cal — Macnaha & Turjumaada

1

(Cal-ka, Ca-sha)

2

1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.

3

2. Dhagax; shiid.

waa la naqliyay ✓

1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

f. n./m: rocky mountain; stone, rock

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax cad. Dhul uu cal ka buuxo ayaan soo maray. Dh: dhagaxshiil.

2

cal-sha: (magac, dhedig, keli) buur weyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: rocky mountain; stone, rock

2

lx: cal

3

pd: (-ka ~ /sha)

4

ps: n1-f/m

5

key: cal

waa la naqliyay ✓

1

(Agool-ka)

2

1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.

3

2. Astayn, calaamayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Akhdar-ka)

2

Midabka caleemaha qoyan; cagaar.

waa la naqliyay ✓

Karaamaysan; calman.

waa la naqliyay ✓

Arrad hayo; dharkii hore ka dhammaaday ama calallo ka noqday.

waa la naqliyay ✓

1

(Astaan-ta)

2

Wax laysku soo sooco (bar, haar, daqar); summad; tilmaan; asto; calaamo.

waa la naqliyay ✓

Asto loo yeelay; calaamaysan; suntan.

waa la naqliyay ✓

1

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

2

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbaca-da)

2

1. Gacanta dadka inta dhudhunka ka hoosaysa oo calaacasha, faraha iyo suulku ka mid yihiin oo wax lagu qabto; cukur; sacab; cagta nafleyda qaarkeed;

3

2. Orod gaar ah oo geelu cagaha la dhaco dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

(Baacug-ga)

2

1. Dhasha xoolaha calooshooda aan weli caano maahee wax kale gelin (= aan uus yeelan).

3

2. Caano la adkeeyey oo dhanaanno kala gaar ah lagu daray oo la cuno; farmaajo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baalfallaar-ta)

2

Mid ka mid ah shinbiro wadajir u duula oo xilliba dal u talaaba; caloosha waa ka caddahay, dhabarkuna waa madow iyo buluug isku darsan; waxay leedahay baalal dheerdheer oo fallaarta u eg, iyo dabo ganto leh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.

2

2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbaay-ga)

2

Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).

waa la naqliyay ✓

1

(Bagal-ka)

2

Cagcagaarka la cuno jaad ka mid ah oo leh caleemo balballaaran iyo buruq dhuuban oo dheer; (ama begel).

waa la naqliyay ✓

1

(Balanbal-ka)

2

1. Geed aan weyneyn oo dhirta dawada ka mid ah; wuxuu lee yahay caleemo balbaallaaran iyo miro korka xaad adag ku leh; waxaa kaloo loo yaqaan geed-jinni iyo banji.

3

2. Dhibaato weyn; hoog; ba'; silic; saxariir; luufluuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Bandiirad-da)

2

Calan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baryaqaad-ka)

2

Raabsi; calalis.

waa la naqliyay ✓

1

(Baryaqaadid-da)

2

Raabsasho, calalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bixid-da)

2

1. Meel (gudo, dhex...) ka tegid.

3

2. (ganacsi) gadmid, iibsamid; dhalid.

4

3. (xoolo) dhimasho.

5

4. Caloolbixid, shubmid, falmid, dooxmid.

6

5. (dhir, time, dab, qaylo, ...) soo dheeraan; korid. 6. Muuqasho; arkid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Booc-a) Hunguri; cune.

2

2. (Booc-da) Geed aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro waaweyn oo afuufan leh; wuxuu lee yahay liil jilicsan oo qurux badan oo xargo iyo dhar iyo waxyaalo kale laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] disease of cattle

2

caal [feminine] n. dewlap of cow

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi

2

caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.

3

caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

(n) (w) the fleshy, muscular back part of the human leg between the knee and ankle.

2

buruc ama kub

waa la naqliyay ✓

/kaaf/ (n) 1. weyl (ilmaha yar ee lo'da) (n) 2. kub (kubka lugta).

waa la naqliyay ✓

/kaaf/ (n) 1. weel loo. 2. kub.

waa la naqliyay ✓

n., (young of a cow) weyl, -ki; (in general) weylo, -ihi; (fleshy part of the leg behind, below the knee) muruq, -i.

waa la naqliyay ✓

name: Ali

waa la naqliyay ✓

name-m exalted, high, lofty; the fourth Caliph of Islam (656-661) Cf: Caliyow

waa la naqliyay ✓

1

de: Ali

2

lx: Cali

3

ps: name-m

4

key: Cali

waa la naqliyay ✓

/kool/ (v) 1. wicid; u yeerid (v) 2. teleefon u dirid (wicid).

waa la naqliyay ✓

/kool/ (v) 1. weerow, ing weerow. 2. maghy ing biyow. 3. telefoong ing dirow amy ha giliyow.

waa la naqliyay ✓

1

n., (vocal address) yeedh, -ki, yeedhnin, -ti.

2

call, v.tr., (to name) u bixi, ugu yeedh; (to invite) u yeedh; call after him, aad u yeedh; call again or back, soo celi; call aloud from, ka yeedh; call him aside, gooni ugu yeedh; call him out, away, dibadda u saar; call at that place, meesha sii mar; call back your word, hadalkaagi ku noqo; the governor calls for you, serkaalki baa kuu yeedhaya or doonaya; do you call for drink? ma waxaad cabtid baad doonaysaa? call for dinner, soorta hagaaji or soorta kala hagaaji; call forth, u yeedh; call in, soo geli; call in your money, lacagtaada ha kusoo gasho; call him off from that bad thing, ninka waxaa xun or dawga xun uga yeedh; I am called off from my studies, barashadaydi baa la iga yeedhay; call on, to, unto, upon, bari, dalbo; call him to help, caawimaad ugu yeedh; call over the names of the assembly, nin walba magiciisa ugu yeedh; call him to witness, marqaati ugu yeedh; call to remembrance, xusuusi; call together, iss u kaalaya; call him up in the morning, aroorta hore soo toosi.

3

call to prayer, v.tr., adin.

4

calling to prayer, n., adimaad, -di, eedaan, -ki.

waa la naqliyay ✓

Deggan

waa la naqliyay ✓

/kaam/ (adj) 1. daggan; xasillan (n) 2. xasillooni (v) 3.dejin; qaboojin.

waa la naqliyay ✓

/kaam/ (adj) 1. hasillyng, deggyng. (v) 2. hasiliyow, dijhiyow.

waa la naqliyay ✓

1

n., (at sea) xawaal, -shi.

2

calm, v.tr., qabowji.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cawl-ka) Midab casiin-ka-warqab ah.

2

2. (Caw-sha) Ugaarta waaweyn jaad kamid ah; waxay leedahay: midab cawl ah oo uurka iyo barida ka cad, daliig madow oo wejiga bartankiisa (geesaha taniyo sanka) ku dhilan; geeso marka hore dib u rogan oo kol labaad horay u soo rogmada.

waa la naqliyay ✓

1

cawl¹: m.l 1. Midab casaan xigeen ah. 2. Cawsha keeda lab.

2

cawl²: m.dh 1. Ugaarta waaweyn jaad ka mid ah, leh midab casaan xigeen ah, geesa dhaadheer iyo daba gaaban oo bogga ka cad; cawlo. 2. Cawl dhaddig ah.

waa la naqliyay ✓

1

cawl¹: m.l 1. Midab casaan xigeen ah. 2. Cawsha keeda lab.

2

cawl²: m.dh 1. Ugaarta waaweyn jaad ka mid ah, leh midab casaan xigeen ah, geesa dhaadheer iyo daba gaaban oo bogga ka cad; cawlo. 2. Cawl dhaddig ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] antelope species, Soemmering's gazelle

2

cawl m. n., [abstract] yellow, tan (color)

waa la naqliyay ✓

name-m yellow; tan; antelope

waa la naqliyay ✓

-cawsha: (n) gazelle (ga-zaal); antelope (aan-ta-loop)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil midab casaan iyo caddaan isku jira ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cawsha keeda lab.

2

cawl -ka: (magac, lab, keli) midab ciidciid u eg: midabka cawllaanka ee boodhka la moodo.

3

cawl-sha: (magacwadareed) ugaadha waaweyn jaad ka mid ah. Waxay leedahay midab cawl ah oo bogga iyo badhida ka cad, dalliig madow oo wejiga bartankiisa mara oo geesaha dhexdooda illaa sanka isku xidha oo qurux gaar ah u yeela. Waxa kale oo ay leedahay, geeso marka hore dib u rogan oo afka kore iskaga soo qaroofan.

waa la naqliyay ✓

/kowl/ (n) dhuxul (dhuxusha dhulka laga qodo).

waa la naqliyay ✓

n., dhuxul, -shi; live or burning, dhuxul nool.

waa la naqliyay ✓

ça, pron.dem. - kaas

waa la naqliyay ✓

çà, adv. de lieu - halkan, halkas

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.

waa la naqliyay ✓

1

inter. allright, ok, well, just, now, uh

2

bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn

waa la naqliyay ✓

1

(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.

2

N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.

3

N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.

4

N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying

2

bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder

waa la naqliyay ✓

1

(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.

2

bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.

3

bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.

4

bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.

5

bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.

waa la naqliyay ✓

1

de: C [letter of the Somali alphabet] Voiced pharyngeal fricative

2

lx: ca'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ca'

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay/-bbay, -btay; -bbi) 1. Hoore si isdabajoog ah u liqid. 2. Sigaar dhuuqid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay/-bbay, -btay; -bbi) 1. Hoore si isdabajoog ah u liqid. 2. Sigaar dhuuqid. m.f.dh, cabbid.

waa la naqliyay ✓

v. drink; take (medicine)

waa la naqliyay ✓

/kab/ (n) tagsi.

waa la naqliyay ✓

cabbay cabtay: (v) 1. drink (dirink) 2. smoke (ismowk) Ex: sigaarya cab; smoker

waa la naqliyay ✓

/kab/ (n) 1. taksy. 2. shukaanty baabuurky.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo ama dareere kale afka ku shubo oo liq.

2

cab: (fal) sigaar iyo wax la mid ah, qiiqiisa jiid oo fuud.

waa la naqliyay ✓

1

de: drink; take (medicine)

2

lx: cab

3

pd: (cabbay ~ cabay)

4

ps: v1=

5

xe: Dont drink that water!

6

xv: Ha cabbin biyahaas!

7

key: cab

waa la naqliyay ✓

1

1. Midab ka koobma toddobada midab, oo ifka qorraxda, wadajirkooda; midabka caanaha iyo barafka.

2

2. (Cad-ka) a) Wax weyn go'i; gabal; xoogaa; in yar. b) Hilib.

waa la naqliyay ✓

1

cad¹: m.l 1. Midabka caanaha, nuuradda iyo wixi lamida ee soo celiya ilayska qorraxda. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin.

2

cad²: f.mg4 (-ddaa, -ddayd; -cadcad) 1. Wax cad ahaansho. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin ahaansho. 3. Waa ka caddahay: waa liitaa.

3

cąd: m.l (-dad, m.l) 1. Gabal hilib ah. 2. C. ah: in maro, dhul, xaashi iyo wixi lamida ah. 3. C. ah: qof gaboobay oo aan waxba qaban karin.

waa la naqliyay ✓

1

cad¹: m.l 1. Midabka caanaha, nuuradda iyo wixi lamida ee soo celiya ilayska qorraxda. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin.

2

cad²: f.mg4 (-ddaa, -ddayd; -cadcad) 1. Wax cad ahaansho. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin ahaansho. 3. Waa ka caddahay: waa liitaa. m.f.dh, caddaan².

3

cąd: m.l (-dad, m.l) 1. Gabal hilib ah. 2. C. ah: in maro, dhul, xaashi iyo wixi lamida ah. 3. C. ah: qof gaboobay oo aan waxba qaban karin.

waa la naqliyay ✓

clear

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] white; clear; intelligible (of speech)

2

cad m. n. part, piece, portion, share

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [Pl. cadad-ka] piece (piis); portion (poor-shin) ~ gabal.

2

cad cad: 1. piece by piece. 2. having white spots

3

cad -caddaa / caddayd: (adj) white (waayt). Ex:timo sidii baraf u cad; hair as white as snow

waa la naqliyay ✓

1

Pezzo; bianco

2

Piece; white

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qayb yar oo hilib ah; gabal yar oo hilib ah. Cad ma cunin ayaamahan. Dh: hilib.

2

cad -ka: (magac, lab, keli) in yar oo wax weyn ka go'day; gabal; gobol; xoogaa; walax.

3

cad: (tilmaame) wax leh midabka caanaha ama barafka. Cali gaadhi cad buu soo iibsaday.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) saamaxaadda iyo cafinta cid dembi gashay.

waa la naqliyay ✓

1

(Cag-ta)

2

Lugta dadka iyo nafleyda kale qaarkeed, inta canqawga ka hoosaysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Canqawga inta ka hooseysa ee lugta dadka ama nafleyda qaarkeed. 2. (fk) C.ta/c.aha: imminka; hadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Canqawga inta ka hooseysa ee lugta dadka ama nafleyda qaarkeed. 2. (fk) C.ta/c.aha: imminka; hadda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. foot; feet

2

cag [feminine] n. now, at present

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) foot (fuut) —caga cad: (adj) barefoot (beer-fuut)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) magta dhiiga lagu baxsho, magac guud oo loo yaqaan geela lagu bixiyo dhagarka.

2

cag -ta: (magac, dhedig, keli) lugta qofka inteeda kabta lagu xidho ama inta canqawga ka hoosaysa.

waa la naqliyay ✓

قدم

waa la naqliyay ✓

Waalwade

waa la naqliyay ✓

1

(Can-ka)

2

Labada cad oo hilibka ah oo wejiga labadiisa dhinac ku yaal, midkood; waxay u dhexeeyaan isha iyo qalka hoose, ama sanka iyo dhegta.

waa la naqliyay ✓

m.l (caman, m.l) Labada cad ee hilibka ah oo ku yaal wejiga labadiisa dhinac midkood, waxay u dhexeeyaan isha iyo qalka hoose, ama sanka iyo dhegta.

waa la naqliyay ✓

m.l (caman, m.l) Labada cad ee hilibka ah oo ku yaal wejiga labadiisa dhinac midkood, waxay u dhexeeyaan isha iyo qalka hoose, ama sanka iyo dhegta.

waa la naqliyay ✓

m. n. cheek

waa la naqliyay ✓

/kaan/ 1. awooda; karaya (n) 2. daasad; koonbo; qasac.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. caman-ka] cheek (jiik)

waa la naqliyay ✓

/kaan/ (v) 1. kary kory, yibaadow (awoothow). I can speak English. (n) 2. koobby amy koomby, (glaas), weel.

waa la naqliyay ✓