by
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
by
/bay/ (prep) 1. u dhow (dhinaca ku haya). e.g. Could you sit by me? 2. darliqa (waddada wax loo maro ama waxa lugu tago). e.g. I will go by bus 3. aan ka danbayn, kama danbays. e.g. Ill be here by noon tomorrow. 4. min intaas (lugu dhuftay, xisaab ahaan) e.g. This house is 15 by 20 feet. 5. inta u dhaxaysa (waqtigaas gudihiisaa) e.g. I do my homework by tonight.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
by
prp., agta, geesta; by my side, agtaydii, geestaydii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adab
adab¹: m.l Suugaan.
adab²: m.dh (-byo, m.l) 1. Qalab u gaar ah aqal Soomaaliga oo wax lagu rito sida qufadda, xashinta iyo wixi lamida. 2. Kolay yar oo ka samaysan harag ama mayrax oo ay haweenku wax ku gurtaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
afdhuub
m.l (-bab/-byo, m.l) Labada tiir ee aqal irriddiisa ku mudan midkood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
albaab
albaab¹: m.l (-bbo/-byo m.dh) Bir, loox iyo wixi lamida oo hab gaar ah loo sameeyey oo guryaha irdahooda lagu awdo.
albaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Irrid, albaab u yeelid. 2. Albaab furan xirid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baarqab
m.l (-byo, m.dh) Awrka geela loogu daro in uu rimiyo oo aan la rarine baarkiisa qaba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bakhtiyaanasiib
m.l (-byo, m.dh) la-mid: baqtiyaanasiib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baqtiyaanasiib
m.l (-byo, m.dh) Ciyaar dadka ka qeyb gala intooda nasiibka leh wax ka helaan. la-mid: bakhtiyaanasiib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barasaab
m.l (-byo, m.dh) Qof dawlad u wakiilatay in uu gobol xukumo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayb
m.l (-byo, m.dh) Qalab ka kooban dhuun dhuuban iyo madax kuusan oo dhexda ka dalaloola oo tubaakada lagu dhuuqo. la-mid: beeb, biibbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
birjeeb
m.l (-bo/-byo, m.l) Bir, biraha kale lagu qabto oo ka kooban laba qalbac oo dhexda iska haysta oo marka gadaal la isaga qabto hore wax ka qabata; kalbad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
birqaab
m.l (-byo, m.dh) 1. Bir laba qalbac oo gadaal ama dhexda iska haysta ah oo dhuxusha birta kulul iyo wixi lamida lagu qabto. 2. Summad ka kooban laba alif oo isweydaarsan oo xoolaha lagu dhigto. la-mid: birqabad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
birshub
m.dh (-byo, m.dh) Qalab biraha lagu dhalaaliyo, qaabab kala duwanna u yeesho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biyashub
m.l (-byo, m.dh) Meel dabiici ama dad sameeyey ah oo ay biyuhu si habeysan uga daataan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
buuryaqab
buuryaqab¹: m.l (buuryaqab/-byo, m.dh) Qof aan gudnayn. la-mid: beejaqab.
buuryaqab²: m.dh (-bo, m.l) Gabar aan gudnayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caarad-dhuub
m.l (-byo, m.dh) 1. Wax kasta oo af fiiqan leh. 2. Nooc warmaha ka mid ah oo af fiiqan leh. 3. Nooc ka mid rasaasta oo af fiiqan leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caayib
m.l (-byo, m.dh) Qof caajis ah oo shaqada ka wahsada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
candhasaab
candhasaab¹: m.l (-byo, m.dh) Kolay maro ama harag ka samaysan oo ariga candhada loo geliyo si aysan dhashoodu u nuugin.
candhasaab²: f.g1 (-bay, -btay) Neef ari ah si aysan dhashiisu u nuugin kolay harag ama maro ka samaysan candhada u gelin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cantatab
cantatab¹: m.l 1. (-byo, m.dh) Qof aad u da'weyn oo caqligiisu doorsoomay. 2. C. ah: hadal aan milgo lahayn oo cabsi, argagax iyo wixi lamida keenaan. la-mid: catatab¹.
cantatab²: f.mg1 (-bay, -btay) Cabsi darteed, si jaahwareersan oo aan caqligal ahayn u hadlid. la-mid: catatab².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
carrab
m.l (-bo/-byo, m.dh) 1. Xubin jilicsan oo ku jirta afka nafleyda oo qaabbilsan dhadhanka, calaliska, liqida iyo kala soocidda hadalka. 2. C. ku dhufasho: carrabbaabid. 3. C. macaan: hadal macaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cashatab
cashatab¹: m.l (-byo, m.dh) Hal irmaan oo gaartey waqtigii ay ku rimi lahayd. la-mid: catajab¹.
cashatab²: f.mg1 (-bay, -btay) Hal irmaan, waqtigii ay rimi lahayd dhaafid. la-mid: cashatebi, catajab², catajebi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cidhib
cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.
cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bay
Khoori
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bay
vl. pron. she / they,
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bay
/bey/ (n) 1. gacan (biyo badda ama meel kale ka go'a) (n) 2. faraska midabka kafeega ah leh.(n) 3. xudduud (meel ku xaddidid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bay
/bey/ (n) galang (meel maagnathy haku gohyng).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bay
bay! (ereycodeed) lagu tusmeeyo orod fudud oo dheereeya.
bay-da: (magac, dhedig, keli) xammaarato maska iyo abeesada u eg oo sun leh kase yara weyn.
bay-ga: (magac, lab, keli) dhul ciiddiisu jilicsan tahay oo wada siman.
bay -ga: (magac, lab, keli) askari ama cid kale oo gaadh ah.
bay: (tilmaame) midab madow. Dibi bay leh oo baadiya yaa arkay. Li: caddaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bay
de: she / they + [FOCUS] = baa + ay
lx: bay
pd: (bey)
ps: focus + vpro
key: bay
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bay
n., jori.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bey
(Bey-ga)
Beey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bey
bey¹: m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
bey²: m.dh Nooc ka mid ah halaqyada waaweyn oo leh waabaayo halis ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bey
m.l Midab cad oo madow yari ku dheehanyahay oo ay yeeshaan lo'da, fardaha iyo riyaha.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bey
vl. pron. she / they,
bey m. n. gray
bey [feminine] n. snake species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bey
-ga: (n) grey (gareey), also gray (ame)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bey
-ga: (magac, lab, keli) midab ka dameeraha oo kale ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
boy
boy¹: m.l (booyaad, m.l/booyaal, m.l/dh) Adeege, madiidin.
boy²: f.mg1 (boyay, boysay) la-mid: oy.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
boy
m. n. servant, domestic, 'boy'
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
boy
/booy/ (n) wiil
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
boy
-ga: (n) [Pl. booyaal-sha] a domestic male servant
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
boy
/booy/ (n) unug, kurii, ighaar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
boy
(fal) xanuun, dhib ama naxdin darteed indhahaaga lilmo ha ka soo daadato. Biyaha oo harraad gubahayoo, gal u arooraaya. Geeridoon wax dilin oo ninkii go'ay u booyeysa. Dh: ooy.
boy: (fal) erey lagu tilmaamo dibiga oo loola jeedo: kala durki faaggagga. Dibiga boy dheh.
boy -ga: (magac, lab, keli) tumbaakhada ama buuriga afka la gasho, kolka ay xumaato ee baraarujin laga waayo.
boy-ga: (magac, lab, keli) wiilka doobbiilaha ah ee dharka kaawiyadeeya.
boy-ga: (magac, lab, keli) meesha u dhaxaysa labada faag, abuurka lagu saydho oo dib loo mariyo marashida, qiyaasana marba intaad shinniyaysay. Shinnida ku saydh boyga.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
boy
de: servant, domestic, 'boy' {Eng}
lx: boy
pd: (-ga Pl: booyaad (ka), booyaal (/sha))
ps: n7-m, n8-m
key: boy
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
boy
n., wiil, -ki, inan, -ki, kuray, -gi, mudakar, -ki; little boy, ilmo, -ihi, ku yar, kii yaraa; boys, small boys, inamo, -adi, caruur, -ti, maqal, -shi, maqaldad, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
buy
/bay/ bought; (v) 1. 1ibsi, gadasho. e.g. Can I buy these books? 2. yeelid; rumayn. e.g. I can't buy that kind of news.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
buy
/baay/ (v) gathow, gathythow.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
buy
v.tr., iibi, soo iibi, iibso, soo iibso, soo sii, siiso, ka iibi.