caallidh

m.f.dh eeg aal². la-mid: oollid.

m.f.dh eeg caal³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax caal ku dhacay oo buka ahaan.

(Caallir-ka)

Barar; hurgun; fasas.

caallir¹: m.l Hurgumidda meel dhaawac ah; fasas; caabuq. la-mid: caallirid.

caallir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dhaawac ah hurgumid.

caallir¹: m.l Hurgumidda meel dhaawac ah; fasas; caabuq.

caallir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dhaawac ah hurgumid. m.f.dh, caallirid.

v. become inflamed, swell, fester

-ay /tay: (v) to produce inflammation in [a tissue or an organ]; to fester (fes-ter), to infect, inflame ~ hurgun

(fal) barar oo hurgun yeelo.

caallir -ka: (magac, lab, keli) meel jidhka ka mid ah oo barar leh. Dh: fasas, hurgun

de: become inflamed, swell, fester

lx: caallir

pd: (caalliray)

ps: v1=

key: caallir

-ka: (magac, lab, keli) eeg falladh.

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan guurguurid lahayn ku sugnaan. Dh: aallid, yaalliin, yaallis.

(Caalhelid-da) (u caalhelid)

Maaro u helid.

m.f.dh eeg caalhel.

-da: (magac, dhedig, keli) «u ~ arrin la hayay, xal iyo maaro u helid. Dh: maaro.

m.f.dh eeg caallir². la-mid: caallir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) bararid oo fasasid. caallirsan: (tilmaame) bararsan.

-ka: (magac, lab, keli) geed cawseed xooluhu daaqaan oo harrarrada aqallada lagu dhisana laga sameeyo. Lo' maqalxidh daaqday caana macaanaa. Dh: maqalxir.

maqalxidh -ka: (magac, lab, keli) xilliga xooluhu soo hoyanayaan horteed yar oo maqasha laga xidho.

(fal) faas ama gudin ku yaryaree xaabo iyo wixii la mid ah. Dh: jeexleex, dildullaaci.

falfalliidh -ka: (magac, lab, keli) digir inta la dubo oo la tumo la kariyo. Dh: faracad.

falfalliidh-ka: (magac, lab, keli) wax la jeexjeexay ama la dildillaacshey; wax falliidho laga dhigay. Dh: falfalliir.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

-ka: (magac, lab, keli) cadka awrku uu ka kaadsho ee dib u jeeda ee uu qaloonkana kala soo baxo. Dh: caar.

caadh -ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka inta usha ah, jinsigii uu doono ba ha ahaadee. Dh: caar, qoodho.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Neef lo' ah si loo gowraco luquntiisa fidin. 2. Is c.: nafley, wax suuxsan ama liita iska dhigid.

v. give oneself up, surrender, quit fighting

(fal) neef caal ku rid.

caali: (fal) (is ~) caasha dhiib oo sidii la rabo ha lagaa yeelo. Dh: isdhiib.

f. n., (mass n.): acid

de: acid

lx: aasidh

pd: (-dha)

ps: n1-f-mass

syn: aashito {Eng}

key: aasidh

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

(Caabid-ka)

Qof cibaado badan; taqi.

caabid¹: m.l (-diin/-dyo, m.dh) C. ah: qof muslin ah oo diinta sida ay tahay ugu dhaqma. la-mid: caabud¹.

caabid²: f.g1 (-day, -dday) Ilaah u tukasho ama ka cabsasho. la-mid: caabud².

f.g1 (-day, -dday) Ilaah u tukasho ama ka cabsasho. m.f.dh, caabidid. la-mid: caabud.

m. n. worshipper, believer, devotee

-ka: (magac, lab, keli) qof cibaado badan. Dh: caabud, taqi.

bw: Arabic

cf: caalin

de: worshipper, believer, devotee

lx: caabid

pd: (-ka Pl: caabidiin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: caabid

(Caacid-da)

Sida la noqdo kolka roob badan oo laga jirsan waayey, cid qabto oo lagu rafaado.

m.f.dh eeg caac.

-da: (magac, dhedig, keli) sida ay noqoto cid uu ku da'ay, oo ku rafaaday, roob badan oo laga jirsan waayey. Caacid ayuu u dhintay neefku. Dh: dardhad, caacis.

(Caagid-da)

(wax) iska goyn, ka go'id; ka fogaan; geyid la'aan; naftiisa u diidid.

m.f.dh eeg caag³.

-da: (magac, dhedig, keli) «kala kala tegid ay gaabsasho ku jirto. Colaad raagtey meel lagu cartamay beelo kala caagey.

m.l (-miin, m.dh) la-mid: caalin¹.

name-m learned, educated

-ka: (n) a learned person in Islam; scholar (skolar); expert (ekis-peert) ~ aqoon-yahan, caalin

-ka: (magac, lab, keli) qof aad u yaqaana cilmiga siiba cilmiga diiniga ah. Li: caamo.

1. (Caalin-ka) Cilmi badan yaqaan; aqoon dheer leh, (ama caalim).

2. (Caalin-ta) (is-caalin) caasha dhiibasho si dhibyari loogu bireeyo; isdhiibid; dagaallamid la'aan.

caalin¹: m.l (culimmo/culummo, m.dh) 1. Qof aqoon badan u leh cilmiga. 2. Qof muslin ah oo diinta Islaanka aqoon sare u leh.

caalin²: m.f.dh eeg caali.

m.l (culimmo/culummo, m.dh) 1. Qof aqoon badan u leh cilmiga. 2. Qof Muslin ah oo diinta Islaanka aqoon sare u leh.

m. n. scholar, scientist, learned person

name-m learned (Arb)

-ka: (n) scholar (skolar); expert (ekis-peert); erudite (eryo-daayt); learned person in Islam ~ aqoon-yahan, caalim

magac afka Carabiga ka soo jeeda oo loo baxsho wiil loo rajaynayo ama Eebbe loo baryayo in uu noqdo qof aqoon badan leh, gaar ahaan ta diinta.

-ta: (magac, dhedig, keli) «is caasha dhiibid si hawlyari loogu gawroco; isdhiibid si dagaalla'aan ah.

bw: Arabic

de: scholar, scientist, learned person

lx: caalin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: caalin

(Caalla-ha)

Nafleyda caasha leh, la mid ah; nacas; doqon; dabbaal.

m.l (-layaal, m.dh) Qof aad u garaad yar; segeger.

m.l (-layaal, m.dh) Qof aad u garaad yar.

m. n. stupid person, fool

- caallaha: (n) the retarded (ri-taar-dhidh); mentally disabled person; handicapped (heen-di-kaapid) person

-ha: (magac, lab, keli) jaadadka waraabaha mid ka mid ah. Dh: dhidar.

caalle -ha: (magac, lab, keli) nafleyda caasha leh mid ka mid ah.

caalle -ha: (magac, lab, keli) qof maangaab ah. Caalle ha isku noqon, caqli aan lahayn, cilmigana an baran. Dh: nacas, doqon, dabbaal. Li: fariid, geesi, caaqil, halyey.

de: stupid person, fool

lx: caalle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: caalle

caarid¹: m.dh la-mid: caar¹.

caarid²: m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.

Low tide

(tilmaame) bad dib u baxday oo noqotay. Baddu waa caarid oo lama dabbaalan karo manta.

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad wax ku sugayso ku raagid oo ku caajisid.

(Caayid-da)

Hadal xun oo la qoonsado (qof, kd.) ku dhihid; aflaggaaddeyn.

m.f.dh la-mid: eeg cay³.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal xun oo la qoonsado qof ku dhihid. Dh: aflagaado.

m.f.dh eeg calaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheefsi.

(Calwid-da)

Calow noqday; miirnimadii ka ba'day; dhooboobid; qasmid.

m.f.dh eeg calow².

-da: (magac, dhedig, keli) midab cawl ah, u yeelid.

(Daalid-da)

Daal iska garasho; daal hayn.

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

tired

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

m.dh Oori; haweeney.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax aayar u wadid. 2. Wax yarayn.

v. spoil, alter for the worse

(fal) wax yaree.

gaalli: (fal) si tartiib ah u wad oo aayar.

de: spoil, alter for the worse

lx: gaalli

pd: (gaalliyey)

ps: v2a=

key: gaalli

m.f.dh eeg kaal³. la-mid: kaalin² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

(Laalid-da)

1. Laal cayaarid.

2. Meel kore surid, ka soo laallaadin.

3. Wax laalan oo aan weli dhicin ka dhigid; dib u dhigid.

m.f.dh eeg laal². la-mid: laalis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saarid ama ku tuurid. Dh: laalis.

laalid -da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigid; gadaal u riixid. Dh: laalis.

(Maalid-da)

Neef xoolo ah oo irmaan caano ka lisasho.

m.f.dh eeg maal³. la-mid: maal¹ (3), maalis², maalniin.

-da: (magac, dhedig, keli) naas irmaan caano ka lisasho. Dh: lisasho, maalis.

(Qaalli-ga)

Garsoore; garnaqe; qaaddi.

m.l (-iyo, m.dh/-iyaal, m.l/dh) Garsoore diinta Islaamka wax ku xukuma. la-mid: qaaddi.

m.l (-iyo, m.dh/-iyaal, m.l/dh) Garsoore diinta Islaamka wax ku xukuma. la-mid: qaaddi.

m. n. judge

-ga: (n) judge (jaaj); justice (jas-tis); magistrate (maajis-tareeyf) ~ xaakim, qaaddi; garsoore maxkamadeed

-ga: (magac, lab, keli) eeg qaaddi.

a: qaaddi

de: judge

lx: qaalli

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: qaalli

(Raalli-ga)

1. Waxyeello ama gef ama xumaato kale, caradii ama caloolxumadii laga qabey oo caloolsami lagu beddelo; xumaan cid loo qabey oo wanaag loo rogo; cafi; masaamax.

2. Caloolsami, mabsuud.

3. Oggolaanta wax la oggol yahay ama aan la diiddaneyn ama aan laga xumaanayn.

m.l 1. R. ah: qof faraxsan oo aan waxba tebeyn. 2. R. ah: qof aan arrin diid-daneyn.