catatarid

catatar¹: m.l.kh C. ah: qandho kulul.

catatar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qandho kulul oo haysa awgeed la jarayn.

m.l.kh C. ah: qandho kulul.

-ka: (magac, lab, kali) xiddig ka mid ah sagaalka cirjiidh ee loo adeegsado faalka magiiganaha, wuxuu na ka dhexeeyaa Jaamac iyo Istamiic.

-da: (magac, dhedig, keli) haan la lulayo, cagaarasho.

m.f.dh eeg cantar².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan macne lahayn ku hadlid.

(Cataabid-da)

Hadal cataw ah ku hadlid; calaacalid.

m.f.dh eeg catow². la-mid: catow¹ (2).

vl. n. reproaching; rebuke

-da: (n) complaining (kom-pleeyning) ~ cabasho

-da: (magac, dhedig, keli) eeg calaacalid.

de: reproaching; rebuke

lx: cataabid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: cataabid

(Cayaarid-da)

Cayaar ka qaybgelid; dheelid.

m.f.dh eeg cayaar². la-mid: ciyaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka qaybgelid. Dh: dheelid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo muquuno ah cid siin. 2. Nafley meel aan laga arki karin gelin. 3. Isku m.: meel ciriiri ah si dhib iyo xoog leh ku dhexgelin (nafley).

v. squeeze through

(fal) meel cidhiidhi ah wax weyni inuu galo ku qasab; ku cadaadi oo xoog u geli. Kartoonka meesha ku matatari. Dh: cadaadi, riix, dirqi.

bw: magmakee

de: squeeze through

lx: matatari

nt: matataris (ka) [vn2a-m]

pd: (matatariyey)

ps: v2a=

key: matatari

(Qataarid-da)

1. Qataar ku xirid; qufulid.

2. Sixrid; falid.

m.f.dh eeg qataar².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qafilid.

qataarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale baad u samayn oo wax sixran ka dhigid. Saaxir qataaridda yaqaan lama soo dhawaysto. Dh: sixrid, baabid, falid.

m.f.dh eeg caratir².

-da: (magac, dhedig, keli) qof, wax u cadhada ku illaawo siin ama u samayn. caray: (fal) qof kale, 'car!' ku dheh, adoo u digaaya.

m.f.dh eeg casamar².

m.dh la-mid: cashatebid.

(Matatarin-ta)

(isku matatarin) meel ciriiri ah, dhib iyo xoog ku dhex gelid; jibaaxid; jiirid.

m.f.dh eeg matatari. la-mid: matataris.

-ta: (magac, dhedig, keli) buur sinteed socod ku marid. Matatarinta waad ku kufiye kabo adag qaado. Dh: matataris.

matatarin -ta: (magac, dhedig, keli) si xoog iyo xeeladiba ka buuxda wax meel uqu cadaadin oo ka dusin. Taladu matatarin ayay u baahan tahay.

(Matataris-ka)

Matatarin.

m.l la-mid: matatarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg matatarin.

matataris -ta: (magac, dhedig, keli) toobiyayn oo kolba meesha ay waddadu ka dhowdahay beegsasho. Matataris ayaan ku socday oo buurtaan garanaayay. Dh: toobiyayn.

-da: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dhibaato farabadan la soo kulmid. Adduunyo watatacidi kama dhammaato. Dh: rafaadid.

(Caraatamid-da)

Caraatan cayaarid.

m.f.dh eeg caraatan². la-mid: caraatan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cayaar wiil iyo gabdho ku kafti jireen, cayaarid; caraatan cayaarid; yooyootamid.

-da: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo nabadqab ku waabariisasho.

cawabaryid -da: (magac, dhedig, keli) cawabari helid; nabadgelyo helid.

m.f.dh eeg cawratir². la-mid: cawritirid.

-da: (magac, dhedig, keli) kibir darteed kala mannaanikhid. Dh: kibrid, faaqid, mataatixid

mataataxid -da: (magac, dhedig, keli) gabaw darteed kala daadasho oo jeexjeexmid. Dh: jarqiyoobid, humoobid.

caarid¹: m.dh la-mid: caar¹.

caarid²: m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

Low tide

(tilmaame) bad dib u baxday oo noqotay. Baddu waa caarid oo lama dabbaalan karo manta.

(Taarid-da)

Meel dheer ama sare wax soo surid, ka soo laallaadin.

m.f.dh eeg taar².

-da: (magac, dhedig, keli) meel kore soo sudhid, ka soo laadlaadin. Taarida alaabta dedeji gaadhigu wuu baxayaaye. Dh: taaris.

-da: (magac, dhedig, keli) si deggan oo aan degdeg lahayn wax u qabad oo u faltamid. Dh: miyirid.

aayarid -da: (magac, dhedig, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Aayaritaanka ayay arrimuhu ku hirgalaan.

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax cagaar ka dhigid. 2. (f.mg) Caano la lulayo dhibcihii ugu horreeyey oo subagga ahaa bilaabid.

v. paint green, make green

cagaari v. make someone wait in vain (for someone ~ something which is not coming)

(fal) haanta lul oo inay subag yeelato ku dedaal. Dh: lul.

(Cararid-da)

Wax laga baqo ama laga naxo ama si kale aan loo rabin, ka ordid; baxsasho; roorid, fakasho.

m.f.dh eeg carar². la-mid: carar¹ (1).

vl. n. running away

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed, xawli u socod. Dh: roorid, ordid, fakasho.

de: running away

lx: cararid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: cararid

(Catatab-ka)

Cantatab.

catatab¹: m.l la-mid: cantatab¹.

catatab²: f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: cantatab².

v. ramble on, mumble; talk without thinking

-ay / tay: (v) dote, be senile ~ cantatab, hantaatac

catatab -ka: (n) senility (siniliti); dotage (dow-teyj); old age senility ~ cantatab

-ka: (magac, lab, keli) hadalka calaacalka iyo cabashadu weheliyaan. Dh: cantatab.

a: cantatab

de: ramble on, mumble; talk without thinking

lx: catatab

pd: (catatabay)

ps: v1=

key: catatab

m.f.dh eeg catir². la-mid: catirayn, cartirid.

-da: (magac, dhedig, keli) weel la culay, cidaad marmarin.

m.f.dh eeg cawar². la-mid: cawaraad, cawiraad, cawirid.

vl. n. cheating, duping; blinding

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, waxyeello u gaysasho; cid kale, dhaawac gaadhsiin. Dh: dhaawacid.

de: cheating, duping; blinding

lx: cawarid

pd: (-da)

ps: vn1-f, vn2-f

key: cawarid

(Cayaari-ga)

Garangar yar oo inta xarig laga dhexdusiyo, waxyaalaha culus lagu shubashubeeyo; khafiyad.

cayaari¹: m.l.u Garangar yar oo inta xarig laga dhexdudisiyo, waxyaalaha culus lagu shubashubeeyo; khafyad. la-mid: ciyaari¹.

cayaari²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax ciyaar ku madaddaalin. la-mid: ciyaari².

v. cause someone to play, entertain, amuse, play with; make play; regulate play, referee a game

cayaari m. n., [collective] pulley

-ga: (n) pulley (puuli)

(fal) cid kale, dheelsii.

cayaari -ga: (magac, lab, keli) garangar yar oo inta xadhig laga dhex dusiyo waxyaalaha culculus lagu shubashubeeyo. Dh: khafiyad.

matatar¹: m.l 1. Qarinta wax la qariyo. 2. Khasbidda wax meel lagu khasbo. 3. la-mid: matatarid.

matatar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Nafley meel ayan mari karin ku khasbid.

-ka: (magac, lab, keli) farsamo wax lagu wado. Nin weyn matatar ayaa lagu yaqaan.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal isdhaafdhaaf ah ku hadlid. Dh: habataqid, hadaaqid.

m.f.dh eeg bantar².

-da: (magac, dhedig, keli) caatoobid oo wax hilib weyd ah leh noqosho. Gaajada ayaa neefka bantaridda ugu wacan.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

m.dh la-mid: caabuqid.

-da: (magac, dhedig, keli) barar oo hoosta ka bukid. Caabuqid badan ayuu yeeshay nabarku. Dh: millil, caabuqid. Li: bogsi.

(Cabaadid-da)

Cabaad soo saarid; qaylin.

m.f.dh eeg cabaad². la-mid: caabad¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) cabaad soo saarid; qaylin.

(Cadaabid-da)

Cadaab ku ridid; kadeedid; saxariirin; naarid.

m.f.dh eeg cadaab².

-da: (magac, dhedig, keli) kadeedid oo saxariirin; dhib gaadhsiin.

cadaabid -da: (magac, dhedig, keli) 'awood Ilaahay' cadaab ku ridid; naarta geyn.

(Cagaagid-da)

Meel cagaag leh oo cago caddaan lagu maray, xanuunkeed dareemid.

m.f.dh eeg cagaag². la-mid: cagaag¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) kabo cagaha la geliyo waayid.

cagaagid -da: (magac, dhedig, keli) meel dhagax, quruurux iyo wixii la mid ah leh, cagacaddaan ku kor marid.

-ka: (magac, lab, keli) cagaar noqod.

m.f.dh eeg cagaari. la-mid: cagaaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaar ka dhigid; cagaaris.