caarood — Macnaha & Turjumaada

1

caarood¹: m.l la-mid: caaroobid.

2

caarood²: m.l (daawo) Kahsi muddo gaaban ama muddo dheer oo jirku yeelanayo barbarar wareegsan maqaarka korkiisa cabbirkooduna kala waaweynyahay, cuncun badanna wuu leeyahay; saacado ama ayaamo ayuu jiri karaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Kahsi muddo gaaban ama muddo dheer oo jirku yeelanayo barbarar wareegsan maqaarka korkiisa cabbirkooduna kala waaweynyahay, cuncun badanna wuu leeyahay; saacado ama ayaamo ayuu jiri karaa.

waa la naqliyay ✓

v.pat: have a skin rash ~ allergic reaction to something

waa la naqliyay ✓

-ay / caarootay: (v) have itching and skin rashes; get an allergic reaction

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xajiimoodka iyo dareemista cuncunka ee maqaarka sare ee qofka. Dh: xajiin, caaro.

waa la naqliyay ✓

1

a: caarow ~ caaroob

2

de: have a skin rash ~ allergic reaction to s.t.

3

lx: caarood

4

pd: (caarooday)

5

ps: v1=pat

6

key: caarood

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xajiin iyo cuncun yeelo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: caarow.

waa la naqliyay ✓

(fal) cadanyoo oo cuncun yeelo; xajiimood.

waa la naqliyay ✓

1

(Carood-ka)

2

Caro gelid; xanaaqid; camashood.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg caroo.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg caroo.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be angry

2

carood vl. n. becoming angry

waa la naqliyay ✓

-ay / carootay: (v) become angry ~ xanaaq, cadhood. Ex: degdeg bay u carootaa; she gets angry too quickly

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cadhood.

waa la naqliyay ✓

name-f white; milkie

waa la naqliyay ✓

m. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

nickname-m stone-house enclosure; mason

waa la naqliyay ✓

(n) name of a Somali clan

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli cadaawe reeraha uu ka dhashay oo dhulkii ka qaatay oo la rajaynayo inuu noqdo geesigii dhulkaa tolka soo oodi lahaa oo cadaawaha ka difaaci lahaa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Dir, Hawiye, Isaaq

2

de: major Somali clan

3

lx: Daarood

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: Daarood

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daruuro ama fad khafiif ah. Faarood ayuu cirku leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Deyd.

waa la naqliyay ✓

m.l Deyd.

waa la naqliyay ✓

-ay / xajiimootay: (v) have an allergic reaction; have an itchy skin or skin rash ~ caarood

waa la naqliyay ✓

(fal) xajiimoo oo isxoq; cadanyo ha ku hesho. Dh: xajiimood, caarood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) geedaha inta leh caleemo haddii la taabto lagu caaroodo ama lagu xajiimoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod ama jabaq dhegaha u fur oo dhugo. Maqal waxan ku leeyahay. Dh: dhegeyso.

2

maqal: (fal) wax lagu yidhaahdo yeel oo siduu yahay u fuli. Magal waxa uu aabbahaa ku leeyahay oo waanadiisa yeel. Dh: oggolow, fuli, yeel. Li: did.

3

maqal -ka: (magac, lab, keli) awood ilaahay dhegaha geliyay oo ah in jabaqda dibadda ka socota ay dareento dabadeed u gudbiso maskaxda si loogu beddelo falcelis. Li: dhegala'aan.

4

maqal -ka: (magac, lab, keli) nooc dirxiga ka mid ah oo lagu xajiimoodo. Maqalka waa lagu caarooda. Dh: xajiimaale.

5

maqal -ka: (magac, lab, keli) khaanad la soo jiido oo uu miis leeyahay ama gidaar ku samaysa oo wax lagu gurto. Maqalka miiskaaga xidho kolkaad baxaysid. Dh: khaanad, makhal.

6

maqal -sha: (magacwadareed) dhasha yaryar ee adhiga. Magaleey warlaay ma laguu warramay

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cuncun kabxarar wata oo dubka dushiisa laga dareemo kolka wax xajiin leh la taabto ama ay jirto xasaasiyad uu jidhku diidayo. Dh: cuncun.

2

xajiin -ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka engegan kolka la tumo inteeda dabaysha raacda oo qofka ay taabato xajiin ama cadanyo u keenta. Gorowga xajiinta ka huf.

3

xajiin -ta: (magac, dhedig, keli) geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogan tahay iyo dheecaan oo haddii la taabto lagu caaroodo oo lagu xajiimoodo.

4

xajiin -ka: (magac, lab, keli) eeg xajiimaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaroobid-da)

2

Cadanyood; xajiimood.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caarow. la-mid: caarood.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadanyoobid; xajiimoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caarooti-ga)

2

Roob aan weli dhab u curan; roob saymeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

caarooti¹: m.l 1. Cir cusub oo daruurihiisa biya ka buuxaan. 2. Meseggo, galley iyo wixi lamida oo sabuul saartay. 3. la-mid: caarootiyid.

2

caarooti²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Biyo meel ku faafid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] rain just about to fall

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daruur aan weli dhab u curan ama aan weli roob samayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: caarahoor

2

cf: roob

3

de: rain just about to fall

4

lx: caarooti

5

pd: (-ga)

6

ps: n-m-col

7

key: caarooti

waa la naqliyay ✓

1

(Cadayood-ka)

2

Cadanyo iska dareemid; (ama cadanyood).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cadanyood.

waa la naqliyay ✓

vl. n. feeling the sensation of an itch

waa la naqliyay ✓

1

a: cadanyo

2

de: feeling the sensation of an itch

3

lx: cadayood

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: cadayood

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg dacaroo.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg dacaroo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caloolxanuun inta la shubo qofka laga dacarbixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaroodi-ga)

2

1. Dhul dhir waaweynna leh, bannaanna ah, oo badanaa cag'adayg ah, dixiyina ka baxdo.

waa la naqliyay ✓

1

gaaroodi¹: m.l Dhul didib ah, bannaan oo ay ka baxaan dhir dhaadheer oo teelteel ah iyo dixin.

2

gaaroodi²: f.g2 (-iyay, -isay) Xubin bararan wax kulul ku kubbayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xubin bararan wax kulul ku kubbayn. m.f.dh, gaaroodin.

waa la naqliyay ✓

1

v. apply heat to draw out a boil ~ wound

2

gaaroodi m. n., [collective] forest

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel bannaan oo geed geed weyn leh oo ay dixo iyo wixii la mid ah ka baxaan. Waa dhul adag oo dareemo badani ka baxdo oo gahaydh iyo maanyo leh. Dh: afmeer.

waa la naqliyay ✓

(pronoun) some of them.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg saxaroo.

waa la naqliyay ✓

-ay/saxarootay: (v) defecate (da-fe-keeyt); go to the bathroom; move one's bowels; crap (karaap) ~ xaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) saxaro iska keenid; xaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caara-da)

2

1. Cayayaan siddeed lugood leh: waxay samaysataa debin shabag ah (saabcaaro, xuubcaaro) oo bahallada yaryari ugu dhacaan.

3

2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar iyo xajiin leh; cadanyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Cayayaan siddeed lugood leh, samaysta dabin shabaq ah oo bahallada yaryari ugu dhacaan. 2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar leh; cadanyo; xajiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Cayayaan siddeed lugood leh, samaysta dabin shabaq ah oo bahallada yaryari ugu dhacaan. 2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar leh; cadanyo; xajiin.

waa la naqliyay ✓

f. n. spider; skin rash, allergy, allergic reaction

waa la naqliyay ✓

-caarada: (n) [Pl. caarooyin-ka] spider (ispaay-dhar)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan yaryar oo inta badan madax yar iyo qarqar danbe oo buuran iyo lugo dhaadheer leh; waxa uu samaystaa xuub ama shabag uu bahalaha yaryar ku qabsado.

2

caaro -da: (magac, dhedig, keli) afka dhuuban ee waranka, irbadda iyo wixii la mid ah oo wax muda. Caarada hore ee waranka ayaa i mudday.

3

caaro -da: (magac, dhedig, keli) cuncun oogada laga dareemo oo barar iyo xajiin leh. Dh: cadanyo, caarood.

4

caaro -da: (magac, dhedig, keli) sararta malabka ee xuubka ku jirta.

5

caaro -da: (magac, dhedig, keli) shay labadiisa cidhif midkood. Dh: cidhif

waa la naqliyay ✓

1

de: spider; [fig.] skin rash, allergy, allergic reaction

2

lx: caaro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: caaro

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) U c.: caro dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) U c.: caro dareemid.

waa la naqliyay ✓

(fal) cadho ha ku qabato; dhirif oo cartan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaarta shanoodka ama halhallaha afarta dhagax kolka mar qudha la isku qaado. Ciyaarta, marna labalabood u qaado marna afrood.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed sida geelcadhaysta waaweyn u baxa oo cuntada lagu karsado; jaad ka mid ah khudradda la cuno ama faxfaxa iyo suugadaba lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Barood-ka)

2

Xanuun daran oo geeri ka-warqab ahi hayo; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

barood¹: m.l 1. la-mid: baroodid. Baabbacada uu geela sameeyo marka uu barwaaqeysanyahay. 2. B. ah: neef sii dhimanaya jirro awgeed.

2

barood²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Geel barwaaqeysan baabbaco sameyn. 2. Neef wax naftu markaa ka baxayso noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. critically ill person; illness that causes instant death

2

barood: v. be critically ill ~ in agony; convulse; be in a trance

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr, doobta soo rid.

2

barood-da: (magac, dhedig, keli) doobta awrta.

3

barood-da: (magac, dhedig, keli) baratan ama isu bixid tartan.

4

barood -da: (magac, dhedig, keli) dhibic ka midab duwan, ballaca ay ku taal.

5

barood -ka: (magac, lab, keli) sakaraadka xoolaha ee nafkadhawrka ah, gaar ahaan geela. Baroodadda big caanood hadii biidna laga waayo.

6

barood -ka: (magac, lab, keli) xadhkaha codka ee hunguriga mara. Xabeebta waxa keena cillad uu baroodku yeesho.

7

barood -ka: (magac, lab, keli) eeg ba'naan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caarad-da) Afka dhuuban oo waranka iyo irbadda iyo wixii lamid ah, oo wax muda: fiiq.

2

2. (Caarad-ka) Xoolaha weligood, kolka la wado, kuwa ugu horreeya, kamid ah; aan dabaadi ahayn - hordhac.

waa la naqliyay ✓

1

caarad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Xoolo ama dad wada socda intooda ugu horreysa. 2. Asbuuc, bil sanad iyo wixi lamida billowgiisa.

2

caarad²: m.dh (-do, m.l) Af fiiqan oo wax mudi kara.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Af fiiqan oo wax mudi kara.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. point; edge, tip, upper part

2

caarad m. n., [collective] frontmost cattle in a herd that is being driven; initial part of something

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) forefront (foor-front); especially the foremost part of a herd ~ safka hore

2

caarad: -da: (n) a sharp point or tip; point (pooynt); nib (niib) ~ fliq

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolka xoolaha la wado, kuwa ugu horreeya ee aan dabaadi ahayn. Dh: hordhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: item with a long pointed tip (spear, needle); upper part, top, summit

2

lx: caarad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: caarad

waa la naqliyay ✓

1

caarid¹: m.dh la-mid: caar¹.

2

caarid²: m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

waa la naqliyay ✓

Low tide

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) bad dib u baxday oo noqotay. Baddu waa caarid oo lama dabbaalan karo manta.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Caaro dareemid (dad ama xoolo). la-mid: caaroo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Caaro dareemid (dad ama xoolo). m.f.dh, caaroobid. la-mid: caaroo.

waa la naqliyay ✓

(fal) cadanyoo oo xajiin iyo cuncun dareen.

waa la naqliyay ✓

1

(Caarya-da)

2

Wax cad oo dhogor la moodo oo sida likaha uga soo kor fufa alaabada, kd., siiba wixii ku sugan meelaha qoyan ama dheelku ku dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh Uskag caddaan xigeen ah oo weel, dhar iyo wixi lamida yeeshaan marka ay muddo meel ku huursanaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Uskag caddaan xigeen ah oo weel, dhar iyo wixi lamida yeeshaan marka ay muddo meel ku huursanaadaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] mold, mildew, algae; mud, dirt

waa la naqliyay ✓

-caaryada: (n) fungus (fangas); smut (ismaat); mold (mooldh); mildew (mil-duu)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qaajeer cad oo uu uskaggu jidhka ku reebo kolka uu qofku dhidido ama qoyaan taabto.

2

caaryo -da: (magac, dhedig, keli) wax dhogor la moodo oo cad oo wixii meel ku raaga saarma, siiba wixii qoyan ee huura ama dheelku ku dhaco. Cuntadii bakhaarka ku raagtay caaryo ayaa fuushay.

waa la naqliyay ✓

1

de: mold, mildew, algae; mud, dirt

2

lx: caaryo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

key: caaryo

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo/caroog, m.dh) 1. Buun. 2. (muus.) Qalabka muusikada nooc ka mid ah oo leh af ballaaran, cod dheerna bixiya.

waa la naqliyay ✓

m. n. conch shell

waa la naqliyay ✓

name-m trumpet

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) device for projecting sound waves; horn (hoorn)-, conch horn; a loudspeaker ~ buun

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil aad u qabow oo deggan sida neefka geela ah ee socodka culus.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) buunka la afuufo ee la isku wargeliyo marka colaadi jirto. Dh: buun, garri.

2

caroog -ga: (magac, lab, keli) geela oogada iyo hawdka lagu dhaqdo ee cagta ballaadhan. Geela xeebta, isna waxa la yidhaahdaa 'ayuun'.

3

caroog: (tilmaame) neef geel ah oo cag ballaadhan. Awr caroog ah baan soo gatay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: buun

2

de: conch shell (used as a trumpet)

3

lx: caroog

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: caroog

waa la naqliyay ✓

Catena

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed xidid cas oo noocyada xawaashka dheriga lagu daro ka mid ah ama salaadka laga sameeyo oo indhaha daawo u ah oo mid casaan khafiif ah leh. Kaaroo iyo kaabash baan karsaday. Dh: kaarad, dabacase.

waa la naqliyay ✓

1

karood¹: m.l 1. Cudur si degdeg ah wax u dila; habaar. 2. Dhul taag ah, dhagax leh oo dhirtu ku yartahay. 3. la-mid: baroodid.

2

karood²: f.mg1 (-day, -dday) 1 . Cudur nafley degdeg u dilid. 2. la-mid: barood².

waa la naqliyay ✓