caqli — Macnaha & Turjumaada

1

(Caqli-ga)

2

Awood wax lagu garto; garaad; xis; kas; dhimir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo/cuquul, m.dh) Awood binu'aadanka u gaar ah oo ay wax ku kala gartaan; garaad. la-mid: aqli.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo/cuquul, m.dh) Awood binu'aadanka u gaar ah oo ay wax ku kala gartaan; garaad. m.dh.w, cuquul. la-mid: aqli.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] intelligence, mind; wisdom; cunning

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) brains (bareeynis), intellectual power; intellect (intal-lekt); logic (looj-ik) ~ maskax. -Syn: intelligence, wit, reason.

2

u caqliceli -yey / say: (v) talk or argue with someone logically; reason (rii-zen)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) awoodda maskaxda ee wax lagu garto. Dh: xis, kas, maan, garasho.

2

caqli: magac loo baxsho wiil ama gabadh la rajaynayo in ay noqonayaan kuwo garaad badan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: duug, maskax, xirgi

3

de: intelligence, mind; wisdom; cunning Pl = types of intelligence

4

lx: caqli

5

pd: (-ga Pl: cuquul (/sha))

6

ps: n2a-m, n8-m-mass

7

key: caqli

waa la naqliyay ✓

عَقل

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caqli.

waa la naqliyay ✓

m. n. intelligence, mind; wisdom; cunning

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) good judgment; Intelligence (intalajansi); intellectual ability; mind; brain; sound sense

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: intelligence, mind; wisdom; cunning

3

lx: aqli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

see: caqli

7

key: aqli

waa la naqliyay ✓

name: Ali

waa la naqliyay ✓

name-m exalted, high, lofty; the fourth Caliph of Islam (656-661) Cf: Caliyow

waa la naqliyay ✓

1

de: Ali

2

lx: Cali

3

ps: name-m

4

key: Cali

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: aqi.

waa la naqliyay ✓

v. starve someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) starve (istaarv); make someone hungry and thirsty ~ aqi

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo uu cabbo u diid oo harraad ha ku engego. Dh: oomi, harraadi.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqi

2

de: starve s.o.

3

lx: caqi

4

pd: (caqiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: caqi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Neef lo' ah si loo gowraco luquntiisa fidin. 2. Is c.: nafley, wax suuxsan ama liita iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. give oneself up, surrender, quit fighting

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef caal ku rid.

2

caali: (fal) (is ~) caasha dhiib oo sidii la rabo ha lagaa yeelo. Dh: isdhiib.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sinnaanta iyo caddaaladda. Dh: caddaalad. Li: dulmi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caqad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caqad.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) contract (kon-tarakt)-, agreement (agriiment) ~ heshiis, qandaraas

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) heshiis dad wada saxiixdo. Dh: cahdi; axdi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: maqle. Beer, bari iyo hilib la jarjaray oo laysku shiilay. 2. Dixri ku dhasha hilibka baruurta leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. fry pan; fried spiced liver ~ meat

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) eeg maqle.

2

maqli-ga: (magac, lab, keli) hilbo yar yar oo ka mida kuwa xaabka loo yaqaano oo laga sameeyo sanuunadda. Maqli iyo sanuunad iyo kimis saa'il lagu dooni.

waa la naqliyay ✓

1

a: maqle

2

de: fry pan; [ext.] fried spiced liver ~ meat

3

lx: maqli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: maqli

waa la naqliyay ✓

1

(Axmaq-a)

2

Qof caqli yar; dabbaal; nacas; doqon.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaq-a)

2

1. Aan caqli badnayn; nacas; doqon; dabbaal.

3

2. Waalid-caasi.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaqil-ka)

2

1. Caqli badan leh; waxgarad.

3

2. Waayeel, duq, madax.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaqilnima-da)

2

Caaqil ahaan; caqli wanaagsan lahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqlicelin-ta)

2

Waanin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqliggaab-ka)

2

Caqli gaaban leh; aan waxgarasho badnayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqlillaawa-ha)

2

Aan caqli fiican lahayn; garaadlaawe.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhug-ta)

2

1. Cudur geela ku dhaca; dhukaan; dhugato.

3

2. (-') a) Maan, fiiro, maskax, laab, xirgi, caqli, garaad; dhugmo. b) Abbaar; toog; nishaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaad-ka)

2

1. Kartida wax garashada; maan; kas; caqli; laab; xirgi; dhimir; maskax; fiiro; dhugmo.

3

2. (-) Nin qolo u madax ah; ugaas; iimaan; wabar; beeldaaje; boqor; suldaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Garabdaar-ka)

2

1. Caqli badan oo wax lagu maleeyo.

3

2. Wax xag Ilaah qof looga sheego; arooris, uur-kubbaallennimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Habi-ga)

2

Fiirada wax lagu kala garto; laab; qalbi; caqli; maan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kas-ka)

2

1. Garaad; caqli; maan.

3

2. Aqoon; garasho; kasmo.

4

3. Maag; ulakac; bareer; aan gef ama kamma' lagu samayn.

waa la naqliyay ✓

(qof) caqligiisu meel kale jiro u eg; maahsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kharaf-ka)

2

(qof) caqligiisa wax u dhinmeen; iskuddaran.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Laab-ka) a) Maro ama waraaq ama wax kale oo la isku soo rogo, la isku soo laabo. b) isku-soo-laabkaasi raadka uu reebo. c) Meel weecsan oo dhuuban oo hareeraha ay ka xigaan geedo ama buuro ama guryo; luuq. d) Wax la laabay oo gudo wax la gelin karo loo yeelay; jeeb; gol.

2

2. (Laab-ta) a) Oogada qaarkeeda kore, inta u dhexaysa surka iyo bogga; soojeedka saabka iyo feeraha; gaaddo; xabad; shaf. b) Kartida wax lagu garto; garaad; fiiro; caqli, qalbi; kal; xirgi.

waa la naqliyay ✓

1

(Maahin-ta)

2

Wax maahsan ka dhigid; (is maahin) qof caqligiisu maqan yahay iska dhigid; is khaafin.

waa la naqliyay ✓

(qof) Aan dhugmo iyo fiiro u lahayn waxa uu qabanayo oo caqligiisu meel kale jiro; aan baraarugsaneyn; maqan; khafsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Maan-ka)

2

Kartida qofku wax ku garto; garaad; caqli; laab; maskax.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg caqlisad.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) la-mid: caqliyayso.

waa la naqliyay ✓

v. become intelligent; become experienced

waa la naqliyay ✓

1

a: caqliyayso

2

de: become intelligent; become experienced

3

lx: caqliso

4

pd: (caqlistay)

5

ps: v3b=intr

6

key: caqliso

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caal³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax caal ku dhacay oo buka ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-miin, m.dh) la-mid: caalin¹.

waa la naqliyay ✓

name-m learned, educated

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a learned person in Islam; scholar (skolar); expert (ekis-peert) ~ aqoon-yahan, caalin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aad u yaqaana cilmiga siiba cilmiga diiniga ah. Li: caamo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caalin-ka) Cilmi badan yaqaan; aqoon dheer leh, (ama caalim).

2

2. (Caalin-ta) (is-caalin) caasha dhiibasho si dhibyari loogu bireeyo; isdhiibid; dagaallamid la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

caalin¹: m.l (culimmo/culummo, m.dh) 1. Qof aqoon badan u leh cilmiga. 2. Qof muslin ah oo diinta Islaanka aqoon sare u leh.

2

caalin²: m.f.dh eeg caali.

waa la naqliyay ✓

m.l (culimmo/culummo, m.dh) 1. Qof aqoon badan u leh cilmiga. 2. Qof Muslin ah oo diinta Islaanka aqoon sare u leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. scholar, scientist, learned person

waa la naqliyay ✓

name-m learned (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) scholar (skolar); expert (ekis-peert); erudite (eryo-daayt); learned person in Islam ~ aqoon-yahan, caalim

waa la naqliyay ✓

magac afka Carabiga ka soo jeeda oo loo baxsho wiil loo rajaynayo ama Eebbe loo baryayo in uu noqdo qof aqoon badan leh, gaar ahaan ta diinta.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) «is caasha dhiibid si hawlyari loogu gawroco; isdhiibid si dagaalla'aan ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: scholar, scientist, learned person

3

lx: caalin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: caalin

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunto, meyrax iyo wixi lamida gowsaha ku jilcin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunto, meyrax iyo wixi lamida gowsaha ku jilcin. m.f.dh, calalin.

waa la naqliyay ✓

v. chew

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) chew (juu); masticate (mas-tikayt); munch (manj) ~ calaanji

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan dareere ahayn afka geli oo ilkaha ku googoo illaa ad jilciso.

waa la naqliyay ✓

1

a: calili

2

de: chew

3

lx: calali

4

pd: (calaliyey)

5

ps: v2a=

6

key: calali

waa la naqliyay ✓

v. chew

waa la naqliyay ✓

1

a: calali

2

de: chew

3

lx: calili

4

pd: (caliliyey)

5

ps: v2a=

6

key: calili

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midab cawl ah, u yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley wax cayilan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley wax cayilan ka dhigid. m.f.dh, cayilin.

waa la naqliyay ✓

v. fatten (up), make fatter

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make plump or fat; fatten (faaten)

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, naaxi; mid shilis ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: fatten (up), make fatter

2

lx: cayili

3

pd: (cayiliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: cayili

waa la naqliyay ✓

1

(Maqlid-da)

2

Cod ama dhawaaq ama hadal dhegaha ku dareemid; dhegta u dhigid; dhegeysasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maqal³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. listening, hearing; report; rumor

waa la naqliyay ✓

-da: (n) hearing (hiyir 'ing); listening (lis'ining); sense of hearing ~ maqal-ka; dhegaysi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jabaq ama cod dhegaha ku dareemid. Nin dhega culus maqliddu waa ku dirqi. Dh: maqlis.

2

maqlid -da: (magac, dhedig, keli) talooyinka iyo waxsheegga dadka yeelid. Maqlidda waanada waalidku waa waajid diini ah. Dh: fulin.

waa la naqliyay ✓

1

de: listening, hearing; report; rumor

2

lx: maqlid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: maqlid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maqlid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel wax ka qaadid oo meel kale u rarid. Naqlinta cashirku ma cusla

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maro wax lagu dahaadho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Haween caqli badan leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. intelligent woman, sensible, smart

waa la naqliyay ✓

1

de: intelligent woman, sensible, smart

2

lx: caqliley

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: caqliley

waa la naqliyay ✓

1

(Caqlilow-ga)

2

Caqli fiican leh; garaad badane.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) Nin caqli badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) Nin caqli badan leh.

waa la naqliyay ✓