cado — Macnaha & Turjumaada

-ha: (magacwadareed) hilbo googa'an oo aan badnayn oo la isku keeno. Wallee culimo sheekheed wataan cado la siin waayin. Cado keliya waataan ka dhigay currubtii reerkaase. Dh: hilbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caada-da)

2

1. Waxyaalo la falay oo lagu noqnoqday oo loo bartay oo dabadeed wax lagu dhaqmo oo aan la goyn karin noqday; dhaqan; xeer (aan qornayn).

3

2. Xayl, dhibaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fal bulsho joogteysato kuna dhaqanto. 2. Fal qof si joogta ah ugu dhaqmo. 3. Dhiig ka yimaada haweenka bishiiba hal mar; dhibaad; xiso; xayl.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fal bulsho joogteysato kuna dhaqanto. 2. Fal qof si joogta ah ugu dhaqmo. 3. Dhiig ka yimaada haweenka bishiiba hal mar; dhibaad; xiso; xayl.

waa la naqliyay ✓

f. n. custom, tradition, way, character, habit

waa la naqliyay ✓

1

-caadada: (n) [Pl. caadooyin-ka] 1. tradition (tra-di-shin) custom (kas-tam)-, folklore (fok-loor), culture (kal-jar) ~ dhaqan, hiddo. 2. behavior (be-heeyv-yar)-, character (kar-ak-ter); habit (habit) ~ dabeecad, baxaalli

2

caado -da: (n) menstruation (menis-tureey-shin); period (piir-i-ood); menses (men-siis) ~ xaylka dumarka; dhiigga haweenka

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax muddo dheer lagu soo dhaqnaa oo tixgelin iyo qaddarin mudan. Caado la gooyaa cadho Allay leedahay.

2

caado -da: (magac, dhedig, keli) dhiig dumarka ka yimaada xubinta taranka, bishii ba mar. Waxa uu ka socdaa muddo toddobaad lagu qiyaaso oo ay cibaadooyinka badhkood ka reebban yihiin. Dh: ciso, xayd, dhibaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: custom, tradition, way, character, habit

2

lx: caado

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: I don't like her way of doing things.

6

xv: Caadadeeda ma jecli.

7

key: caado

waa la naqliyay ✓

عادَة، حَيْض

waa la naqliyay ✓

1

(Cabda-da)

2

Naf.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naf; ruux.

waa la naqliyay ✓

f. n. soul, life

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ruuxda ku jirta dadka iyo naflayda kale ba. Cabdo walba mar ayaa laqaadi. Dh: naf.

waa la naqliyay ✓

1

de: soul, life

2

lx: cabdo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: naf

6

key: cabdo

waa la naqliyay ✓

1

(Cadda-da)

2

Bisha dayaxa labadeeda toddobaad oo hore; habeen dayax leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dayaxa labadiisa toddobaad ee hore. 2. Habayn dayax leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dayaxa labadiisa toddobaad ee hore. 2. Habayn dayax leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. full moon

waa la naqliyay ✓

name-f moony night; full moon

waa la naqliyay ✓

-caddada: (n) moonlight (muun-laayt)

waa la naqliyay ✓

magaca loo baxsho gabadh u dhalatay midab cad oo qurux badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habeennada dayaxu buuxo ee uu dhan yahay. Caddo ayaa la guuri karaa. Li: gudcur, gurcud.

waa la naqliyay ✓

1

de: full moon

2

lx: caddo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: caddo

waa la naqliyay ✓

1

(Cadha-da)

2

Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daawo) Caallir maqaarka oo uu keeno “sarcoptes scabiei”. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daaw.) Caallir maqaarka oo uu keeno 'sarcoptes scabiei'. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

cadho [feminine] n., [collective] scabies; scab, itch; mange

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) a contagious skin disease, especially in domestic animals or livestock; scabies (iskay-biiz)

2

cadho -da: (n) anger (ang-ger) ~ xanaaq, caro. —Syn: rage, fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Xoolihii cadho ayaa haysa. Dh: candho.

2

cadho -da: (magac, dhedig, keli) dareenka qofku yeesho marka uu maankiisu wax diido. Dh: umal, xanaaq, dhirif. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadow-ga)

2

Labo qof ama dad badan oo is neceb, waxa midba midka kale u yahay; cadaawe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) la-mid: cadaawad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) la-mid: cadaawad; cadaawo.

waa la naqliyay ✓

m. n. enemy, antagonist, opponent

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) enemy (ena-mi); foe (fow); opponent (o-poo-nant)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg cadaw.

waa la naqliyay ✓

1

bw: cadaw

2

de: enemy, antagonist, opponent

3

lx: cadow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: nacab

7

key: cadow

waa la naqliyay ✓

agg. - kulul, kulayl.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof maan gaaban oo aan caqli badan lahayn. Dh: coon. Li: fariid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-day, -datay) Xoolo badan meel isugu ururid.

waa la naqliyay ✓

1

(Anaakici-da)

2

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadaawa-ha)

2

Qof qof kale neceb, oo jecel in wax xumi ku dhacaan; qaran qaran kale la col ah; cadow.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimil-ka)

2

1. Waab yar oo awdan oo dugaagga la dila hayo loo dhisto oo loo galo: waxaa laga dhisaa kob bahal wax ku diley agteeda oo laga toogan karo.

3

2. * Meelaha colka dagaallamaa dhisto oo daloollo yaryar oo cadowga laga toogto loo yeelo; kuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimilgal-ka)

2

(dugaag, cadow) cimil u gelid; kuurgelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoollatusad-ka)

2

1. Isu miciyallisadka awrta qooqan.

3

2. (*) Xoogga qolo leedahay oo la soo bandhigo si cadowgu u arko oo u tixgeliyo.

4

3. Fulabbajis; bowdaqaawis.

5

4. Dagaal been ah; garmaame.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaaga-da)

2

1. Dadka la dagaallamo colka ama cadowga dhulkooda xoogga ku qabsada.

3

2. Qaanuunka iyo taliska dalkooda naca oo ku kaca oo la dagaallama.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaashaandhig-ga)

2

Colka oo inta hub qaata, tolka ama qaranka, cadowga ka celiya; jilibdhig; daafac.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaashaandhigid-da)

2

Qaranka cadowga ka dhicin; dagaallamid; jilib-dhigid; daaficid.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeddan-ka)

2

1. Colka danbeeya oo cadowga, laga yaabo inuu gadaal ka yimaado, celiya; raacdarreeb.

3

2. Dib u hara; danbeeya; dabaadi, haraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Nac-a)

2

Xumaan weyn oo uurka laysugu hayo; nacayb; cadownnimo,

waa la naqliyay ✓

1

(Nacab-ka)

2

Qof nac ka buuxo; cadow.

waa la naqliyay ✓

1

(Naxariis-ta)

2

1. Qof denbi ama gabood falay ama cadow ah ama xumaan kale sameeyey oo gacanta lagu hayo, oo eedsiiska iyo ciqaabka looga turo oo laga daayo.

3

2. Qof xumaan galabsaday, nixidda laga naxo.

4

3. Denbidhaaf; turaal; cafi; masaabax; raxmad.

waa la naqliyay ✓

1

(Rogaal-ka)

2

Weerar kedo ah oo col la dabasocdey inta dib u soo laabto, cadowga ku dhufto; rogaalcelis.

waa la naqliyay ✓

1

(Rogaalcelin-ta)

2

Weerar kedo ah, col la dabasocdey, inta dib u soo rogmado, cadowga ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Koox ciidan ah oo si gaar ah u tababbaran oo cadow lala dagaallamayo dhulkiisa loo diro si uu u fadqalalleeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Baqe xeeldagaal ah oo cadow lagu dago. la-mid: baqabbeenlayn.

waa la naqliyay ✓

1

birdhig¹: m.l la-mid: birdhigid.

2

birdhig²: f.mg1 (-gay, -gtay) U b.: wax sida cadow iyo wixi lamida oo soo food leh si geesinnimo leh uga hortegid.

waa la naqliyay ✓

1

bogdoox¹: m.l 1. Wadiiqo toos ah oo ka leexaato waddo weyn. 2. Weeraridda cadow dhinac laga weeraro. 3. Qalliin lagu sameeyo haweenka dhali waayey iyadoo dhinac laga soo saarayo ilmaha. 4. la-mid: bogdooxid.

2

bogdoox²: f.g1 (-xay, -xday) 1. Cadow iyo wixi lamida dhinac ka wareemid. 2. Haweeney si caadi ah u dhaliweydey si ilmaha looga dhaliyo caloosha dhinac ka qalid.

waa la naqliyay ✓

1

caabbin¹: m.dh la-mid: caabbiyid.

2

caabbin²: m.l (fiisikis) Summad: R. Saamiga keyd faraqa ee geftinnada gudbiye iyo qulqulka danabka ee dhexmaraya gudbiyaha. Sidaas awgeed, caabbi waa caabbirka hakinta qulqulka danabka. R = V/I taas oo V ay tahay keyd faraqa, I ay tahay qulqulka danabka. Caabbiga waxa lagu cabbiraa oom (omega).

3

caabbin³: m.dh (taar.) Iska caabbin cadow ama weerar dagaal, ficil ay dadku ku qaadaan si ay u helaan xornimo, ama iskacelin weerar.

waa la naqliyay ✓

1

1. Midab ka koobma toddobada midab, oo ifka qorraxda, wadajirkooda; midabka caanaha iyo barafka.

2

2. (Cad-ka) a) Wax weyn go'i; gabal; xoogaa; in yar. b) Hilib.

waa la naqliyay ✓

1

cad¹: m.l 1. Midabka caanaha, nuuradda iyo wixi lamida ee soo celiya ilayska qorraxda. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin.

2

cad²: f.mg4 (-ddaa, -ddayd; -cadcad) 1. Wax cad ahaansho. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin ahaansho. 3. Waa ka caddahay: waa liitaa.

3

cąd: m.l (-dad, m.l) 1. Gabal hilib ah. 2. C. ah: in maro, dhul, xaashi iyo wixi lamida ah. 3. C. ah: qof gaboobay oo aan waxba qaban karin.

waa la naqliyay ✓

1

cad¹: m.l 1. Midabka caanaha, nuuradda iyo wixi lamida ee soo celiya ilayska qorraxda. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin.

2

cad²: f.mg4 (-ddaa, -ddayd; -cadcad) 1. Wax cad ahaansho. 2. Wax bayaan ah oo aan shaki ku jirin ahaansho. 3. Waa ka caddahay: waa liitaa. m.f.dh, caddaan².

3

cąd: m.l (-dad, m.l) 1. Gabal hilib ah. 2. C. ah: in maro, dhul, xaashi iyo wixi lamida ah. 3. C. ah: qof gaboobay oo aan waxba qaban karin.

waa la naqliyay ✓

clear

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] white; clear; intelligible (of speech)

2

cad m. n. part, piece, portion, share

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [Pl. cadad-ka] piece (piis); portion (poor-shin) ~ gabal.

2

cad cad: 1. piece by piece. 2. having white spots

3

cad -caddaa / caddayd: (adj) white (waayt). Ex:timo sidii baraf u cad; hair as white as snow

waa la naqliyay ✓

1

Pezzo; bianco

2

Piece; white

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qayb yar oo hilib ah; gabal yar oo hilib ah. Cad ma cunin ayaamahan. Dh: hilib.

2

cad -ka: (magac, lab, keli) in yar oo wax weyn ka go'day; gabal; gobol; xoogaa; walax.

3

cad: (tilmaame) wax leh midabka caanaha ama barafka. Cali gaadhi cad buu soo iibsaday.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

1

(Caba-da)

2

1. (Weel) Dhadhan la kahdo, sida kan biyuhu yeeshaan kolka weel caanood lagu soo dhaansho.

3

2. Weelka jaadkaas ah.

waa la naqliyay ✓

1

cabo¹: m.dh Biyo, weel caanood lagu shubay oo yeeshay dhadhan la karhado.

2

cabo²: f.mg3 (-btay, -batay) Erayo calaacal ah dhihid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Ereyo calaacal ah dhihid. m.f.dh, cabasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. complain, reproach

2

cabo [feminine] n., [collective] sour smell in an unrinsed milk container

waa la naqliyay ✓

cabtay/cabatay: (v) complain (kom-palayn); complain against ~ cawday

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib qof ku gaadhsiiyay cid kale kaga ashtakoo; eed sheego. Dh: ashtakee, ashkatee.

2

cabo -da: (magac, dhedig, keli) biyuhu urta iyo dhadhanka ay yeeshaan, marka haanta caanaha lagu dhaansado. Dh: caancaanni.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibco-dhibcaha ka soo horreeya daruur markaas di'id bilaabaysa.

waa la naqliyay ✓

-cagaha: (n) [plural of cag-ta] feet (flit)

waa la naqliyay ✓

cako!: eeg caku!

waa la naqliyay ✓

s.m. - madax.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) la-mid: aqo.

waa la naqliyay ✓

v. starve to death, die of starvation

waa la naqliyay ✓

-caqday / caqatay: (v) starve (staarv); make someone hungry and thirsty ~ aqo

waa la naqliyay ✓

(fal) oon, harraad, dhanqalan.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqo

2

de: starve to death, die of starvation

3

lx: caqo

4

pd: (caqday)

5

ps: v3b=intr

6

key: caqo

waa la naqliyay ✓

1

(Cara-da)

2

Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood. m.f.dh, carasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

caro v. destroy things in frustration

waa la naqliyay ✓

carada: (n) anger (ang-ger)-, rage (reeyj); fury (fiyuuri)-, wrath (raath); indignation (in-dhig-neey-shin) ~ xanaaq, cadho

waa la naqliyay ✓

1

Rabbia

2

Anger

waa la naqliyay ✓

agg. - gacaliye; qaali.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ciil dartii, wax u baabi'i; ku cartan; ku cadho burbur.

2

caro -da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xaal, arrin.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh aad u casayd xilligii ay dhalatay.

waa la naqliyay ✓

1

agg. - dalool maran.

2

s.m. - xarig weyn (koronto, telefoon.)

waa la naqliyay ✓

1

(Cawa-da)

2

1. Laba-iyo-tobanka saac oo qorraxdu maqan tahay; habeen.

3

2. Nasiib-wanaag; ayaan; qadan; ul.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-ooyin, m.l) Habeen. 2. Nasiib wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-ooyin, m.l) Habeen. 2. Nasiib wanaagsan.

waa la naqliyay ✓