caqi — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: aqi.

waa la naqliyay ✓

v. starve someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) starve (istaarv); make someone hungry and thirsty ~ aqi

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo uu cabbo u diid oo harraad ha ku engego. Dh: oomi, harraadi.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqi

2

de: starve s.o.

3

lx: caqi

4

pd: (caqiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: caqi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caqad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caqad.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) contract (kon-tarakt)-, agreement (agriiment) ~ heshiis, qandaraas

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) heshiis dad wada saxiixdo. Dh: cahdi; axdi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aqin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) harraadin; oomin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqli-ga)

2

Awood wax lagu garto; garaad; xis; kas; dhimir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo/cuquul, m.dh) Awood binu'aadanka u gaar ah oo ay wax ku kala gartaan; garaad. la-mid: aqli.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo/cuquul, m.dh) Awood binu'aadanka u gaar ah oo ay wax ku kala gartaan; garaad. m.dh.w, cuquul. la-mid: aqli.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] intelligence, mind; wisdom; cunning

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) brains (bareeynis), intellectual power; intellect (intal-lekt); logic (looj-ik) ~ maskax. -Syn: intelligence, wit, reason.

2

u caqliceli -yey / say: (v) talk or argue with someone logically; reason (rii-zen)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) awoodda maskaxda ee wax lagu garto. Dh: xis, kas, maan, garasho.

2

caqli: magac loo baxsho wiil ama gabadh la rajaynayo in ay noqonayaan kuwo garaad badan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: duug, maskax, xirgi

3

de: intelligence, mind; wisdom; cunning Pl = types of intelligence

4

lx: caqli

5

pd: (-ga Pl: cuquul (/sha))

6

ps: n2a-m, n8-m-mass

7

key: caqli

waa la naqliyay ✓

عَقل

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo fadhdhiya, dhooqo iyo wixii kale ee gunta ku jira ku walaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqiida-da)

2

Rumaysnaanta mabda' ahaan loo rumaysan yahay arrimo badan oo diinta ku soo arooray.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqi. la-mid: caqin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: caqiido.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof caadeystay samaynta xumaha oo aan ku dhaqmin caqiidada islaamkaa. la-mid: ehelakhayr, ehlu-khayr.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof caadeystay samaynta xumaha oo aan ku dhaqmin caqiidada islaamkaa. la-mid: ehelakhayr, ehlukhayr.

waa la naqliyay ✓

/kanan/ (n) 1. caqiido; qaanuun (n) 2. xeerka kaniisad u deggan (n) 3. wadaad kaniisadeed oo darajo sare leh.

waa la naqliyay ✓

/kriidh/ (n) caqiido, iimaan.

waa la naqliyay ✓

/dhoktarin/ (n) 1. caqiido (n) 2. mabda'.

waa la naqliyay ✓

/dhogma/ (n) caqiido, siiba mabda' diineed.

waa la naqliyay ✓

/ivaanjelakal/ (n) qayb ka mid ah firqooyinka kaniisadda kiristaanka oo xooga saarta caqiidada iyo barashada baybalka.

waa la naqliyay ✓

/feyth/ (n) 1. caqiido, iimaan (n) 2. aaminaad, daacadnimo.

waa la naqliyay ✓

/hyuumanism (n) rumaysnaanta falsafadda insaaniyadda oo aadanaha u gooni yeeleysa nidaamkooda iyadoon loo noqon caqiido diineed.

waa la naqliyay ✓

/aydhiyolaji/ (n) ideologies, aydhiyoolojiyad (caqiido, garaad siyaasadeed ama mid bulsho). e.g. Socialist ideology.

waa la naqliyay ✓

/maartar/ (n) shihiid (qof u dhintay caqiidadiisa ama wuxuu rumaysan yahay).

waa la naqliyay ✓

/par sweyshan/ (n) 1. qalqaalo (qalqaalo iyo ku dirqin wax uga dhammayn) 2. mabda' ama caqiido.

waa la naqliyay ✓

/rilijan/ (n) diin (caqiido diineed).

waa la naqliyay ✓

/tenat/ tenets (plr); (n) caqiido (mabda').

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley gaajo iyo harraad badan badid. la-mid: caqi.

waa la naqliyay ✓

v. starve someone to death

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) starve (istaarv); cause to suffer extreme lack of food and water ~ caqi

waa la naqliyay ✓

(fal) cunnaxumi u dhimo. Dh: caqi.

waa la naqliyay ✓

1

a: caqi

2

de: starve s.o. to death

3

lx: aqi

4

pd: (aqiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: aqi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; have an empty stomach; starvation (istaar-veyshiri)-, starving to death ~ aqda, gaajo iyo oon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahi weyn oo biyo loo qabo. Caq ayuu Timir u dhintay. Dh: aq, oon, harraad.

waa la naqliyay ✓

1

a: aq

2

de: hunger, starvation

3

lx: caq

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: caq

waa la naqliyay ✓

1

(Cafi-ga)

2

Wax xun oo qof falay ama loo qabey, oo eedsiiskii uu mutaystay laga daayo; saamax.

waa la naqliyay ✓

1

cafi¹: m.l la-mid: cafis.

2

cafi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Dembi ama qaan cid gashay u dhaafid.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Dembi ama qaan cid gashay u dhaafid. m.f.dh, cafiyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. pardon, forgive; spare (life, feelings); take pity

2

cafi vl. n. pardon; forgiveness

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) forgive (fer-giv) someone; excuse (ekis-kiyuuz); condone (kon-doon); pardon (paa-don) ~ saamax, masaamax, u dambi dhaaf

waa la naqliyay ✓

1

(fal) saamax oo u dembi dhaaf; cid dembi kaa gashay, iska saamax. Dh: saamax.

2

cafi-ga: (magac, dhedig, keli) wax xun oo qof falay ama loo qabey, oo aan la eedsiine laga dhaafo. Dh: saamax, denbidhaaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagi-da)

2

Haddeer, amminka.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wakhtiga markaa la joogo; haddeer; imminka. 2. Meel.

waa la naqliyay ✓

f. n. now, the present time

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) imikadaa la joogo. Dh: hadda, imika, eegga.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cag (2)

2

de: now, the present time

3

lx: cagi

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-time

6

syn: haddeer, amminka ~ imminka

7

key: cagi

waa la naqliyay ✓

name: Ali

waa la naqliyay ✓

name-m exalted, high, lofty; the fourth Caliph of Islam (656-661) Cf: Caliyow

waa la naqliyay ✓

1

de: Ali

2

lx: Cali

3

ps: name-m

4

key: Cali

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) la-mid: aqo.

waa la naqliyay ✓

v. starve to death, die of starvation

waa la naqliyay ✓

-caqday / caqatay: (v) starve (staarv); make someone hungry and thirsty ~ aqo

waa la naqliyay ✓

(fal) oon, harraad, dhanqalan.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqo

2

de: starve to death, die of starvation

3

lx: caqo

4

pd: (caqday)

5

ps: v3b=intr

6

key: caqo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Qof ama xayawaan ka caraysiin. 2. (f.mg) Neef rimman candho keenid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Qof ama xayawaan ka caraysiin. 2. (f.mg) Neef rimman candho keenid. m.f.dh, carin.

waa la naqliyay ✓

v. provoke, anger (a dog, wasps, etc.)

waa la naqliyay ✓

-yay / say: (v) tease (tiiz); incite (in-saayt)-, provoke (pro-vowk): irritate (iritayt); instigate anger; annoy ~ cartan, cariiqsi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef rimman, dhaysi oo muuji calaamadihii dhalitaanka.

2

cari: (fal) (ka ~) xoolo, bahal iyo wixii la mid ah, ka cadhaysii oo weyrixi.

waa la naqliyay ✓

1

de: provoke, anger (a dog, wasps, etc.)

2

lx: cari

3

pd: (cariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: cari

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/ -isay; -iyi) la-mid: caawi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: fiqi².

waa la naqliyay ✓

nickname-unisex he/she who consults secretly

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) say or tell privately or secretly; whisper (wispar)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof diinta aad u bartay. Faqi tolkii kama jannatago. Dh: fiqi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid harraad iyo gaajo ku dilid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo yar caano ka jalin. Tusaale: Canuggii bay jaqisey.

waa la naqliyay ✓

1

(Taqi-ga)

2

Nin Ilaah-ka-cabsi badan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh T. ah: qof Ilaah cabsidii u go'dooma.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh T. ah: qof Ilaah cabsidii u go'dooma.

waa la naqliyay ✓

m. n. religious, god-fearing ~ devout person

waa la naqliyay ✓

name-m God fearing, heedful of God

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) pious person (paayas peer-son); religious person

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof alle ka cabsi badan aadna u cibaadaysta.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caabid

2

de: religious, god-fearing ~ devout person

3

initial: t

4

lx: taqi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: taqi

waa la naqliyay ✓

name-m usefulness, goodness; fate, destiny. Syn: Caaqibo

waa la naqliyay ✓

1

(Caaqil-ka)

2

1. Caqli badan leh; waxgarad.

3

2. Waayeel, duq, madax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-liin/-llo, m.dh) 1. Nin caqli badan. 2. (-llo/cuqaal m.dh) Nin bulsho meel ku wada nool u dooratay inuu madax u noqdo; nabaddoon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-liin/-llo, m.dh) 1. Nin caqli badan. 2. (-llo/cuqaal m.dh) Nin bulsho meel ku wada nool u dooratay inuu madax u noqdo; nabaddoon. m.dh.w, cuqaal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. intelligent person, wise man, smart one

2

caaqil: m. n. chief, headman, elder

waa la naqliyay ✓

1

name-m intelligent, wise, smart

2

name-m sensible; wise

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) wise or intelligent person; having a sound judgment and rationality. Ex: taliye caaqil ah; a wise leader

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil la rajaynayo in uu noqdo mid garaad badan oo taliya.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qofka waxgaradka ah ee caqlibadni lagu tuhunsanyahay. Axmed waa nin caaqil ah.

2

caaqil -ka: (magac, lab, keli) duq dhaqan ahaan laga danbeeyo oo reer hoggaamiye u ah. Dh: isin, aaqil, wabar, nabaddoon, islaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo wasakhayn; biyo fadhiya walaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqi-ga)

2

Wax la bixiyey, inta ka soo harta; dheeri; hanbo; haraan.

waa la naqliyay ✓