cabdi — Macnaha & Turjumaada

name: Abdi

waa la naqliyay ✓

name-m servant

waa la naqliyay ✓

1

de: Abdi Abr: C/ in compound names (also for Cabdul)

2

lx: Cabdi

3

ps: name-m

4

xe: slave

5

xv: Arabic

6

key: Cabdi

waa la naqliyay ✓

1

(Caadi-ga)

2

1. Aan ka duwaneyn sida ama waxa la arki jirey ama caado loo lahaa.

3

2. Waxyaalaha loo bartay ama joogtada ah, kamid ah.

4

3. Aan qiime weyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: Wax sidii lagu yiqiin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: Wax sidii lagu yiqiin ah.

waa la naqliyay ✓

Normal

waa la naqliyay ✓

m. n. normal, ordinary, simple, regular [atr.] ; something not having much value

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) something normal; ordinary (oordinari)-, normal (noormal) ~ dabiici

2

caadi ahaan: (adv) normally (noormali); usually (yuu-shwali) ~ si caadi ah, caadiyan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel ama shay kale oo wax lagu shubto intuu qaadi karo ku shub oo idhan na ha u dhimin. Wiilasha gaawaha u caadi. Dh: buuxdhaafi. Li: fidhiq, dhin.

2

caadi-ga: (magac, lab, keli) wax aan ka duwanayn sidii hore ee la arki jirey ama caado loo lahaan jirey. Si caadi ah ayuu arrinku u dhacay.

3

caadi: (tilmaame) wax aan qiime weyn lahayn; wixii hore u jirey aan ka duwanayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof harraadan biyo sii oo harraadtir.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Abda

waa la naqliyay ✓

1

a: Cabdiyo {C}

2

de: Abda

3

lx: Cabda

4

ps: name-f

5

key: Cabda

waa la naqliyay ✓

1

(Cabda-da)

2

Naf.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naf; ruux.

waa la naqliyay ✓

f. n. soul, life

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ruuxda ku jirta dadka iyo naflayda kale ba. Cabdo walba mar ayaa laqaadi. Dh: naf.

waa la naqliyay ✓

1

de: soul, life

2

lx: cabdo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: naf

6

key: cabdo

waa la naqliyay ✓

1

(Cabsi-da)

2

Wax dhibaato keena ama xun ama xanuun leh, kd., argaggaxa ay nafleyda uurkeeda ku abuuraan; aragaggax, biqid, welwel.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax dhibaato keena ama xun ama xanuun leh iyo wixi lamida, argaggaxa ay nafleyda uurkeeda ku abuuraan; argaggax, bixid, welwel; baqdin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax dhibaato keena ama xun ama xanuun leh iyo wixi lamida, argaggaxa ay nafleyda uurkeeda ku abuuraan; argaggax, bixid, welwel; baqdin.

waa la naqliyay ✓

f. n. fear, fright, dread, paranoia; danger

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareenka halis kugu soo fool leh. Dh: baqasho, biqid, welwel, baqdin.

waa la naqliyay ✓

1

de: fear, fright, dread, paranoia; danger

2

lx: cabsi

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: cabsi

waa la naqliyay ✓

خوف

waa la naqliyay ✓

1

(Caddi-da)

2

Caddaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: caddaan¹; la-mid: caddo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] whiteness

2

caddi [feminine] n. period of the waxing moon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lahaanshaha midabka cad ama iftiin. Li: madoobi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ballan adag oo lagu heshiiyo. la-mid: axdi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ballan adag oo lagu heshiiyo. la-mid: axdi.

waa la naqliyay ✓

m. n. agreement, accord, treaty; pledge, oath, solemn promise

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) a solemn binding promise to do something; promise (pro-mas); vow (vaaw); pledge (paleej); swear (sweer) ~ ballanqaad

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ballan; axdi.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: agreement, accord, treaty; pledge, oath, solemn promise

3

lx: cahdi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: cahdi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caqad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caqad.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) contract (kon-tarakt)-, agreement (agriiment) ~ heshiis, qandaraas

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) heshiis dad wada saxiixdo. Dh: cahdi; axdi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ilmo yar oo carruur ah. Curdankiyo markaasay dhintaan caydi korayaaye.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dad colaadi dhextaal heshiisiin. 2. Cid salaamid.

waa la naqliyay ✓

v. pacify, appease, soothe; greet ~ salute someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad colaadi dhextaal, heshiisii.

2

nabdi: (fal cid kale, salaamid.

3

nabdi: -ga: (magac, lab, keli) uurka iyo qalbiga.

waa la naqliyay ✓

1

de: pacify, appease, soothe; greet ~ salute s.o.

2

lx: nabdi

3

pd: (nabdiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: nabdi

waa la naqliyay ✓

1

(Daraawiish-ta)

2

1. Urur wadaaddood (dariiqo) oo shiikh u taliyo, nabaddiyo colaaddaba.

3

2. Daraawiishtii Mahdigii Suudaan iyo tii Ina Cabdille Xasan.

4

3. Ciidanka Soomaalida oo nabadda gudaha, qayb kamid ah.

5

4. Masaakiin; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

lid¹: m.l 1. L. ah: wax aan wax kale la mid ahayn oo dabeecadda kaga duwan. Tusaale: “Mugdiga ayaa caddada lid ku ah.” 2. Cadaw ku ah. Tus.: “Cali ayaa lid ku ah Cabdi” la-mid: liddi.

2

lid²: m.l (naxwe) Labo erey oo mataana ah oo micnahoodu iska soo horjeedo sida: “dheer/gaab”, “weyn/yar” iyo wixi lamida; cagsi.

waa la naqliyay ✓

1

malaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) 1. Wax la malaasay noqosho. 2. Ka m. wax xallintooda maaro loo waayey noqosho. Tusaale: “Cabdi arrintii way ka malaasantay”.

2

malaasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax la malaasay ahaansho. 2. Meel furnayd sida irrid, god, duleel iyo wixi lamida wax la xiray ahaansho. 3. Qof aan wax fahmin ahaansho. 4. Ka malaasan qof aan arrin xogteeda la socon ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

lid¹: m.l 1. L. ah: wax aan wax kale la mid ahayn oo dabeecadda kaga duwan. Tusaale: Mugdiga ayaa caddada lid ku ah. 2. Cadaw ku ah. Tusaale: Cali ayaa lid ku ah Cabdi la-mid: liddi.

2

lid²: m.l (naxwe) Labo erey oo mataana ah oo micnahoodu iska soo horjeedo sida: 'dheer/gaab', 'weyn/yar' iyo wixi lamida; cagsi.

waa la naqliyay ✓

magaca Cabdi oo la jiiday dhanka danbe na laga ladhay. Magacda Cabdoosh, Axmadoosh iyo wixii la mid ah, waxa la bixi jiray dadkii Xarla la odhan jiray ee Harar iyo duleedkeega degi jiray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wadaaddo ahludariiqo ahaa oo u soo halgamay gobannimada Soomaalida iyo Diinta Islaamka, lana dagaalamay isticmaarkii. Waxa aasaasay hoggaanna u ahaa Sayid Maxamed Cabdille Xasan. Dh: duubcad.

waa la naqliyay ✓

naanays ay Soomaalidu u taqaan Sayid Maxamed Cabdille Xasan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dariiqad ka mid ah dariiqooyinka suufiyada oo ku abtirsata Sheekh Cabdilqaadir Al-Kaylaani.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay Soomaalidu hidde u leeyihiin oo Saylac laga ciyaaro.

2

Saylici-ga: (magac, lab, keli) qof reer Saylac ah.

3

Saylici-ga: (magac, lab, keli) xer qaaddiri ah oo ku xiriirsan dariiqada Sheekh Cabdiraxmaan Saylici.

waa la naqliyay ✓

1

aad: (fal) teg oo meel tilmaaman u kac. Dh: teg.

2

aad: (fal) «ku ~» qof kale ka horteg.

3

aad: (fal) (ku ~) cid kale u dhigan. Adigu Cabdi ku aad, Cali na anigaa ku filan. Dh: hagaag.

4

aad: (fal) (ku ~) muuqaalka wax kale isku gudub.

5

aad: (falkaab) si dhab ah ama xooggan.

6

aad: (magac'uyaal) dhiman oo tilmaamaya qofka labaad ee lala-hadlaha kelida ah.

7

aad: (dabakar) tiraab dabada lagaga karo tirada oo muujisa jagada ay tiradaasi ku abbaaran tahay: saddexaad (3aad), afraad (4aad), toddobaad (7aad).

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof sita derejada ugu hoosaysa ee ciidanka; derejada dablaha ka sarraysa. Cabdillaahi waa alifle.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dubnax iyo dareen walaalnimo. Bakhaylkaan biriir yaabahayn, waa bakhtoo kale'e. Dh: caro, cadho, hiil.

2

biriir-ka: (magac, lab, keli) shishlaan aan isdhimin. Bidhiidh iyo ninkii xoog leh bay bah isku raacaane. biriir -ka: (magac, lab, keli) badhtanka wejiga: xero wadaagaha wejiga. Biriir qurxoon iyo waxaa la arkaa qosol fariiddoone. Dh: bidhiidh, salaan.

3

biriir-ka: (magac, lab, keli) wejiga oo la ururiyo. Dh: jirxumo, wejikaduud, wejitub.

4

biriir -ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal didmo iyo foojignaan ah. Orgigu bahal buu arkayoo biriirtuu kiciyay.

5

biriir -ta: (magac, dhedig, keli) eegmo fariidnimo iyo weji gureex. Cabdi waa wiil biriir qurxoon.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka hadiyo jeer ay is fahmaan dadka badankiisa. Cabdirisaaq waa nin bulshaale ah. Dh: bulshaawi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu Ilaahay jideeyay in la falo oo dartii loo sameeyo. Cabdiraxmaan, waa qof wanaagsan oo cibaado badan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan toos kugu ahayn; wax kaa leexsan. Dukaanka cabdi wuu naga yara dadban yahay. Dh: gudban.

2

dadban: (tilmaame) shay si gudban dhulka u yaalla. Udubku wuu dadban yahay ee toos u qotomi. Dh: leexsan, qalloocsan.

3

dadban: (tilmaame) shay wax kaaga gudban oo kaa qarinaya. Bishii ma arkee, ma daruur baa ku dadban?

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fudayd dartiis hadba meel aan habboonayn faraha la gelid. Cabdi wuu dafdaf badan yahay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhismaha qofka ee garbihiisu halgasha soo foorarta leeyihiin. Cabdi garbarog ayuu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalad dhacay qaadashaddii; garwaaqsasho aad wax qirato; gef dhacay raalligelin ka bixin. Cabdi garowshiiyo ayuu ka bixiyey wixii dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) hawshaada daacad u ahaw. Shaqada laguu dhiibo u hagarbax.

2

hagarbax-a: (magac, lab, keli) hawl la is faray sidii ay ahayd u qabasho iyada oon xoog iyo itaal midna lala hadhayn. Dh: daacadnimo. Li: khiyaano. hagarbax -a: (magac, lab, keli) sahayda safarku jidka u qaato biyo iyo baadba. Dh: sahay.

3

hagarbax-a: (magac, lab, keli) kharash ama adduun laga qaado dhinacyada garramaya, oo guddiga xeerbeegti sooryo looga dhigo. Cabdi konton kun ayuu hagarba' u bixiyay calise waa lagu leeyahay. Dh: kharash.

4

hagarbax -a: (magac, lab, keli) «u ~» isku ladid la'aan; hagar la'aan; kal iyo laab; lillaahinnimo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka c.: neef geel ah xanuujin si uu cabaad u sameeyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka c.: neef geel ah xanuujin si uu cabaad u sameeyo. m.f.dh, cabaadin.

waa la naqliyay ✓

v. cause to scream; violate

waa la naqliyay ✓

(fal) «ka ~» ka qaylisii; ka dhawaaji; wax cabaadaya ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to scream; violate

2

lx: cabaadi

3

pd: (cabaadiyey)

4

ps: v2a=

5

key: cabaadi

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Abdia

waa la naqliyay ✓

name-f servant

waa la naqliyay ✓

1

de: Abdia

2

lx: Cabdiyo

3

ps: name-f

4

key: Cabdiyo

waa la naqliyay ✓

1

caabbi¹: m.l la-mid: caabbiyid.

2

caabbi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Adakayn, xajin. 2. Iska c.: iska celin.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Adakayn, xajin. 2. Iska c.: iska celin. m.f.dh, caabbiyid.

waa la naqliyay ✓

name: Abbi

waa la naqliyay ✓

v. protect ~ guard by force; be capable of defense; support, strengthen, reinforce

waa la naqliyay ✓

name-m protect, guard by force; be capable of defense; support, strengthen, reinforce

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) oppose with force; resist (ri-zist); oppose (o- pows) 2. stop; deter (di-teer) ~ jooji

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog iskaga celi oo iska qabo. Albaabku yuu kugu soo dhicine iska caabbi. Dh: xaji, celi.

2

caabbi -ga: (magac, lab, keli) astaan uu leeyahay danab gudbiyuhu oo uu kaga horyimaado ama uu ku joojiyo qulquldanabeedka dhex maraya taas oo sabab u noqota in qayb tamar danabeed ahi isku rogto tamarkuleed. Halbeegga caabbigu waa R. Magac bixinta xisaabaadka maayad waa 'current' caabbi waa 'resistance' oomse waa 'ohm'.

3

caabbi -ga: (magac, lab, keli) xoog iskaga celin; xoog iskaga qabasho.

4

caabbi: magac loo baxsho wiil la filayo inuu yeesho awood iyo xoog difaac.

waa la naqliyay ✓

name-m just, one who acts justly

waa la naqliyay ✓

magacyada Eebbe mid kamid ah; waa ka aan caddaaladdiisa cidina ka qadin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dheellitir oo inna wax haw kala burin oo is le'ekaysii. Rarka kolba dhankuu jiro ka caarcaarad oo miisaanka ka soo caadil. Dh: dheellitir, sin. Li: eexi, xagli, xigso.

2

caadil (tilmaame) qof caadil ah oo aan eexo aqoon oo garsoorid xaq ah lagu yaqaan; cidda leh xaqsoor wanaagsan oo aan cidna u eexan marka ay garqaadayso. Xaqsoor caadila ayaa taladii loo dhiibay.

waa la naqliyay ✓

(magac, dhedig, keli) eeg caadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabbid-da)

2

(biyo, kd.) inta afka lagu qaado oo hunguriga la sii marsiiyo, caloosha geyn; dhamid (caano); fuudid (fuud; wixii kulul).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cab. la-mid: cabid².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, inta afka lagu qaado oo hunguriga madow la sii mariyo, caloosha geyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabbir-ka)

2

1. Weynaanta, ballaca, dhererka, heerka, waxtarka, culayska, kd., wax lee yihiin; beeg; miisaan; qiyaas.

3

2. Dad socoto ah; rakaab.

waa la naqliyay ✓

1

cabbir¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qiyaas lagu heshiiyey oo caddeyneysa wax dhererkiisa, muuqiisa iyo wixi lamida. 2. Habka loo qiyaaso dherer, mug, culays iyo wixi lamida. 3. Qalab lagu cabbiro wax dhererkiisa, culayskiisa, muggiisa iyo wixi lamida.

2

cabbir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax dhererkiisa xisaabid; culayskiisa miisaamid; muggiisa beegid. 2. Fikrad iyo wixi lamida sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

cabbir¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qiyaas lagu heshiiyey oo caddeyneysa wax dhererkiisa, muuqiisa iyo wixi lamida. 2. Habka loo qiyaaso dherer, mug, culays iyo wixi lamida. 3. Qalab lagu cabbiro wax dhererkiisa, culayskiisa, muggiisa iyo wixi lamida.

2

cabbir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax dhererkiisa xisaabid; culayskiisa miisaamid; muggiisa beegid. 2. Fikrad iyo wixi lamida sheegid. m.f.dh, cabbirid.

waa la naqliyay ✓

measure

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. measurement; size, dimension

2

cabbir v. measure; try

3

cabbir m. n. traveler, passenger

waa la naqliyay ✓

1

-aytay: (v) measure (meshar); size (sayz); weigh (weey) ~ miisaan

2

cabbir: -ka: (n) measure (meshar); dimension (di-men-shin): especially the width, height, or length; khaasatan dhumucda, baaxadda ama weynaanta

waa la naqliyay ✓

1

(fal) miisaan; beeg; berdaami.

2

cabbir: (fal) wax aan kuu muuqan qiyaas. Dh: mala'awaal.

3

cabbir: (fal) xad ka gudub oo dhoof. Dh: tallaw.

4

cabbir -ka: (magac, lab, keli) weynaan, ballac, dherer, heer, culays iyo wixii la mid ah oo ay walax leedahay, beegid oo qiyaasid.

5

cabbir -ka: (magac, lab, keli) agab wax lagu qiyaaso oo la isla yaqaanno sida xadhigga dhismaha ama weelka wax lagu kala beegto sida miisaanka iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, afka ku qaadsho oo dabadeed na ligid.

waa la naqliyay ✓

name-m servant. Cf. Cabdi

waa la naqliyay ✓

m.l (cabiid, m.dh) Qof la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; bidde; addoon; cabid. la-mid: cabid¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (cabiid, m.dh) Qof la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; bidde; addoon; cabid. la-mid: cabid¹.

waa la naqliyay ✓

name-m devout

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slave (isleeyv)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) addoon lagu shaqaysto. Dh: bidde.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Nafley cabsi ku abuurid.

waa la naqliyay ✓