cagay — Macnaha & Turjumaada

(fal) «ku ~» cagta la dhac oo ku tumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagayn-ta)

2

Cag la dhicid; ku tumasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cagee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku tumasho; cagta la dhicid. Dh: cagays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cagayn.

waa la naqliyay ✓

1

caay¹: m.dh la-mid: cay² (1).

2

caay²: f.g1 (caayay, cayday; caayi) la-mid: cay³.

waa la naqliyay ✓

v. abuse, insult

waa la naqliyay ✓

-caayey/ caayday: (v) offend (o-fend); insult (in-salt)

waa la naqliyay ✓

1

de: abuse, insult Alt sp: cay

2

lx: caay

3

pd: (caayey / caaydey)

4

ps: v1=

5

key: caay

waa la naqliyay ✓

سب، شتم

waa la naqliyay ✓

1

(Caday-ga)

2

Geed-abaareed leh miro la cuno oo biir leh, laamihiisa iyo xididdadiisana ilkaha lagu nadiifiyo; rummay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (caday, m.dh) Geed abaareed laamihiisa ama xididdadiisa ilkaha lagu nadiifiyo oo leh miro yaryar, gudguduudan, macaan oo la cuno. 2. (-yo, m.dh) Laan dhuuban ama xidid ilkaha lagu nadiifiyo; rumay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (caday, m.dh) Geed abaareed laamihiisa ama xididdadiisa ilkaha lagu nadiifiyo oo leh miro yaryar, gudguduudan, macaan oo la cuno. 2. (-yo, m.dh) Laan dhuuban ama xidid ilkaha lagu nadiifiyo; rumay.

waa la naqliyay ✓

m. n. desert tree species (Salvadora persica)

waa la naqliyay ✓

(Adai) All. Som. Salvadora persica L. Salvadoraceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Pl. cadayo-cadayada] 1. toothbrush (tuuth-buraash); especially a piece of a branch or root of a tree that is used as a toothbrush ~ rumay 2. the tree used as toothbrush

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilkaha laan yar ama xidid geedka cadayga la jaray ama wax kale, ku nadiifi. caday: (fal) qurubqurub u googgoo; cadcad ka dhig; kala jarjar.

2

caday -ga: (magac, lab, keli) geed abaareed laga goosto laamo ilkaha lagu cadaydo. Waxa uu leeyahay midho yaryar oo la cuno oo hah kulul leh.

3

caday -ga: (magac, lab, keli) ul laga gooyay laamaha ama xididdada geedka cadayga ama burush yar oo bul aad u jilicsan leh oo ilkaha lagu nadiifiyo. Dh: rumay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: \de

2

de: desert tree sp., used to brush the teeth,

3

lx: caday

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n5-m

6

sc: Salvadora persica

7

xv: rummay

8

key: caday

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaf-ta)

2

Cagta geela.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gfo, m.dh) Cagta geela. la-mid: cuguf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gfo, m.dh) Cagta geela. la-mid: cuguf.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. camel's foot

2

cagaf v. walk awkwardly as someone with club foot does

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bulldozer (buul-dow-zer); tractor (trak-tor)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) gaadhi xoog badan oo wax jiida lagagana shaqeeyo beeraha qodaalka iyo dhismaha dhulka la banaynayo. Waa gaadiid xoog badan oo leh awood uu ku jiido dhawr irfi oo garaangiro wareegaya ilkohoodu la faltamaan.

2

cagaf -ta: (magac, dhedig, keli) cagta geela.

waa la naqliyay ✓

m.l Weel gun gaaban.

waa la naqliyay ✓

v. walk barefoot

waa la naqliyay ✓

1

de: walk barefoot

2

lx: cagag

3

pd: (cagagay)

4

ps: v1=

5

key: cagag

waa la naqliyay ✓

/keyji/ (adj) feejigan; ka dhawrsoon.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof cagta cin ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax midabkiisu cas yahay ka dhig.

2

casay: (fal) kabo, baalashee; dhalaali oo baalash mari. Dh: baalashee, casee.

waa la naqliyay ✓

(fal) fiid ama habeen, cid kale la sheekayso oo la joog. Dh: cawee, waari.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: culay.

waa la naqliyay ✓

m. n. bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qoryo gaar ah oo qallalan oo udgoon oo weelasha caanaha lagu cugto. Dh: culay, qoriqadiid.

waa la naqliyay ✓

1

a: culay

2

de: bundle of certain kinds of wood ~ twigs used to smoke a milk vessel; act of purifying a milk vessel with this

3

lx: cugay

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m

6

key: cugay

waa la naqliyay ✓

(fal) xadhig shakarmay soo gundhi; xadhig wax lagu gadh-jiidayo hadba ku soo dhifo. Dh: dhifdhifo, gungundhi. Li: debdebci, dawlaaci.

waa la naqliyay ✓

1

(Magay-ga)

2

God biyuhu galaan oo ka samaysma dhulka caadda ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (magay, m.dh) God biyuhu galaan oo ka sameysmaan dhulka caadda ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. waterhole, hollow in the earth (that fills with water)

waa la naqliyay ✓

[past tense of mag] see also [eeg] mag

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel biyo qabatin ah oo daadku qoday. Magaygiyo dhijaamahaa xarfanaaya xareed. Dh: god, dhijaan, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: waterhole, hollow in the earth (that fills with water)

2

lx: magay

3

pd: (-ga Pl: magay (da))

4

ps: n5-m

5

key: magay

waa la naqliyay ✓

1

(Jaamayn-ta)

2

1. Jaamo ka dhigid; cad cad ka dhigid.

3

2. Jaan la dhicid; kabayn; cagayn.

4

3. Sacab tumid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -gaysay) Cid cag la dhicid. m.f.dh, cagayn.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - cagayn, ku tumasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) eeg cagay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socoto aan gaadiid la fuuline lug lagu socdo. Dh: cagayn, lugays.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) libaaxa badda jaad ka mid ah.

2

lugcad-da: (magac, dhedig, keli) socotoda aan gaadiid saarnayn oo cagaynaysa.

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u eryo oo daali; orod ku daali. Dh: cagaggoo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab iyo wixii la mid ah, iibi oo lacag ku doori. Dh: lacagee.

2

lacagay: (fal) (ku ~) ku qiimay.

waa la naqliyay ✓

(fal) agteeda gaadhsii. Haddaad dhammayn kari weydo, agagay. Dh: dhodhowey.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cir, caad yeelo.

2

caaday: (fal) caad u yeel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu shubto ama lagu rito oo cinjir ka samaysan. Caagad ayaan biyo ku soo shubtay.

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan goodirka kiisa dhedig ee yerista ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daali oo rafaadi. Dh: caatee.

2

caatay: (fal) mid aan hilib badan lahayn ka dhig. Dh: weydee. Li: naaxi.

waa la naqliyay ✓

(adv) tonight (to-nayt) ~ caawa

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. C. ah: haan qab ama argeeg ka samaysan oo loo diyariyay in caanaha lagu shubto. 2. Biyo, weel caanood lagu shubay oo yeeshay dhadhan la kahdo; cabo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) haan weyn oo argeegta iyo wixii la mid ah laga sameeyo oo caanaha lagu shubto.

2

cabayo -da: (magac, dhedig, keli) biyo lagu shubtay weel caano leh oo dhadhankoogii doorsoomay oo naftu kahato. Dh: cabo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hub iyo wixii la mid ah, rasaasta dhuunta gee oo riddo u diyaari.

2

cabbay: (fal) wax mug leh, buuxi oo wax ku gur.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cadcad u googoyn. Dh: cadays, yaryarayn, cadcadayn, jarjarid.

2

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo dahsoon ama muuqda oo gartaada run ahaanteeda caddaynaya sida: waraaqaha markhaatiga dhaarta sawirrada iwm. Dh: xujo. Wa: caddaymo.

3

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) midabka caddaanka u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

cadayo¹: m.dh la-mid: cadanyo.

2

cadayo²: f.g3 (-yday, -yatay) Ilko caday ku nadiifsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yday, -yatay) Ilko caday ku nadiifsasho. m.f.dh, cadayasho.

waa la naqliyay ✓

-cadayday / cadayatay: (v) brush your teeth ~ rumayo

waa la naqliyay ✓

(fal) rumay afka ku nadiifso.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) miraha aan bislaan wali. Midhuhu shin ma gaadhin wali oo waa cadeys. Dh: qadhaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) muuqaal filim ku yaal, warqad ku wareeji. Kolkii filimkii la caddeeyey, ayaa sawirradii si fiican loo arkay. Dh: maydh.

2

cadday: (fal) shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Shaaha iga soo caddee. Dh: caanee.

3

cadday: (fal) arrin madmadaw ku jiro shaaca ka qaad oo si la fahmi karo u dheh. Gabadhi waa tii ilkaheeda caddaysa oo rumay ku caddaysa, wiilna waa kii hadalkiisa caddeeya ee runta sheega. Dh: caddee. Li: maldah.

4

cadday: (fal) gidaar, loox, iwm wax cad dusha ka mari. Dh: caddee.

5

cadday: (fal) nadiifi oo uskagga ka dul qaad. Ilkaha caddee oo huurada ka bi'i. Dh: caddee.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaag-ga)

2

Waxa cagta xanuujiya kolka kabo la'aan la socona hayo, oo dhan (dhagxan, quruurux, qodxo....).

waa la naqliyay ✓

1

cagaag¹: m.l 1. Wax sida dhagax, gaxandho iyo wixi lamida oo cagaha waxyeela marka kabo la'aan lagu socdo. 2. Meel leh dhagax, gaxandho iyo wixi lamida oo cagaha waxyeela marka kabo la'aan lagu socdo. 3. Dhibaatada caguhu ka mutaan marka lagu socdo meel leh dhagax, qaruurax, gaxandho iyo wixi lamida. 4. la-mid: cagaagid.

2

cagaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Cagaag dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be barefoot; hurt one's bare feet on stones, etc.

2

cagaag m. n. prickly plant; anything that hurts the feet when one walks without shoes (rocks, etc.)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aan kabo haysan ama ay ka dhammaadeen noqo.

2

cagaag: (fal) dhul dhagax leh mar oo cagaha dhaawacyo ha kaa gaadhaan.

3

cagaag -ga: (magac, dhedig, keli) cagaha oo aan kabo lagu xidhnayn. Cagaag ayaan ilaa tukaanka ku tagay.

4

cagaag -ga: (magac, lab, keli) meel dhagax yaryar leh oo aan kabala'aan lagu mari karin. Dh: rawax.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaar-ka)

2

1. Cawska iyo caleemaha baxa haya midabkooda.

3

2. Doog, naq, cosob.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab u eg kan caleenta iyo cawska marka ay dooganyihiin. 2. Doog. 3. Qudaar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab u eg kan caleenta iyo cawska marka ay dooganyihiin. 2. Doog. 3. Qudaar.

waa la naqliyay ✓

Green

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] green (color); green grass, greenery; greens, vegetables

waa la naqliyay ✓

1

(Agar) N Oropetium minimum (Hochst) Pilg. Gramineae.

2

N Brachiaria leersioides (Hochst.) Stapf. Gramineae.

3

N Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

4

N Chloris virgata SW. Gramineae.

5

N Brachiaria ovalis Stapf. Gramineae.

6

N Digitaria pennata (Hochst) T. Cooke. Gramineae.

7

N Eragostis cilianensis (All.) Lut. Gramineae.

8

N Digitaria ternata (A. Rich.) Stapf. Gramineae.

9

S Cleome hanburyana Penzig. Capparidaceae.

10

S Indigofera phillipsiae Bak.F. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. green (giriin) color. 2. green plant; foliage (foo-leeyj) ~ doog. 3. verdure (veer-jar); the lush greenness of vegetation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) doog; naq; cosob.

2

cagaar -ka: (magac, lab, keli) midabka doogga loo yaqaan ee u eg tigaadda iyo nagaadhka soo baxa. Samaale, shaadh cagaar ah buu ku labisan yahay. Dh: doog.

3

cagaar -ka: (magac, lab, keli) iniinta subagga ugu horeeya ee caanaha la lulaayo; haan la lulayo, burcadka ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cagcagaar {C & S}

2

de: green (color); green grass, greenery; greens, vegetables

3

lx: cagaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-col

6

key: cagaar

waa la naqliyay ✓

أَخْضَرٍ

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) finan neefka carrabka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaga-da)

2

Cudur afka ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nabarro salka carrabka ee dadka iyo geela ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nabarro salka carrabka ee dadka iyo geela ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n. sore in the mouth (on the back of the tongue)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur afka ku dhaca. Cagago ayaa ilmahan ku dhacday.

waa la naqliyay ✓

1

de: sore in the mouth (on the back of the tongue)

2

lx: cagago

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: cagago

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhexqaadka hawlo aan ku khusayn iyo wax walba.

waa la naqliyay ✓

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax calyo ku qoy.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an act of daring; a challenge

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale 'car!' ku dhihid oo u digid. Dh: carays.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m taunter

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg carayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) ciid mari; ciidee.

waa la naqliyay ✓

1

(Casayn-ta)

2

Casaan ka dhigid; midab cas u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg casee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) kabo iyo wax la mid ah, baalashayn; baalash marin. Dh: baalashayn.

2

casayn-ta: (magac, dhedig, keli) walax, midab cas u yeelid.

waa la naqliyay ✓