cagaar — Macnaha & Turjumaada

1

(Cagaar-ka)

2

1. Cawska iyo caleemaha baxa haya midabkooda.

3

2. Doog, naq, cosob.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab u eg kan caleenta iyo cawska marka ay dooganyihiin. 2. Doog. 3. Qudaar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab u eg kan caleenta iyo cawska marka ay dooganyihiin. 2. Doog. 3. Qudaar.

waa la naqliyay ✓

Green

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] green (color); green grass, greenery; greens, vegetables

waa la naqliyay ✓

1

(Agar) N Oropetium minimum (Hochst) Pilg. Gramineae.

2

N Brachiaria leersioides (Hochst.) Stapf. Gramineae.

3

N Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

4

N Chloris virgata SW. Gramineae.

5

N Brachiaria ovalis Stapf. Gramineae.

6

N Digitaria pennata (Hochst) T. Cooke. Gramineae.

7

N Eragostis cilianensis (All.) Lut. Gramineae.

8

N Digitaria ternata (A. Rich.) Stapf. Gramineae.

9

S Cleome hanburyana Penzig. Capparidaceae.

10

S Indigofera phillipsiae Bak.F. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. green (giriin) color. 2. green plant; foliage (foo-leeyj) ~ doog. 3. verdure (veer-jar); the lush greenness of vegetation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) doog; naq; cosob.

2

cagaar -ka: (magac, lab, keli) midabka doogga loo yaqaan ee u eg tigaadda iyo nagaadhka soo baxa. Samaale, shaadh cagaar ah buu ku labisan yahay. Dh: doog.

3

cagaar -ka: (magac, lab, keli) iniinta subagga ugu horeeya ee caanaha la lulaayo; haan la lulayo, burcadka ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cagcagaar {C & S}

2

de: green (color); green grass, greenery; greens, vegetables

3

lx: cagaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-col

6

key: cagaar

waa la naqliyay ✓

أَخْضَرٍ

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax cagaar ka dhigid. 2. (f.mg) Caano la lulayo dhibcihii ugu horreeyey oo subagga ahaa bilaabid.

waa la naqliyay ✓

1

v. paint green, make green

2

cagaari v. make someone wait in vain (for someone ~ something which is not coming)

waa la naqliyay ✓

(fal) haanta lul oo inay subag yeelato ku dedaal. Dh: lul.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax cagaar noqosho. 2. Caano la lulayo firfiryeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax cagaar noqosho. 2. Caano la lulayo firfiryeelasho. m.f.dh, cagaarasho.

waa la naqliyay ✓

v. become penniless, without money; become green

waa la naqliyay ✓

(fal) cagaar noqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: become penniless, without money; [lit.] become green {C & S}

2

lx: cagaaro

3

pd: (cagaartay)

4

ps: v3b=intr

5

key: cagaaro

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaag-ga)

2

Waxa cagta xanuujiya kolka kabo la'aan la socona hayo, oo dhan (dhagxan, quruurux, qodxo....).

waa la naqliyay ✓

1

cagaag¹: m.l 1. Wax sida dhagax, gaxandho iyo wixi lamida oo cagaha waxyeela marka kabo la'aan lagu socdo. 2. Meel leh dhagax, gaxandho iyo wixi lamida oo cagaha waxyeela marka kabo la'aan lagu socdo. 3. Dhibaatada caguhu ka mutaan marka lagu socdo meel leh dhagax, qaruurax, gaxandho iyo wixi lamida. 4. la-mid: cagaagid.

2

cagaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Cagaag dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be barefoot; hurt one's bare feet on stones, etc.

2

cagaag m. n. prickly plant; anything that hurts the feet when one walks without shoes (rocks, etc.)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aan kabo haysan ama ay ka dhammaadeen noqo.

2

cagaag: (fal) dhul dhagax leh mar oo cagaha dhaawacyo ha kaa gaadhaan.

3

cagaag -ga: (magac, dhedig, keli) cagaha oo aan kabo lagu xidhnayn. Cagaag ayaan ilaa tukaanka ku tagay.

4

cagaag -ga: (magac, lab, keli) meel dhagax yaryar leh oo aan kabala'aan lagu mari karin. Dh: rawax.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayaar-ta)

2

1. Wax kastoo la qabto oo loola jeedo in laga helo farax, reyrreyn iyo qosol, jeel; madaddaalo, kd. (shax, turub, tartan, legdan, laal, ...): dheel.

3

2. Aan dhab ahayn; kaftan; (ama ciyaar).

waa la naqliyay ✓

1

cayaar¹: m.dh (-ro, m.dh) 1. Madaddaalo tab iyo xeel loo dheelo leh oo ay dadku waqtiga isku dhaafiyaan. 2. Fal, jaan iyo jiib leh oo ay dhallinyaradu habeenkii waqtiga iskudhaafiyaan. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida. 4. Kaftan aan run ahayn. la-mid: ciyaar¹.

2

cayaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Madaddaali tab iyo xeel leh waqti isku dhaafin. 2. Fal, jaan iyo jiib leh habeen waqti isku dhaafin. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida ka qaybqaadasho. 4. Kaftan dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

cayaar¹: m.dh (-ro, m.dh) 1. Madaddaalo tab iyo xeel loo dheelo leh oo ay dadku waqtiga isku dhaafiyaan. 2. Fal, jaan iyo jiib leh oo ay dhallinyaradu habeenkii waqtiga iskudhaafiyaan. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida. 4. Kaftan aan run ahayn. la-mid: ciyaar.

2

cayaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Madaddaali tab iyo xeel leh waqti isku dhaafin. 2. Fal, jaan iyo jiib leh habeen waqti isku dhaafin. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida, ka qaybqaadasho. 4. Kaftan dhihid. m.f.dh, cayaarid. la-mid: ciyaar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. game, match, sport; dance; play, recreation; joking

2

cayaar v. play; dance; drill

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) play (paleey); game (geeym); dance (dhaansi) ~ ciyaar

2

cayaar -ay / tay: (v) play (paleey)-, play a game

3

cayaar -ta: (n) a playful trick; joke (jook); prank (praank)

waa la naqliyay ✓

1

Giuoco

2

Play

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is madadaali oo dheel qoobkaciyaar iyo wax la mid ah. Dh: dheel, ciyaar.

2

cayaar: (fal) jimicsi samay; kubad iyo wax la mid ah dheel. Dh: dheel, ciyaar.

3

cayaar -ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo jiib iyo jaan leh ama maskaxda iyo maanka lagu maamulo oo ay naftu u riyaaqdo; wax kaste oo la qabto oo loola jeedo in laga helo farxad, rayrayn iyo qosol, madadaalo iyo wixii la mid ah, sida: shax, tartan, legdan, laal, iyo wixii la mid ah. Dh: dheel, ciyaar.

4

cayaar-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo an dhab ahayn ama lagu dheeldheelo. Cayaar bay iga ahayde, ma aanan guursan!

5

cayaar -ta: (magac, dhedig, keli) garangar yar oo inta xadhig laga dhex dusiyo, waxyaabaha culus lagu shubashubeeyo. Dh: cayaari, khafiyad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) alaabta guriga iyo maacuunka.

waa la naqliyay ✓

1

(Nagaar-ka)

2

Dhirta iyo geedaha yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhir yar-yar oo gaagaaban.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhir yar-yar oo gaagaaban.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] shrub, bush, low vegetation

waa la naqliyay ✓

Hermannia sp. 'A' 01

waa la naqliyay ✓

1

(Nagar) N Halothamnus somalensis (N.E.Br.)Botsch. Chenopodiaceae.

2

N Crotalaria emarginella Vatke. Papilionaceae.

3

N Phyllanthus spinosus Chiov. Euphorbiaceae.

4

C,N Psilotrichum gloveri Suesseng. Amaranthaceae.

5

N Indigofera phillipsiae Bak. F. Papilionaceae.

6

C Oldenlandia richardsonioides (K.Schum) Verdc. Rubiaceae.

7

N Indigofera tritoides Bak. Papilionaceae.

8

C Psilotrichum tomentosum Chiov. Amaranthaceae.

9

C, N, Og Hermannia paniculata Franch. Sterculiaceae.

10

Og, N Echiochilon verrucosum (Beck) Johnston. Boraginaceae.

11

Seddera arabica (Forsk) Choisy. Convolvulaceae.

12

N Seddera latifolia Hochst & Steud. Convolvulaceae.

13

N Seddera pedunculata (Balf.F.) Hall.F. Convolvulaceae.

14

N Ecbolium violaceum (Vahl) Hillcoat & Wood. Acanthaceae.

15

C Cleome tenella L.F Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) underbrush (an-dher-buraash); underwood (an-dher-wuudh)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ugbaad iyo doog.

2

nagaar-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nagaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: shrub, bush, low vegetation

2

lx: nagaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: nagaar

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ugaadh yar yar o cas cas oo hilib macaan. Dh: sakaaro, sagaaro, sakaar.

waa la naqliyay ✓

(Yagar) May, N Glinus setiflorus Forsk. Aizoaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-da)

2

Biyaha meel ku raaga oo cagaarka noqda iyo cagaarka ay bixiyaan laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Akhdar-ka)

2

Midabka caleemaha qoyan; cagaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayeeyo-lugdheer-ta)

2

Xasharaad jaadad badan ah oo dheer oo dhuuban; waxay leedahay labo addin oo hore oo madaxa u dhow, oo waaweyn, oo qodxo leh iyo afar kaloo lugood, oo dhuudhuuban iyo baalal, midabkeeduna waa cagaar; ~ abooto-idabbadis.

waa la naqliyay ✓

1

(Beerkutaa-sha)

2

Xubin sida kolay yar u samaysan oo dhacaan cagaar-cillaan ah (xammeeti) oo aad u xaraari ku jiro; xanshareeri (xanjareeri).

waa la naqliyay ✓

1

(Berda-ha)

2

Geed weyn oo weligii cagaaran oo miro la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaarshow-ga)

2

Cudur indhaha midabkooda cagaar ka dhiga; indhacagaarshe; indhacaseeye.

waa la naqliyay ✓

1

(Caleen-ta)

2

Xubnaha yaryar oo balballaaran oo xalxalleefsan, oo badanaa cagaarka ah oo laamaha geedaha ka baxa, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Canab-ka)

2

1. Miro yaryar oo kulkulucsan oo dhawr midab (guduud; cagaar,...) leh, oo cuntub cuntub u baxa: sidoodaa lagu cunaa, ama khamraa laga sameeyaa, ama inta la engejiyo baa sabiib laga dhigaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan; (ama cinab).

4

3. Kuul mirahaas u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Carrablo'aad-ka)

2

Geed-cagaar yar oo xubno leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacar-ta)

2

1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir.

3

2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, heerkutaasha ku urura; xammeeti.

4

3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalluug-ga)

2

Geed weligi cagaar ah oo laamo keliya oo cumur ah iyo caleemo yaryar oo biyo ka buuxaan yeesha; hayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabannacasa-da)

2

Digirta iyadoo curdan ah oo galkeedoo weli cagaaran ku jirta la jaro oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhamas-ka) Geed geedaha waaweyn oo lafta adag kamid ah; alwaaxdiisa doonyo, kd., baa laga sameeyaa; wuxuu kamid yahay dhirta waddooyinka magaalooyinka lagu qurxiyo oo aan qodaxda lahayn oo hooska badan oo weligood cagaarka ah.

2

2. (Dhamas-ta) Usha dhamaska; ul madax weyn; bur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharja-da)

2

Geed-cagaar yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegayara-ha)

2

Ubax isagoo aan buqin la gooyo oo la engejiyo oo ka baxa geed weligi cagaar ah oo dhulalka kulul: wuxuu u eg yahay qodob yar oo dhego leh; dhirta cunnada lagu udgooneeyo buu ka mid yahay in kastoo Soomaalidu shaaha keliya ku darsato; waxaa kaloo laga sameeyaa dawo, siiba tan ilkaha, saabbuun, cadar iyo waxyaalo kale oo lays marsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuur-ta)

2

Geed dheeraada oo weligi cagaar ah oo badanaa ka baxa dhulka dhanada ah ama badaha u dhow ama bacadka ah; laamihiisa caleemo kama baxaan ee waxay yeeshaan faraq timo cagaaran u eg iyo iniino kulkulacsan oo kurtumo yaryari ku xardhan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Doomaar-ta)

2

1. Geedo yaryar oo saaruqda kamid ah oo aan caleemo dhab ah iyo jirrid midna lahayn; waa cagaaran tahay waxayna ka baxdaa dhagxanta iyo goomaha iyo wixii la mid ah oo biyaha ku dhexjira korkooda; Waxay u eg tahay xayn - xayndhada ku korsocodkeeduna waa dhib oo waa lagu sidbadaa; ajo.

3

2. Naq degellada ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuud-ka)

2

Dhacaanka ka baxa hilibka iyo kalluunka iyo cagaarta kolka biyo ama caano ama wax la mid ah lagu kariyo; maraq.

waa la naqliyay ✓

1

(Geed'abaareed-ka)

2

Geedaha aan caleemuhu ka dhicin doog iyo abaar midna; dhirta aan abaartu karin oo weligeed caleenta cagaaran leh; weligicagaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Higla-da)

2

Geed dhirta waaweyn kamid ah oo aan qodax lahayn oo weligi cagaar ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cagaar noqod.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax cagaartay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax cagaartay ahaansho. m.f.dh, cagaarnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] green

waa la naqliyay ✓

-cagaamaa / cagaamayd: (adj) 1. green (giriin); made with green. 2. lush (lash) ~ laac

waa la naqliyay ✓

1

(fal) midab cagaar ah, yeelo.

2

cagaaran: (tilmaame) wax midab cagaar ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: laac

2

de: green

3

lx: cagaaran

4

pd: (cagaarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: cagaaran

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haan la lulayo, cagaarasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cagaari. la-mid: cagaaris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaar ka dhigid; cagaaris.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cagaarin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haan, burcad ka keenid; burcad ka bixin; cagaarin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.dh) Meel la korayo ama laga degayo meelaheeda kala korreeya ee cagta la sii saarto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.dh) Meel la korayo ama laga degayo meelaheeda kala korreeya ee cagta la sii saarto.

waa la naqliyay ✓

f. n. something used to place the feet on

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax maro ama caag ka samaysan oo albaabada hortooda ama baabuurta meesha lugta la saarayo la dhigo. Dh: dacsad.

waa la naqliyay ✓

1

de: s.t. used to place the feet on

2

lx: cagasaar

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: cagasaar

waa la naqliyay ✓

1

(Agagaar-ka)

2

Hareeraha aan fogfogeyn; dhinacyada; (ama agaggaar).

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. surroundings, vicinity, surrounding area

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) surrounding (saraawn ding); neighboring area ~ wareegga, nawaaxiga, aagga

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hareeraha u dhaw meel; hareeraha aan fogfogayn. Dh: agaag, dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fagaag

2

de: surroundings, vicinity, surrounding area

3

lx: agagaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: agagaar

waa la naqliyay ✓

ناحية

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cabbaar-ka) In waqti ah oo aan dheerayn; nabar.

2

2. (Cabbaar-ta) Dhabbaha gaadiidku qaado, jagooyinka uu u qaybsan yahay, oo hadba mid la dego oo lagu nasto, middood; minqaad.

waa la naqliyay ✓

1

cabbaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Waqti aan badnayn ama aan fogayn. 2. Masaafo aan dheerayn.

2

cabbaar²: m.dh (-ro, m.l) Masaafada rati rarani ku daalo.

3

cabbaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Rati raran daalid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Meerisyo kuul yaryar ah, hab quruxsan la isugu tolo, rucubyo leh oo haweenka qoorta ku xirtaan. 2. Midab baraashirix ah oo lo'da iyo riyuhu yeeshaan. 3. (w) Qaab qurux badan oo dadka cayillan ama hablaha surkoodu yeesho. la-mid: cabbaad.

waa la naqliyay ✓

1

cabbaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Waqti aan badnayn ama aan fogayn. 2. Masaafo aan dheerayn.

2

cabbaar²: m.dh (-ro, m.l) Masaafada rati rarani ku daalo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. short while, brief time

2

cabbaar [feminine] n., loc. campsite, rest area

waa la naqliyay ✓

(adv) awhile (a-waayl); for a while xoogaa. Ex: cabbaar joog; stay awhile

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) in aan badnayn; xoogaa. Cabbaar baan ku sugayoo cadceedda ayaa i damaqday. Dh: waxoogaa, nabar.

2

cabbaar -ta: (magac, dhedig, keli) dhabbada gaa- diidku qaado, jagooyinka ay u qaybsan tahay oo hadba mid la dego si loogu nasto. Dh: minqaad.

3

cabbaar -ka: (magac, lab, keli), midab baraashirix ah oo lo'da iyo riyuhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (cadadbaar, m.l) (daawo) Cad yar oo laga jaro xubin ka mid ah jirka si loogu baaro waynaysada waana habka ugu saxsan oo lagu sugo aqoonsiga kansarka.

waa la naqliyay ✓

m.l (cadadbaar, m.l) (daaw.) Cad yar oo laga jaro xubin ka mid ah jirka si loogu baaro waynaysada waana habka ugu saxsan oo lagu sugo aqoonsiga kansarka.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax si ay meel uga fogaadaan aad u cayrin.

waa la naqliyay ✓

v. chase, run after

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kabaha ka qaad; kabala'aan ka dhig.

2

cagaaji: (fal) cabsi gelin ama eryid. Dh: caydhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: chase, run after

2

lx: cagaaji

3

pd: (cagaajiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: cagaaji

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) kabala'aan darteed, cagta oo dubkeegu dhaco ama hilibkeedu googo'o.

2

cagabax -a: (magac, lab, keli) cagaagga xoolaha ciddida leh ku dhaca ee ciddidu dhillato kolka ay meel dhagax leh in badan socdaan. Dh: cagaag.

waa la naqliyay ✓