calyayn
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calyayn
-ta: (magac, dhedig, keli) wax calyo ku qoyn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calyay
(fal) wax calyo ku qoy.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
callayn
-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calyays
-ka: (magac, lab, keli) walax calyo ku qoyn. Dh: calyayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calyeyn
(Calyeyn-ta)
Calyo ku qoyn; candhuufayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
calyeyn
m.f.dh eeg calyee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calyeyn
-ta: (magac, dhedig, keli) candhuuf ku tufid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calalayn
(Calalayn-ta)
Calal ka dhigid; duug ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
calalayn
m.f.dh eeg calalee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calalayn
-ta: (magac, dhedig, keli) calal ka dhigid; duug ka dhigid; duugayn; calalays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calan
(Calan-ka)
Cad maro ah oo midabyo leh oo qori dheer laga babbiyo oo qaran ama maamul kale astaan u ah. ~ Bandiirad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
calan
calan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.
calan²: m.dh Barwaaqo, caafimaad iyo wixi lamida oo ka muuqda xoolaha jirkooda.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
calan
m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
calan
m. n. flag, banner
calan dejin [feminine] n. lowering of the flag
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
calan
-ka: (n) [ Pl. calamo-da] flag (flaag); banner (baan-er) Ex: maalinta calanka; Flag Day
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calan
-ka: (magac, lab, keli) maro midabyo iyo calaamado kale leh oo astaan u ah cid gaar ah; astaan gobanimo oo wadan xor ah ama urur gaar u leeyahay. Bir dheer baa la sudhaa oo uu ka babbada. Dh: baraq, bandiirad.
calan -ka: (magac, lab, keli) baraha midabyada ah ee idaha dushooda ku yaal sida barta madow oo idaha qaarkood ku yeeshaan badhida ilaa candhada.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
calan
de: flag, banner
lx: calan
pd: (-ka)
ps: n2-m
xe: the Somali National Anthem
xv: bandiirad
key: calan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alkayn
m.l (-no, m.dh) (kiimika) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alkayn
m.l (-no, m.dh) (kiim.) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caayan
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax, cay leh ahaansho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caayan
der. [adjective] insulted; blamed, censured
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caayan
de: insulted; blamed, censured
lx: caayan
pd: (caaynaa)
ps: adj-der
key: caayan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cadcad u googoyn. Dh: cadays, yaryarayn, cadcadayn, jarjarid.
cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo dahsoon ama muuqda oo gartaada run ahaanteeda caddaynaya sida: waraaqaha markhaatiga dhaarta sawirrada iwm. Dh: xujo. Wa: caddaymo.
cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) midabka caddaanka u yeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cagayn
(Cagayn-ta)
Cag la dhicid; ku tumasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cagayn
m.f.dh eeg cagee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cagayn
-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku tumasho; cagta la dhicid. Dh: cagays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calaan
(Calaan-ka)
Aan korin; cilin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
calaan
m.l (-nno, m.dh) 1. Qof garaadkiisu aad u yaryahay. 2. Cilin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
calaan
m.l (-nno, m.dh) 1. Qof garaadkiisu aad u yaryahay. 2. Cilin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
calaan
m. n. dwarf, midget
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
calaan
-ka: (n) mentally or physically retarded or disabled person; cretin (kiriiten)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calaan
-ka: (magac, lab, keli) qofka u dhaqma si aan habboonayn ama garashadiisu naqan tahay. Dh: doqon, nacas, dabbaal.
calaan -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo aan u korin sidii caadiga ahayd ama aad u gaaban. Dh: cilin, calaanberi, coon.
calaan -ta: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aan u korin sidii caadiga ahayd. Dh: cilin. calaanberi-ga: (magac, lab, keli) eeg calaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
calaan
de: dwarf, midget
lx: calaan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: calaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
callay
(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calman
La doortay; la jecel yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
calman
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la calmaday ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
calman
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la calmaday ahaansho. m.dh, calmanaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
calman
der. [adjective] chosen, appointed, loved
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calman
(tilmaame) qof la doortay ama la calmaday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
calman
de: chosen, appointed, loved
lx: calman
pd: (calmanaa)
ps: adj-der
key: calman
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
carayn
m.f.dh eeg caree.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
carayn
-ta: (n) an act of daring; a challenge
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
carayn
-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale 'car!' ku dhihid oo u digid. Dh: carays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Casayn
(Casayn-ta)
Casaan ka dhigid; midab cas u yeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
casayn
m.f.dh eeg casee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
casayn
-ta: (magac, dhedig, keli) kabo iyo wax la mid ah, baalashayn; baalash marin. Dh: baalashayn.
casayn-ta: (magac, dhedig, keli) walax, midab cas u yeelid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cawayn
-ta: (magac, dhedig, keli) fiidka ama habeenka, maddadaalo iyo waari ku soo jeedid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dalayn
(Dalayn-ta)
1. Dal ka dhigid.
2. Qurxin; dheehid; jalayn.
3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalayn
m.f.dh eeg dalee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dalayn
-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.
dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.
dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Galayn
(Galayn-ta)
1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.
2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
galayn
m.f.dh eeg galee.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
galayn
-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
galayn
-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
halyay
(tilmaame) qof geesi ah oo hoggaamiye ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jalayn
m.dh la-mid: jalaysiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Malayn
(Malayn-ta)
Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
malayn
m.f.dh eeg malee.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
malayn
-ta: (n) the act of thinking; thought (thoot) malo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
malayn
-ta: (magac, dhedig, keli) malo ama talo lagu meel maro keenid. Dh: arrimin, hoggaamin.
malayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin si u suurayn oo u mala'awaalid. Dh: malays qiyaasid. Li: hubid, ogid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
malyan
m.l la-mid: malyuun.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
malyan
num: million
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
malyan
-ka: (n) million (mil'yan); 1,000,000 ~ malyuun
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
malyan
-ka: (magac, lab, keli) tiro u dhiganta kun meelood oo min kun ah. Malyan bay ahaayeen raggii kaa maqnaa shalay e. Dh: malyuun, milyan, 1,000,000.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
malyan
de: million
lx: malyan
pd: (-ka)
ps: num-m
key: malyan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nalayn
-ta: (magac, dhedig, keli) nal iftiima ku xidhid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qalayn
m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qalayn
-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Salayn
(Salayn-ta)
Wax sal leh ka dhigid; sal u yeelid; meel qabadsiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
salayn
m.dh eeg salee. la-mid: salays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
salayn
-ta: (magac, dhedig, keli) hadal, sal u yeelid.
salayn-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeelid. Dh: saldhig.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalayn
-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ballayn
m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ballayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balwayn
-ta: (magac, dhedig, keli) hees balwo ah ku luqayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caadayn
-ta: (magac, dhedig, keli) caad yeelashada cirka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caanayn
m.f.dh eeg caanee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caatayn
(Caatayn-ta)
Caato ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caatayn
m.dh la-mid: caataysiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caatayn
-ta: (magac, dhedig, keli) weyd ka dhigid. Dh: weydayn.
caatayn -ta: (magac, dhedig, keli) jeenyagoosadka neef ruqo u hadhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cabbayn
(Cabbayn-ta)
Wax gudo leh wax kale ku gurid taniyo intuu ka buuxsamo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cabbayn
m.f.dh eeg cabbee.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cabbayn
-ta: (n) cramming (kraaming); stuffing (istaafing)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cabbayn
-ta: (magac, dhedig, keli) qori ama hub kale, dhuunta rasaasta u dhigid. Aabahay baa i baray cabbaynta qoriga.
cabbayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax mug leh, marka shay madhnaa la rabo in la buuxiyo sida kiish raashin ah ama barkimada cutubka lagu buuxiyo.
cabbayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax gudo leh wax kale ku gurid taniyo intuu ka buuxsamaayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caddayn
(Caddayn-ta)
1. Wax cad ka dhigid; muujin; qayixid; qeexid; nadiifin.
2. (masawir) farsamo, muuqaal filim ku yaal, filim kale korki ama warqad korkeed, loogu wareejiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caddayn
m.f.dh eeg caddee. la-mid: caddays (3).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caddayn
f. n. statement, certificate, declaration; clarification
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caddayn
-ta: (n) proof (pruufp, clarification (klaar-a-fikayshin)-, elucidation (j-luu-sidey-shin)-, assertion (aseer-shen) substantiation ~ daliil
caddayn -ta: (n) film processing; developing (di-va-loping)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Caddayn
Chiarimento
Clarification
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caddayn
-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal filim ku yaal, warqad ku wareejin. Dh: caddays.
caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) shaah iyo wixii la mid ah, caano ku darid. Dh: caanayn.
caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) hawraar, arrin, hadal iyo wixii la mid ah, si run ah u sheegid. Dh: qayaxid, caddays.
caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) derbi, loox iyo wixii la mid ah, midab caddaan ah marin. Dh: nuuradayn.
caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax uskagoobay, nadiifin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caddayn
de: statement, certificate, declaration; clarification; film developing
lx: caddayn
pd: (-ta)
ps: n2-f; vn1-f
key: caddayn
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cadhayn
(Cadhayn-ta)
Cadho ku ridid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadhayn
m.f.dh eeg cadhee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadhayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cadho ku ridid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
callayr
m.dh Garannuug dheddig oo aan weli gaarin da'dii rimay qaadka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
callays
-ka: (magac, dhedig, keli) eeg callayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cammayn
(Cammayn-ta)
Indhaha tirid; camma ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cammayn
m.f.dh eeg cammee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cammayn
-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan wanaagsanayn siin ama ka iibin, iyadoo loo tusayo inuu wanaagsan yahay.
cammayn -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha tirid.