cagaaryahan

-ka: (n) warrior (wooriyar)-, fighter (faayter)

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax cagaartay ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax cagaartay ahaansho. m.f.dh, cagaarnaan.

der. [adjective] green

-cagaamaa / cagaamayd: (adj) 1. green (giriin); made with green. 2. lush (lash) ~ laac

(fal) midab cagaar ah, yeelo.

cagaaran: (tilmaame) wax midab cagaar ah leh.

cf: laac

de: green

lx: cagaaran

pd: (cagaarnaa)

ps: adj-der

key: cagaaran

m.f.dh eeg cagaagan. la-mid: cagaagnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) caano la lulayo, burcad bixin; cagaar soo noqosho; cagaarasho.

m.f.dh eeg cagaagsan. la-mid: cagaagsanaansho.

m.dh Ciyaar dab la shido oo ay dheelaan baxaarradu marka ay doonayaan in yaxaasku soo baxo. la-mid: ciyaaryaxaas.

f. n. crocodile dance

bw: ciyaaryaxaas {C & S}

cf: baxaar

de: crocodile dance (performed by those who claim to have power over the crocodiles)

lx: cayaaryaxaas

pd: (-ta)

ps: n2a-f

key: cayaaryaxaas

-ka: (magac, lab, keli) nin dabbaasha baaxuur ku ah ee aan bad iyo webi midna celin. Dabbaalyahan baan ahaan jirey markaan webiga geli jirey.

m.l Qofka suugaanta yaqaan ama baara.

-ka: (magac, lab, keli) qofka suugaanta yaqaan, baadha ama ku xeeldheer.

m.l Nin ku xeel dheer xaaraan cunidda.

-ka: (magac, lab, keli) qof xaaraanta aad u isticmaala oon xalaal aqoon.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax aan kabo haysan ahaansho.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax aan kabo haysan ahaansho. m.f.dh, cagaagnaan.

(tilmaame) qof aan wax kabo ah xidhnayn.

-ka: (magac, lab, keli) cagaar noqod.

m.f.dh eeg cagaari. la-mid: cagaaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaar ka dhigid; cagaaris.

(Cayayaan-ka)*

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

m.l.u (-nno, m.dh) Bahallada yaryar, aan laf iyo dhiig lahayn oo leh lix ama siddeed lugood, oo ay ka mid yihiin kaneecada, caarada, duqsiga iyo wixi lamida.

m.l.u (-nno, m.dh) Bahallada yaryar, aan laf iyo dhiig lahayn oo leh lix ama siddeed lugood, oo ay ka mid yihiin kaneecada, caarada, duqsiga iyo wixi lamida.

m. n., [collective] insect; insects

-ka:(n) insect (insekt); pest (pest) ~ xasharaad

Insetti

Insects

-ka: (magac, lab, keli) noolaha inta aan lahayn lafdhabarta oo jidhkoodu u kala sooran yahay saddex qaybood; madax, dhex iyo gadoob oo leh saddex lugood oo lallammaan, sida aboorka, diqsiga, takarta iyo kuwo kale. Dh: xasharaad.

de: insect; [col] insects

lx: cayayaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

syn: xasharaad

key: cayayaan

دُويْبَة، حَشَرات

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax cagaag hayo ahaansho.

m.f.dh eeg cawaran². la-mid: cawarnaansho, cawirnaan, cawirnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof cawaran ahaan.

nickname-m expert antelope hunter; hunter, skilled

magac ama naanays loo baxsho wiil orod iyo bootin dheer ama looga jeedo in uu noqdo wiil ugaadhsiga aqoon u leh.

(tilmaame) mid cayaartiisu wanaagsan tahay; mid si fiican dheela.

(Fagaarayn-ta)

(u fagaarayn) legdan, feer, tartan, dabbaaldeg, kd.. meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn, u golaadin.

m.f.dh eeg fagaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) tartan iyo wax la mid ah, fagaaro u samayn; ciyaar iyo wax la mid ah, meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn.

-ka: (magac, lab, keli) aqal weyn oo alaabaha tukaannada iyo qalabka la kaydinayo la dhigo. Alaabta aan la cashuurin magaasaanka ku xeree. Dh: bakhaar, istoodh, istoor.

(Sagaashan-ka)

Tiro ka kooban sagaal meelood oo meeshiiba toban tahay (90).

m.l.t. Tiro ka kooban sagaal meelood oo min toban ah; sagaal tobnaad; “90”.

m.l.t. Tiro ka kooban sagaal meelood oo min toban ah; sagaal tobnaad; 90.

num: ninety

quatre-vingt-dix.

-ka: (n) ninety (naayntif number 90

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka kooban sagaal meelood oo min toban ah; tirada u dhexaysa siddeetan iyo boqol. Sagaashan buu cimrigiisii yahay. Dh: 90.

de: ninety

initial: s

lx: sagaashan

pd: (-ka)

ps: num-m

key: sagaashan

-ka: (magac, lab, keli) qofka baanaha aqoonta u leh ee dadka is haysta ee gartu ka dhaxayso kala saara.

m.f.dh eeg cagaaro.

-da: (magac, dhedig, keli) midab cagaar ah yeelasho.

(Cagaarshow-ga)

Cudur indhaha midabkooda cagaar ka dhiga; indhacagaarshe; indhacaseeye.

m.l 1. Cudur dadka ku dhaca,beerka waxyeeleeyo, oo indhaha iyo kaadida cagaarsha. 2. (daawo) Hurdi noqoshada ama cagaarashada jirka meelo ka mid ah sida: maqaarka, caddaanka indhaha; taas oo tilmaameysa biilirubiinka oo dhiigga ku badan. la-mid: Indhacaseeye.

m.l 1. Cudur dadka ku dhaca, beerka waxyeeleeyo, oo indhaha iyo kaadida cagaarsha. 2. (daaw.) Hurdi noqoshada ama cagaarashada jirka meelo ka mid ah sida: maqaarka, caddaanka indhaha; taas oo tilmaameysa biilirubiinka oo dhiigga ku badan; indhacaseeye.

m. n., [collective] eye disease making them look green, jaundice; yellow fever

-ga: (n) an infectious tropical disease; jaundice (joon-das); yellow fever; hepatitis ~ indha-caseeye

-ga: (magac, lab, keli) cudur beerka ku dhaca oo bu'da cad ee indhaha midab cagaar ah ka dhiga. Dh: indhacaseeye, sooguduud, joonis.

de: eye disease making them look green, jaundice; yellow fever {C & S}

lx: cagaarshow

pd: (-ga)

ps: n2-m-col

key: cagaarshow

m.f.dh eeg dahaaran. la-mid: dahaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dahaar leh ahaan. Dahaarnaantu alaabta dhawraarin bay u noqotaa. Dh: dahaadhnaan.

[adverbial] [expression] particularly, especially

(adv) specially (speshali), particularly (par tik er-larli)-, specifically (spisifikali). Ex: gaar ahaan waxaan jeclahay jaakad madow; I particularly like a black jacket

de: particularly, especially

lx: gaar ahaan

ps: adv-expr

key: gaar_ahaan

m.dh la-mid: gabranaan.

m.f.dh eeg habaaran². la-mid: habaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof habaar qaba ahaan. Dh: inkaarnaan. Li: ducaysnaan.

(Habaarraan-ta)

Wax habaaran ahaan; (ama habaarnaan).

f. n., [abstract] state of being cursed

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la habaaray ahaan.

de: state of being cursed

lx: habaarraan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: habaarraan

m.f.dh eeg hawaaran. la-mid: hawaarsanaan, hawaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax hawaaran.

(Qataarnaan-ta)

1. Wax qataaran ahaan; xirnaan.

2. Sixranaan.

m.f.dh eeg qaraaran². la-mid: qataarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sixran ahaan. Dh: falnaan, sixranaan, baabnaan.

qataarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) quful ku xidhnaan. Albaabka qataarnaanta ku daa oo ha furin. Dh: xidhnaan, qafilnaan. Li: furnaan.