caleen — Macnaha & Turjumaada

1

(Caleen-ta)

2

Xubnaha yaryar oo balballaaran oo xalxalleefsan, oo badanaa cagaarka ah oo laamaha geedaha ka baxa, middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eemo, m.l) 1. Geedka qeybtiisa laamaha ka baxda ee u sameysa cuntada. 2. Caleenta geedka shaaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eemo, m.l) 1. Geedka qeybtiisa laamaha ka baxda ee u sameysa cuntada. 2. Caleenta geedka shaaha.

waa la naqliyay ✓

f. n. leaf; tea

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. leaf (liif) 2. tea leaf ~ caleen shaah

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaarka ama dhegaha yaryar ee doogga ah ee geedaha laamahooda ka baxda.

waa la naqliyay ✓

1

de: leaf; [ext.] tea

2

lx: caleen

3

pd: (-ta Pl: caleemo (/ha))

4

ps: n1-f

5

key: caleen

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-eemo, m.dh) Koor yar oo geela loo xiro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada qori oo yaryar oo koorta gudeheeda ku dhexjira, midkood. Labada aleen ee koorta is le'egaysii. Dh: allane. alfa: (cilmi) 'saxarad' bixinno ka dhasha kaahfaahidda bu'aha curiyayaasha culus ee dabeeciga ah. Waa atam hilyam oo yeesha laba saldanab oo togan mar ku tuura labo elektaroon a = 2He-4.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aanay ka adkayn oo laga dhici karo. Daleen buu dhurwaagu ka soo booday.

waa la naqliyay ✓

1

(Faleen-ka)

2

1. Xabkaha xijiga ka baxa.

3

2. Dhirta xabagta.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhirta dhasha beeyada.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhirta dhasha beeyada.

waa la naqliyay ✓

m. n. sap, resin, gum (of a tree; used as incense)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah dhirta xabagta qaaliga ahi ka baxdo. Dad bay noloshoodu ku tiirsan tahay faleenka. Dh: beeyo, foox.

2

faleen -ka: (magac, lab, keli) xabagta xijiga lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

de: sap, resin, gum (of a tree; used as incense)

2

lx: faleen

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: faleen

waa la naqliyay ✓

1

(I) Manza;

2

(E) Heifer

3

(S) HALEEN (S. c. m.; Halen); MA Rimmantai (S. c. m.: Ma rimmantai)

waa la naqliyay ✓

1

(Buuri-ga)

2

1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; Tabako.

3

2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno).

4

3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo; sigaar; shurrug; saliid; dawo; udgoon; kd.

5

4. Buuriga la qiiqiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caleensaar-ka)

2

Caleemo iyo ubax si gaar ah u tidcan oo qofka la boqra hayo madaxa loo geliyo; jillaw ama mayrax ku xirid; duubid; ubaxsaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharab-ka)

2

Biyo dhibco ah oo cawska, caleenta, geedaha iyo dhulka habeenkii ku dega oo dabaysha qaboobi keento; sayax; yaxni.

waa la naqliyay ✓

1

(Geed'abaareed-ka)

2

Geedaha aan caleemuhu ka dhicin doog iyo abaar midna; dhirta aan abaartu karin oo weligeed caleenta cagaaran leh; weligicagaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaleela-da)

2

Geed yar oo aan qodax lahayn oo caleentiisa laysku dacarfaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Naq-a)

2

Caleenta iyo cawska cusub oo roobku soo saaro; doog; tigaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiir-ka)

2

1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub.

3

2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh.

4

3. (caleen, waran, ...) Tiirka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

5

4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Diirdiir yar oo caleenta digirta cunta.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed nagaar leh qodax, caleen yaryar iyo miro casuura ah oo anqaasta laga samaysto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eemo, m.l) (baayoloji) Qaybta ballaaran ee caleenta. Waxay yeelan kartaa qaabab kala duwan. Dhirta qaar ka mid ah ayaa in ka badan hal nooc oo b. c. yeesha, kuwaas oo ay ka dhacaan footoosintasiska iyo biyo saariddu.

waa la naqliyay ✓

1

baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.

2

baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid.

3

bąad¹: m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.

4

bąad²: f.mg1 (-day, -dday) Hooy ka dhixid (qof ama xoolo).

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc carro oo astaan u ah gobollada leh cimilada cirif-hoosaad, oo ah ka ay ka baxaan inta badan dhirta dabiiciga ah ee caleen irbadleyda.

waa la naqliyay ✓

1

buuri¹: m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.

2

buuri²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax cayilin, naaxin; wax weynayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geedgaab leh caleen iyo miro yaryar oo ka baxa meelaha biyo mareenka ahi. 2. Midab cagaar khaafiif ah leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab u eg kan caleenta iyo cawska marka ay dooganyihiin. 2. Doog. 3. Qudaar.

waa la naqliyay ✓

1

caleemasaar¹: m.l U boqridda cid loo boqro in ay bulsho madax u noqoto. la-mid: caleemasaarid.

2

caleemasaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof in uu bulsho madax u noqdo u boqrid. la-mid: caleensaar².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caleemasaar². la-mid: caleemasaar¹, caleensaar¹, caleensaarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Geed caleen yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eemo ..., m.l) (botani) Caleenta iskudhisani waxay leedahay baabaca caleen u qaybsan caleen yarooyin girigirkoodu gaarsiisanyahay aroore caleenta.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caleendhacsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caleensasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Caleen cunid (riyo).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Caleen cunid (riyo). m.f.dh, caleensasho.

waa la naqliyay ✓

-caleemaha: (n) [plural of caleen-ta] leaves (liivis); foliage (fooleyj)

waa la naqliyay ✓

1

(Calyeyn-ta)

2

Calyo ku qoyn; candhuufayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg calyee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) candhuuf ku tufid.

waa la naqliyay ✓

/kantiin/ (n) maqaaxi ku dhex-taal xero askareed, warshad iwm.

waa la naqliyay ✓

/kantiin/ (n) 1. quly. 2. buraashy.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caantayn.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil leh midab casaan iyo caddaan isku jira ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dandarranaan; dhibaataysnaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aysan ka adkayn oo laga dhici karo. Xerada halkaa daleensan ood soo saar. Dh: huddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalen) C Cyperus crassipes Vahl. Cyperaceae.

2

C Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) reerka dheri iyo dhaleen toona laguma oga.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg lanleemo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. conception, representation, hypothesis theory

waa la naqliyay ✓

1

a: maleyn ~ malayn

2

de: conception, representation, hypothesis theory

3

lx: maleeyn

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: maleeyn

waa la naqliyay ✓

1

(Alee-sha)

2

Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seashell species, small cowry shells

waa la naqliyay ✓

-aleesha: (n) seashell (siisheel) ~ angaleel, bacool

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bocool, laji

2

de: seashell sp., small cowry shells

3

lx: aleel

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f-col

6

key: aleel

waa la naqliyay ✓

/eyliyan/aliens;(n) laaji, shisheeye ama qof waddan kale u dhashay. e.g. an illegal alien crossing the border.

waa la naqliyay ✓

/eyliyan/ (adj) galty, kooyty (lang dhul kely ing dhalithi).

waa la naqliyay ✓

v., neg. condition: you [singular or plural.] / she would not have done

waa la naqliyay ✓

(suffix): used to form the past continuous tense of verbs with pronoun they. Ex: way qoslayeen; they were laughing. way cayaarayeen; they were playing

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) Neef la qalayo hilibkiisa xubin xubin u goyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) Neef la qalayo hilibkiisa xubin xubin u goyn. m.f.dh, cadayn.

waa la naqliyay ✓

v. chop very small, mince

waa la naqliyay ✓

1

de: chop very small, mince

2

lx: cadee

3

pd: (cadeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: cadee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -gaysay) Cid cag la dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -gaysay) Cid cag la dhicid. m.f.dh, cagayn.

waa la naqliyay ✓

v. push ~ hit with the foot, kick; trample on

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) eeg cagay.

waa la naqliyay ✓

1

de: push ~ hit with the foot, kick; trample on

2

lx: cagee

3

pd: (cageeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: cagee

waa la naqliyay ✓

1

(Calan-ka)

2

Cad maro ah oo midabyo leh oo qori dheer laga babbiyo oo qaran ama maamul kale astaan u ah. ~ Bandiirad.

waa la naqliyay ✓

1

calan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.

2

calan²: m.dh Barwaaqo, caafimaad iyo wixi lamida oo ka muuqda xoolaha jirkooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flag, banner

2

calan dejin [feminine] n. lowering of the flag

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. calamo-da] flag (flaag); banner (baan-er) Ex: maalinta calanka; Flag Day

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maro midabyo iyo calaamado kale leh oo astaan u ah cid gaar ah; astaan gobanimo oo wadan xor ah ama urur gaar u leeyahay. Bir dheer baa la sudhaa oo uu ka babbada. Dh: baraq, bandiirad.

2

calan -ka: (magac, lab, keli) baraha midabyada ah ee idaha dushooda ku yaal sida barta madow oo idaha qaarkood ku yeeshaan badhida ilaa candhada.

waa la naqliyay ✓

1

de: flag, banner

2

lx: calan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

xe: the Somali National Anthem

6

xv: bandiirad

7

key: calan

waa la naqliyay ✓

s.f. - nuurad.

waa la naqliyay ✓

caler, v. - Qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhalo farshiidda ka weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhalo farshiidda ka weyn.

waa la naqliyay ✓

1

calme, adj. - La dejiyo: la qaboojiyo; jabaq la'aan sangadh iyo hadal la'aan; Deggan.

2

calme, n.m. - daganaanta

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Nafley xanaaq dagaal geliya ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

v. anger, enrage, make someone angry

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) defy (di-faay); challenge (jaa-lanji), dare (deer); instigate anger; look for trouble ~ cari

waa la naqliyay ✓

(fal) ka xanaaji.

waa la naqliyay ✓

1

de: anger, enrage, make s.o. angry; dare s.o.

2

lx: caree

3

pd: (careeyey)

4

ps: v2b=tr

5

xe: I dare you

6

xv: Waan ku careeyey.

7

key: caree

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-seeyay, -saysay) 1. Wax midab cas u yeelid. 2. Kabo buraash marin. 3. Qof xisaab socota leh, deyn muddo gaaban siin (banki).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-seeyay, -saysay) 1. Wax midab cas u yeelid. 2. Kabo buraash marin. 3. Qof xisaab socota leh, deyn muddo gaaban siin (banki). m.f.dh, casayn.

waa la naqliyay ✓

v. redden, cause to be red

waa la naqliyay ✓

-yey/ casaysay: (v)l. make red; redden (ree-dhen) 2. overdraw (owvar-droo); overdrawing a bank account. 3. polish shoes; make smooth and shiny

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg casay.

waa la naqliyay ✓

1

de: redden, cause to be red

2

lx: casee

3

pd: (caseeyey)

4

ps: v2b=

5

key: casee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-weeyay, -weysay) Habeenka gelinkiisa hore sheeko, ciyaaro iyo wixi lamida waqti isku dhaafin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-weeyay, -weysay) Habeenka gelinkiisa hore sheeko, ciyaaro iyo wixi lamida waqti isku dhaafin. m.f.dh, caweyn.

waa la naqliyay ✓