Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-ka: (magac, lab, keli) wax la cabbo; wax aan cunno ahayn oo la quuto. Dh: sharaab.

2

cabbaal: (tilmaame) aan calalis ahayn; wax la cabbo. Dh: cabbitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabbaad-ka) (koox cabbaadyo)

2

1. Qaab qurux badan oo dadka ladan ama cayilan surkoodu yeesho.

3

2. Midab cadcad ku jiro.

4

3. Kuul.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cąbbaar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. layers of fat around the neck; double chin (considered a mark of beauty)

2

cabbaad n. beads, stone ornaments

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qaab qurux badan oo dadka qaarkii surka ku yeesho; duuduub surku yeesho. Dh: cabbaadh.

2

cabbaad -ka: (magac, lab, keli) midab caddaan ku jiro.

3

cabbaad -ka: (magac, lab, keli) iniinyo dhalo ah oo leh qaabab kala duwan oo dhexda ka daloola oo, inta dun lagu taxo, qoorta lagu xidho oo lagu xarragoodo. Dh: cabbaadh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cabbaar-ka) In waqti ah oo aan dheerayn; nabar.

2

2. (Cabbaar-ta) Dhabbaha gaadiidku qaado, jagooyinka uu u qaybsan yahay, oo hadba mid la dego oo lagu nasto, middood; minqaad.

waa la naqliyay ✓

1

cabbaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Waqti aan badnayn ama aan fogayn. 2. Masaafo aan dheerayn.

2

cabbaar²: m.dh (-ro, m.l) Masaafada rati rarani ku daalo.

3

cabbaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Rati raran daalid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Meerisyo kuul yaryar ah, hab quruxsan la isugu tolo, rucubyo leh oo haweenka qoorta ku xirtaan. 2. Midab baraashirix ah oo lo'da iyo riyuhu yeeshaan. 3. (w) Qaab qurux badan oo dadka cayillan ama hablaha surkoodu yeesho. la-mid: cabbaad.

waa la naqliyay ✓

1

cabbaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Waqti aan badnayn ama aan fogayn. 2. Masaafo aan dheerayn.

2

cabbaar²: m.dh (-ro, m.l) Masaafada rati rarani ku daalo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. short while, brief time

2

cabbaar [feminine] n., loc. campsite, rest area

waa la naqliyay ✓

(adv) awhile (a-waayl); for a while xoogaa. Ex: cabbaar joog; stay awhile

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) in aan badnayn; xoogaa. Cabbaar baan ku sugayoo cadceedda ayaa i damaqday. Dh: waxoogaa, nabar.

2

cabbaar -ta: (magac, dhedig, keli) dhabbada gaa- diidku qaado, jagooyinka ay u qaybsan tahay oo hadba mid la dego si loogu nasto. Dh: minqaad.

3

cabbaar -ka: (magac, lab, keli), midab baraashirix ah oo lo'da iyo riyuhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

name-m lion, stern

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

waa la naqliyay ✓

1

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nacas; axmaq. 2. la-mid: dabbaalid.

2

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

3

dabbaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax jahaday u socdeen mid ka duwan u weecin; soo celin (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) Nacas; axmaq.

2

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. stupid person, fool

waa la naqliyay ✓

-ka / dabbaasha: (n) stupid (istuupidh) person; silly (sili) person; fool (fuul); idiot (idh-yat); foolish or stupid person , dolt (dhoolt) ~ nacas, doqon

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.

2

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.

3

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.

4

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.

5

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.

6

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.

waa la naqliyay ✓

1

de: stupid person, fool

2

lx: dabbaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: ardaal, axmaq, caqli yar, doqon, nacas {C & S}

6

key: dabbaal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dareere, afka ku qaaditaan oo liqitaan. Dh: cabniin.

2

cabbitaan -ka: (magac, lab, keli) dhammaan wixii la cabbo oo dhan; cabbaal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin aabbihii noolyahay. Li: agoon.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah maraaraha ay dadka qaar ku yeeshaan qoorta. Inantu way qurux badan tahay oo qoorta ayay cabbaadhyo ku leedahay. Dh: cabbaad.

2

cabbaadh -ka: (magac, lab, keli) midab cadcad ku jiro.

3

cabbaadh -ka: (magac, lab, keli) kuul xajmigeedu yaryar yahay oo midabyo leh. Inta dun lagu taxo ayay gabdhuhu qoorta sudhaan. Waxa kale oo la adeegsadaa xardhidda iyo qurxinta agabka guriga. Dh: cabbaad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dabaali.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dabbaal ku dhexmari.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) la-mid: dabaalo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) la-mid: dabaalo.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha dhexdooda dhexmar adigoon waxba saarnayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaamxaamo oo socod isku diyaari. Waryaa qababaal waa la dhaqaaqayaaye. Dh: diyaargaraw.

2

qababaal -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamasho socod loo xaamxaamto oo safar la isku diyaariyo. Laba cishaba qababaal ayaan ku jiraa. Dh: diyaargaraw.

3

qababaal -ka: (magac, lab, keli) kharashaad yaryar oo qof meel kaga hadhhadha muddo toddobaad illaa bil ah. Qababaal yaryar oo magaalada igaga hadh-hadhay ayaan urursanayaa oo waan baxayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale: “Cali, abaal buu ii galay”. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale: “Xasan, abaal baan u hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale Cali, abaal buu ii galay. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale Xasan, abaal baan u hayaa.

waa la naqliyay ✓

m. n. favor, reward, gratitude; just deserts

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. favor (feyver); a gracious or friendly act that is freely granted ~ asxaan. Ex: abaal ma ii gali kartaa? can you do me afavor? 2. merit (meerit); worth (woorth) ~ mudnaan. Ex: abaalkiisa marsii! give him what he deserves!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wanaag iyo samafal ay cidi kuu gasho; xusuusta wanaagsan iyo mahadda la isugu hayo. Abaal dad galaa badan, dad gudaase yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: favor, reward, gratitude; just deserts

2

lx: abaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

xe: He got his just deserts.

6

xv: Abaalkiisu helay.

7

key: abaal

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaan-ka)

2

Dad u taliya; madax; magangeliye.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cid magan geliyey. 2. Qof, cid magan u ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cid magan geliyey. 2. Qof, cid magan u ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. protector, patron, leader

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qofka cid kale u wakiil ah iyaga iyo xoolahooga ba. Nin abbaan ah mooyee mushteri lama aqoonayne.

2

abbaan-ka: (magac, lab, keli) qofka meherad ama farsamo cid kale u suubbiya ee shaqaale ama adeege uga ah. Dh: midiidin.

3

abbaan -ka: (magac, lab, keli) qofka waddada iyo meelaha ambada ah yaqaan ee haga dad safar ah oo badeecad sida.

waa la naqliyay ✓

1

de: protector, patron, leader

2

lx: abbaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: abbaan

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaar-ta)

2

Sida eg, tusmo; marin; aaddanaan.

waa la naqliyay ✓

1

abbaar¹: m.l 1. Meel ku aadkeeda. 2. la-mid: abbaarid.

2

abbaar²: m.dh Hadal, arrin iyo wixi lamida sida ku habboon ee looga baahanyahay. Tusaale: 'Hadalka abbaartiisu sidaa ma ahayn.'

3

abbaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Si toos ah oo aan leexleexasho lahayn wax u aadid. 2. (f.mg) Ku a.: wax kale ku toosin.

waa la naqliyay ✓

1

abbaar¹: m.l 1. Meel ku aadkeeda. 2. la-mid: abbaarid.

2

abbaar²: m.dh Hadal, arrin iyo wixi lamida sida ku habboon ee looga baahanyahay. Tusaale: Hadalka abbaartiisu sidaa ma ahayn.

3

abbaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Si toos ah oo aan leexleexasho lahayn wax u aadid. 2. (f.mg) Ku a.: wax kale ku toosin. m.f.dh abbaarid.

waa la naqliyay ✓

1

v. go towards; aim at; face, confront

2

abbaar vl. n. direction, going towards

3

abbaar [feminine] n. debt, moral obligation

waa la naqliyay ✓

1

abbaar-ta: (adv) 1. supposed (se pow.sidh); intended (in teendid); Ex: abbaartiisu maxay ahayd...; what he was supposed to do. 2. right approach

2

abbaar-ay / tay: (v) 1. approach (a parowj); come or go near or nearer to: Ex: Cali baa isoo abbaaray; Ali has approached me. 2. go towards. Ex: gurigii buu abbaaray; he went towards home

waa la naqliyay ✓

1

(fal) toos wax u beegso; meel cayiman ku hagaag.

2

abbaar -ta: (magac, dhedig, keli) qiyaasta; in ku dhow; sida loo malayn karo.

3

abbaar -ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddada iyo yoolka la rabo in la gaadho.

4

abbaar -ta: (magac, dhedig, keli) awaalaha iyo waayaha. Abbaartu waxa ay sheegaysaa saansaanyo nabadeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: abbaaye.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey gabadha loogu yeedho oo uu macnihiisu yahay; walaaley. Waxa isugu yeedha, kuwa wada dhashay, xigtada iyo inta isjecel. Dh: abbaayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. clan name

waa la naqliyay ✓

name-m camel's descent, lit: he who his ancestor owns many camels

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ka dhashay reer geel leh ama dhalashadiisii ku soo beegantay in uu reerku geel badan yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Hawiye

2

de: clan name

3

lx: Abgaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: Abgaal

waa la naqliyay ✓

name-m lineage helper

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay iyada oo uu tolkii ragyari la ciillan yahay ama wiil loo baryayo in uu noqdo abgargaare dadka u gurmada oo caawiya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg abaqaal.

2

abqaal: (fal) xoolaha wad adiga oo daajinaya.

waa la naqliyay ✓

m.l Raro awrka dushiisa la saaro si rarku aanan wax u yeelin awrka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magic, lab, keli) rarada awrta la saaro si looga ilaaliyo in uu rarku dhibaateeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabaad-ka)

2

Qaylo dheer oo nafleyda qaarkeed ka yeerta kolka wax ku dhacaan ama ay xanuunsato.

waa la naqliyay ✓

1

cabaad¹: m.l 1. Dhawaaq dheer oo geelu sameeyo marka la xanuujiyo. 2. Calaacal, cataw (qof). 3. la-mid: cabaadid.

2

cabaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Neef geel ah oo la xanujin si uu cabaad u sameeyo. 2. Calaacalid, catawid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

cabaad¹: m.l 1. Dhawaaq dheer oo geelu sameeyo marka la xanuujiyo. 2. Calaacal, cataw (qof).

2

cabaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Neef geel ah oo la xanujin si uu cabaad u sameeyo. 2. Calaacalid, catawid (qof). m.f.dh, cabaadid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cry out, yell, scream, screech, squeal, yelp

2

cabaad vl. n. crying out, scream, squeal, yelp (of a dog)

waa la naqliyay ✓

1

ay day: (v) scream (iskriim); whine (waayn); howl (hawl); cry, wail, shriek, screech, yell, shout

2

cabaad: -ka: (n) scream (iskriim); howl (hawl); a long, wailing cry ~ qaylo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo ama xayawaan kale, qayli oo jibaad.

2

cabaad -ka: (magac, dhedig, keli) qaylo dheer oo nafleyda qaarkeed samayso marka ay wax ku dhacaan ee ay xanuunsadaan. Dhurwaaga ciyaaya, cabaadku naf weeye.

waa la naqliyay ✓

صُراخ

waa la naqliyay ✓

Aan waxba u adkaysan karin; aan dhabar adkayn; aan hawlkar ahayn: jilicsan; nugul.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax adkaysi yar leh ahaansho; nuglaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Abban

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] weak, feeble

2

cabban [adjective] well-armed, ready for combat; well-built (man), shapely, well-proportioned (woman)

waa la naqliyay ✓

name-f well-armed, ready for combat; shapely, a well-proportioned woman. Cf: Cabbane

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan waxba u adkaysan karin; aan dhabar'adayg lahayn. Dh: jilicsan, nugul. Li: adag, carcar, firfircoon.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hub iyo wixii la mid ah, rasaasta dhuunta gee oo riddo u diyaari.

2

cabbay: (fal) wax mug leh, buuxi oo wax ku gur.

waa la naqliyay ✓

1

calaal¹: m.l la-mid: callaal¹.

2

calaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: callaal².

waa la naqliyay ✓

f. n. deficiency, weakness, defect

waa la naqliyay ✓

1

de: deficiency, weakness, defect

2

lx: calaal

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: calaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) carruurta yaryar. Dh: carruur, ciyaal, dhallaan. Li: cirroole.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaa-sha)

2

Biyaha dhexdooda oo sida kalluunka loo dhex marmaro, iyadoo aan waxba la haysan lana cuskanayn, cagahana aan dhulka lagu hayn; (ama dabbaal).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

f. n. swimming

waa la naqliyay ✓

-dabaasha: (n) swimming (iswi-ming); swim (iswim). Ex: dabaal ma taqaan? do you know how to swim?

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo la dul sabbeeyo iyaga oo aan dhulkana la gaadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabbaal

2

de: swimming

3

lx: dabaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: dabaal

waa la naqliyay ✓

سياحة

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gabbal-ka) Qorrax, cadceed, dhalco, libdho, qundhac.

2

2. (Gabba-sha) Gaashi yar oo meel ku taal; bar.

waa la naqliyay ✓

1

gabbal¹: m.l Qorrax sii dhaceysa.

2

gabbal²: m.dh (-lo, m.l) Bar oo ku taal neef xoola ah oogadiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Qorrax sii dhaceysa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. daylight

2

gabbal [feminine] n. spot, circular mark

waa la naqliyay ✓

name-m sun; daylight; sun-rays; spot, circular mark as a birthmark. Syn: Cadceed, Qorrax

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) afternoon. Ex: gabbal dhac; late afternoon

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mileyga uu habeenku soo galaayo. Lughaya ayuu gabbalku noogu dhacay. Dh: maqrib.

2

gabbal -sha: (magac, dhedig, keli) bar cad oo idaha badhkood dhakada ay ku leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabaal-ka)

2

Tiir; udub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Summad geela lagu dhigto oo ah udub kor u jeeda oo meela kala duwan lagu dhigo; udub. 2. Kal xoog leh oo awrta marka la dhaaminayo la isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n. roof pole; tent pole

waa la naqliyay ✓

(Kabal) S Rinorea sp. aff.R. squamosa (Tul.) Baill.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pillar (pilar); pole (pool)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afar udub oo laba ba dhan laga geliyo qobtolka dushiisa awrka marka la rarayo gaar ahaan marka aqalka lagu rarayo iyo marka la dhaaminayo.

2

kabaal -ka: (magac, lab, keli) summad geela lagu dhigto oo ah udub kor u jeeda oo meela kala duwan lagu dhigo. Dh: udub.

waa la naqliyay ✓

Loox-dhexaadka xubnaha kale oo looxda kale isugu yimadaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: roof pole; tent pole

2

lx: kabaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: kabaal

waa la naqliyay ✓