve to death, die of starvation

3

lx: caqo

4

pd: (caqday)

5

ps: v3b=intr

6

key: caqo

waa la naqliyay ✓

1

(Cara-da)

2

Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood. m.f.dh, carasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

caro v. destroy things in frustration

waa la naqliyay ✓

carada: (n) anger (ang-ger)-, rage (reeyj); fury (fiyuuri)-, wrath (raath); indignation (in-dhig-neey-shin) ~ xanaaq, cadho

waa la naqliyay ✓

1

Rabbia

2

Anger

waa la naqliyay ✓

agg. - gacaliye; qaali.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ciil dartii, wax u baabi'i; ku cartan; ku cadho burbur.

2

caro -da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xaal, arrin.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh aad u casayd xilligii ay dhalatay.

waa la naqliyay ✓

1

agg. - dalool maran.

2

s.m. - xarig weyn (koronto, telefoon.)

waa la naqliyay ✓

1

(Cawa-da)

2

1. Laba-iyo-tobanka saac oo qorraxdu maqan tahay; habeen.

3

2. Nasiib-wanaag; ayaan; qadan; ul.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-ooyin, m.l) Habeen. 2. Nasiib wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-ooyin, m.l) Habeen. 2. Nasiib wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. night

2

cawo [feminine] n., [abstract] good fortune

waa la naqliyay ✓

name-f night; luck, fate, good fortune. Syn: Ayaan, Nasiib

waa la naqliyay ✓

-cawada: (n) 1. night (naayt), especially the hours of darkness ~ habeen, 2. luck (lak) ~ nasiib

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la rajaynayo in ay noqoto mid reerka barwaaqo u horseedda.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ayaan; nasiib.

2

cawo -da: (magac, dhedig, keli) labo iyo tobanka saac ee ay qorraxdu maqan tahay. Dh: habeen.

waa la naqliyay ✓

m.l Baahi weyn oo wax loo qabo. la-mid: ceed.

waa la naqliyay ✓

m.l Baahi weyn oo wax loo qabo. la-mid: ceed. caydan f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Qof, baahi weyn alaab maacuun u qaba ahaansho. m.f.dh, caydnaan. la-mid: ceedan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayn-ka)

2

1. Magaca xarafka saddexaad oo Alifka Soomaalida; (c).

3

2. Jaad; nooc: namuun.

4

3. Xarig awrta raran bogga lagaga xiro.

waa la naqliyay ✓

1

cayn¹: m.l (-yman, m.l) 1. Xarig isaga gudbo labada dhinac, oo rarka ku adkeeya gaadiidka nafleyda ah. 2. Magac carbeed xarafka 'c'.

2

cayn²: m.dh 1. Nooc; jaad. 2. Si, hab, qaab. 3. Keyn, dhul jiq ah oo dhir badan. la-mid: caynad.

3

cayn³: m.dh (naxwe) Dir naxweed ku shaqa leh in ay kala saarto labka iyo dheddigga ee magacyada, magacuyaallada iyo qaabka falalka (tus.: inantu way seexatay). Ereyada weertan cayn dheddigeed ayey wada muujiyeen: magaca, magacuyaalka iyo falkuba.

waa la naqliyay ✓

1

cayn¹: m.l (-yman, m.l) 1. Xarig isaga gudbo labada dhinac, oo rarka ku adkeeya gaadiidka nafleyda ah. 2. Magac carbeed xarafka 'c'.

2

cayn²: m.dh 1. Nooc; jaad. 2. Si, hab, qaab. 3. Keyn, dhul jiq ah oo dhir badan. la-mid: caynad.

3

cayn³: m.dh (naxwe) Dir naxweed ku shaqa leh in ay kala saarto labka iyo dheddigga ee magacyada, magacuyaallada iyo qaabka falalka (Tusaale: inantu way seexatay). Ereyada weertan cayn dheddigeed ayey wada muujiyeen: magaca, magacuyaalka iyo falkuba.

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: type, kind, sort; manner, way, mode

2

cayn m. n. strong cord, rope, girth-strap for camel; fan belt

3

cayn m. n. C [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

Cissus quadrangularis 01, Sarcostemma andongense 01

waa la naqliyay ✓

(Ain) C Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the central rope that holds together the load of a pack animal, especially the camel

2

cayn -ka / ta: (n) kind (kaayndh)', type (taayp) ~ nooc, jaad, caynad.

waa la naqliyay ✓

1

Tipo

2

Type

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xadhig awrka lagu raro oo sakaarka iyo xundhurta inta u dhaxaysa mara oo kabaallada ku xidhma.

2

cayn -ka: (magac, lab, keli) xaraf ka mid ah Alifba'da Soomaaliga iyo Carabiga.

3

cayn -ka: (magac, lab, keli) waxyaabo kala duwan mid ka mid ah. Dhar laba cayn kala ah ayuu keenay Dh: jaad, nooc, caynad.

4

cayn-ta: (magac, dhedig, keli) aqal yar oo buulah. Dh: cooshad.

5

cayn-ta: (magac, dhedig, keli) asalka iyo isirka uu wax ka soo jeedo. abnaq, isir.

6

cayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo daban leh. Dh: kayn, ay.

waa la naqliyay ✓

Wixii gacanqabsi yar leh ee wax lagu dhuujiyo. Girgirbixiyuhu wuxuu leeyahay labo cayn ee isku giijya labada miisaan iyo ilkaha dhex gala.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayr-ta)

2

(qof) aan xoolo iyo hanti kale midna lahayn; sabool.

waa la naqliyay ✓

m.l (cayr, m.dh) 1. Qof aan hanti lahayn. 2. (c., m.dh.) Dad aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (cayr, m.dh) 1. Qof aan hanti lahayn. 2. (c., m.dh.) Dad aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓