caydhi — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) eri oo fogee. Dh: eri, cayri.

2

caydhi: (fal) mid sabool ah oo aan wax haysan ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eryid iyo fogayn. Dh: buubin, cayrin.

2

caydhin -ta: (magac, dhedig, keli) mid sabool ah oo aan wax haysan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg caydhsad.

waa la naqliyay ✓

m. n. poor person; the poor

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) poor (puur); impoverished (im-poovarishidh) ~ fakhri, cayr. —Syn: indigent, needy, impecunious, penniless, poverty-stricken, destitute

2

caydh -a: (n) the poor (da puur)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) dad aan xoolo lahayn; dad sabool ah. Li: hodan.

2

caydh -ka: (magac, lab, keli) dabaysha iyo dhibcaha weerarka la moodo ee roobka horaantiisa soo dhaca. Dh: cayr.

3

caydh: (tilmaame) mid ama wadar aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: cayr {N}

2

de: poor person; [pl] the poor

3

lx: caydh

4

pd: (-ka Pl: caydh (-a ~ -dha))

5

ps: n5-m

6

key: caydh

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ilmo yar oo carruur ah. Curdankiyo markaasay dhintaan caydi korayaaye.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel aan la la rabin u socda, gees u du'.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Nooc mallayga yaryar ka mid ah oo koox-koox isu raaca. 2. Ilmo. 3. Wax yaryar oo aan qayme lahayn. (baayoloji) Nudo geed oo ka kooban unugyo si firfircoon u qaybsamaya oo soo saara unugyo; unugyadaas oo u meesiyooba nudaha cusub ee geedka.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kalluun yaryar oo kooxkoox isu raacraaca.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel ku huursan hawada u dhig; laydhka u dhig. Dh: neecaabi, layri.

2

laydhi: (fal) «soo ~» iftiimi; ifi; layri.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg saydh.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-bo ..., m.l) 1. Walax ama shay dabiici ah oo aan gelin weli warshado ama aan la farsamayn. 2. Alaab ay isticmaalaan warshaduhu si ay u farsamotumaan uguna beddelaan alaab la isticmaali karo; alaabta caydhiin waxaa qayb ahaan ka mid ah alaab farsamotuman, oo ay ka mid yihiin looxa jarjaran, burka qamadiga, kuwaas oo sii mara farsamotumid dheeraad ah. la-mid: alaab ceyriin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: alaab caydhiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-bo ..., m.l) 1. Walax ama shay dabiici ah oo aan gelin weli warshado ama aan la farsamayn. 2. Alaab ay isticmaalaan warshaduhu si ay u farsamotumaan uguna beddelaan alaab la isticmaali karo; alaabta caydhiin waxaa qayb ahaan ka mid ah alaab farsamotuman, oo ay ka mid yihiin looxa jarjaran, burka qamadiga, kuwaas oo sii mara farsamotumid dheeraad ah. la-mid: alaab ceyriin.

waa la naqliyay ✓

Carro caydhiin

waa la naqliyay ✓

Alaab caydhiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhuuni dab lagu kariyey oo diyaar u ah in la cuno. Labadii caydhiin wax ku qaybsataa bisayl iskuma cawrido.

2

bisayl -ka: (magac, lab, keli) midho caydhiinkii ka baxay oo gaadhey heer la cuni karo. Dh: dhuguc. bisayldhaaf -ka: (magac, lab, keli) wax dabka ku raagey oo aad u karsamay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ballandarree oo kaga bax waxaad isku ogaydeen. Belo ha qaaddo ninkii buriyey, ballan qaadku galaye. Dh: baaji.

2

buri: (fal) noole caymadi. Baraarka ha burin. Dh: eri, caydhi, baaci.

3

buri: (fal) weyso, soon, xaj iyo waxii la mid ah jebi. Dhuusadu wey burisaa.

4

buri: (fal) xeer ama qanuun jirey jebi ama ka tallaabso oo ku dhaqmi waa. Sharcigii burisay oo buuraha jiidhay.

5

buri: (fal) xunbo soo saar. Keldhigii wuu buriyee dabka ka qaad. Dh: aburi, budhi.

6

buri: (fal) war ama xog la hayay, beeni, warkii laguu sheegay ama aad hore u haysatey buri.

7

buri: (fal) (isku ~) dhiniciisa isku badi. Hadba kii bahnima kuu xigaa, laysku buriyaaye.

8

buri: (fal) used u kordhi; dheeri sii. Walaalkii buu u buriyey bariiskii.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) noole caymadin. Burinta baraarka ka jooji. Dh: eryid, caydhin.

2

burid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado Ilaahay oo la gudanayay, jabid.

3

burid -da: (magac, dhedig, keli) ballan la xidhay oo dad ka dhexeeyay, khilaafid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~> dhaqan iyo wax la mid ah iska xaaraantinimay; ka fogow.

2

caag -ga: (magac, lab, keli) geed meelaha kulul ka baxa, sida dhulbadhaha, oo laga liso dheecaan gadhoodha oo cinjirka laga sameeyo.

3

caag -ga: (magac, lab, keli) walax adag oo loodsami kara oo laga sameeyo dheecaanka geedka caagga ama hadhaaga saliidda caydhiin. Dh: cinjir.

4

caag-ga: (magac, lab, keli) meel godan oo ay biyuhu fadhiistaan.

5

caag-ga: (magac, lab, keli) wax lagu dhici waayay oo laga cabsaday deedna laga joogsaday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kabaha ka qaad; kabala'aan ka dhig.

2

cagaaji: (fal) cabsi gelin ama eryid. Dh: caydhi.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) kabala'aan ka dhigid; kabaha uga bi'id ama ka idlayn.

2

cagaajin -ta: (magac, dhedig, keli) caydhin; cagaajis eryood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caydhin; eryid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan bislaan oo in la cuno aan ku habboonayn. Dh: qaydhiin, caydhiin, ceeriin, qayriin, qeedhiin, qeeriin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhiin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhiin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) mid caydhiin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(fal) eri; firxi. Dh: cayri, caydhi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) beryid; meel ka fogayn. Dh: cayrin, caydhin, firxin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto aan bislayn. Li: bisayl.

waa la naqliyay ✓

Deflection

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey ma ahee dhinac kale u kicid. Dh: weecad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dawga ka leexin oo dhan u weecis. Baydhinta ka daa oo gaadhiga saanigaa eryo. Dh: baydhsiin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg caydanaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) mid aan hanti lahayn noqo. Dh: cayraw.

waa la naqliyay ✓

(fal) caydh ka dhig; sabool aan waxba haysan ka dhig. Waraabaa xoolihiii naga dhameeyay oo na caydheeyay. Dh: saboolee, caydhee.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg caydhay.

waa la naqliyay ✓

(fal) erey habaar ah oo uu macnihiisu yahay, 'sabool noqo' 'waxba ha haysan'. Dh: sabooloow, cayrow. Li: hodanoow.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kaa ordaya, xagga danbe ka mar oo xoog u eryo. Dh: caymadi, eryo, caymadi, cayrso, baacso.

waa la naqliyay ✓

name-m curse refuter, drool resistant

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil miidhodiid ah oo aan gardarro oggolaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceeshid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan u noolaansho. Dh: ceeshid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel mugdi ah, iftiimin. Dh: ifin, layrin laydhis.

2

laydhin -ta: (magac, dhedig, keli) wax ama meel, laydha u dhigid. Dh: babbin, neecaabin, laydhin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laydhin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg laydhsasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nadiifin oo uskagga iyo foolxumada ka dhaqid. Dh: dhaqid, maydhis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maydhid. maydhitaan -ka: (magac, lab, keli) dhiqitaan oo nadiif ka dhigitaan. Dh: maydhniin, dhaqitaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) 'biyo iyo wixii la mid ah, si baahahsan, meel durugsan ama tigaal ah, ugu daadin; sayrid.

2

saydhid-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, si baahahsan, meel durugsan ama tigaal ah, ugu daadin; sayrid.

3

saydhid-da: (magac, dhedig, keli) bahal, awr, iyo wixii la mid ah, micida ama afka, wax kale la gaadhid: sayrid: saydhis.

4

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) bahal, awr iyo wixii la mid ah, micida ama afka, wax kale la gaadhid; sayrid; saydhis.

5

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) qodax laan ku taal ama wax kale oo la mid ah, xoog u soo fakad oo wax kale ku dhicid, mudid; sayrid; saydhis.

6

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) wax weel ku jira si baahsan u daadin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh oo baahsan u daadin; bilbilid; sayris.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) 'mici' saydhid.

2

saydhis-ta: (magac, dhedig, keli) 'biyo, hadhuudh iyo wixii la mid ah saydhid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep and goats; herd

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [plural] goats and sheep ~ ari

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) beer ba'day wixii ka soo hadha oo ka baxa; beertu kolka ay ba'do inta yar ee ay soo saarto. Dh: ari.

2

adhi -da: (magac, dhedig, keli) jeegada inteeda madaxa ka tirsan oo dhakada sare iyo qadaadka ama mergaagga u dhaxaysa. Markii budka lagu dhuftay ayuu askarigu adhida u dhacay.

3

adhi -ga: (magacwadareed) erey kulmiya riyaha iyo idaha oo ka sooca ishinka 'geela iyo lo'da iwm'. Adhi maganti ma bariiyo. Dh: ari.

waa la naqliyay ✓

1

a: ari

2

cf: lax, orgi, ri', wan

3

de: sheep and goats; herd

4

lx: adhi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2-m-col

7

key: adhi

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibco-dhibcaha ka soo horreeya daruur markaas di'id bilaabaysa.

waa la naqliyay ✓

m.l Baahi weyn oo wax loo qabo. la-mid: ceed.

waa la naqliyay ✓

m.l Baahi weyn oo wax loo qabo. la-mid: ceed. caydan f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Qof, baahi weyn alaab maacuun u qaba ahaansho. m.f.dh, caydnaan. la-mid: ceedan.

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. buttocks; tail of sheep

waa la naqliyay ✓

1

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

2

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

3

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

4

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baruurta subagga badan leh ee idaha dabada kaga taalla. Dh: bari.

2

badhi -da: (magac, dhedig, keli) cadka buuran ee noolaha badhkii kaga yaalla gadaal ee lagu fadhiisto. Badhida ayuu fin iga soo baxayoo, ma fadhiisan karo. Dh: bari, sal.

waa la naqliyay ✓

1

a: bari

2

de: buttocks; tail of sheep

3

lx: badhi

4

pd: (-da)

5

ps: n2-f

6

key: badhi

waa la naqliyay ✓

v. turn, move, change direction

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) move aside or turn direction ~ bayr

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac ama gees u leexo. Hablayahow dhanqankii ka baydhee, maad is badhqabataan. Dh: weeco, bayr.

2

baydh -ka: (magac, lab, keli) weel aan weynayn oo wax lagu qiyaaso waxna lagu cabbiro. Laba baydh oo burcad ah haddaad shiisho hal baydh oo miid ah ma noqdaan. Dh: afkulibidh, bayr, bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayr {N}

2

de: turn, move, change direction

3

lx: baydh

4

pd: (baydhay)

5

ps: v1=

6

key: baydh

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef la rarayo bayd ku xirid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) badhaadhe iyo khayraad. Baqar lo' ah banaaxiga gu'gii baydi iyo raaxo. Dh: barwaaqo, hanti, hodan, badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.

2

caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.

waa la naqliyay ✓

1

(Caadi-ga)

2

1. Aan ka duwaneyn sida ama waxa la arki jirey ama caado loo lahaa.

3

2. Waxyaalaha loo bartay ama joogtada ah, kamid ah.

4

3. Aan qiime weyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: Wax sidii lagu yiqiin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: Wax sidii lagu yiqiin ah.

waa la naqliyay ✓

Normal

waa la naqliyay ✓

m. n. normal, ordinary, simple, regular [atr.] ; something not having much value

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) something normal; ordinary (oordinari)-, normal (noormal) ~ dabiici

2

caadi ahaan: (adv) normally (noormali); usually (yuu-shwali) ~ si caadi ah, caadiyan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel ama shay kale oo wax lagu shubto intuu qaadi karo ku shub oo idhan na ha u dhimin. Wiilasha gaawaha u caadi. Dh: buuxdhaafi. Li: fidhiq, dhin.

2

caadi-ga: (magac, lab, keli) wax aan ka duwanayn sidii hore ee la arki jirey ama caado loo lahaan jirey. Si caadi ah ayuu arrinku u dhacay.

3

caadi: (tilmaame) wax aan qiime weyn lahayn; wixii hore u jirey aan ka duwanayn.

waa la naqliyay ✓

name: Abdi

waa la naqliyay ✓

name-m servant

waa la naqliyay ✓

1

de: Abdi Abr: C/ in compound names (also for Cabdul)

2

lx: Cabdi

3

ps: name-m

4

xe: slave

5

xv: Arabic

6

key: Cabdi

waa la naqliyay ✓

1

(Caddi-da)

2

Caddaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: caddaan¹; la-mid: caddo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] whiteness

2

caddi [feminine] n. period of the waxing moon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lahaanshaha midabka cad ama iftiin. Li: madoobi.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadha-da)

2

Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daawo) Caallir maqaarka oo uu keeno “sarcoptes scabiei”. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daaw.) Caallir maqaarka oo uu keeno 'sarcoptes scabiei'. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

cadho [feminine] n., [collective] scabies; scab, itch; mange

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) a contagious skin disease, especially in domestic animals or livestock; scabies (iskay-biiz)

2

cadho -da: (n) anger (ang-ger) ~ xanaaq, caro. —Syn: rage, fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Xoolihii cadho ayaa haysa. Dh: candho.

2

cadho -da: (magac, dhedig, keli) dareenka qofku yeesho marka uu maankiisu wax diido. Dh: umal, xanaaq, dhirif. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sinnaanta iyo caddaaladda. Dh: caddaalad. Li: dulmi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ballan adag oo lagu heshiiyo. la-mid: axdi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ballan adag oo lagu heshiiyo. la-mid: axdi.

waa la naqliyay ✓

m. n. agreement, accord, treaty; pledge, oath, solemn promise

waa la naqliyay ✓