buumbuuni

(Buusbuusid-da)

Isku gudacelin; diisid.

-da: (magac, dhedig, keli) hoos u dhuudhuucin. Buusbuusid badan ku taalla. Dh: diisdiisid.

-ka: (magac, lab, keli) diisdiis isku dundunsan. Buubuuska iska hagaaji oo is giiji. Dh: buusbuus.

m.l (-fyo, m.dh) Dugaagad dahab ama qalin ka samaysan.

m.l (-fyo, m.dh) Dugaagad dahab ama qalin ka samaysan.

m.l 1. Barar; higaag. 2. (u) Wax farabadan; tubaalo.

m.l 1. Barar; higaag. 2. (u) Wax farabadan; tubaalo.

m. n. swelling, lump; heaps ~ piles (of), lots

-ka: (magac, lab, keli) streitotrichosis.

de: swelling, lump; [col] heaps ~ piles (of), lots

lx: buurbuur

pd: (-ka)

ps: n-m

key: buurbuur

(Buusbuus-ka)

(weel, kd.) meelo badan isaga gudaceshan; qonbob; diisdiis.

m.dh.u Meelo badan isaga gudaceshan; diisdiis.

m.dh.u Meelo badan isaga gudaceshan; diisdiis.

m. n., [collective] dents, indentations

buusbuus v. dent, crush

-ay / tay: (v) [plural of buus] make a dent in; dents (dentis)

-ka: (magac, lab, keli) eeg buubuus.

m.l Buur aan dhagaxyo lahayn oo dhir ka baxda dusheeda.

m.l Buur aan dhagaxyo lahayn oo dhir ka baxda dusheeda.

-ka: (magac, lab, keli) buurbuur yaryar oo shay ku dhex jira ama korkiisa laga arko. Shuurada burunbuurka ka baabi'i.

-da: (n) crumpling, crushing or denting

-da: (magac, dhedig, keli) noqoshada wax aan sinnayn. Buusbuusmidda ka ilaali distida. Dh: diisdiismid, dhuucdhuucsamid.

(Buti-buti) S Flagellaria guineensis Schumach. Flagellariaceae.

m.dh (-ooyin, m.l) Cayayaan yar, u eg suuska badarka gala oo qoryaha dhuuxooda burburiya; xar.

m.dh (-ooyin, m.l) Cayayaan yar, u eg suuska badarka gala oo qoryaha dhuuxooda burburiya; xar.

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan qoryaha engegan ku dhasha oo intuu cuno budliya. Bulunbulyo galool ledegtey Dh: bulumbulyo, xar.

-ka: (magac, lab, keli) eeg buud.

adj., pl. fat, heavy (ones)

(adj) [plural of buuran] fat (faat) ~ see [eeg] buuran

de: fat, heavy (ones)

lx: buurbuuran

pd: (buurbuurnaa Sg: buuran)

ps: adj-pl

key: buurbuuran

-da: (magac, dhedig, keli) buuriga oo canka la dhigto. Buuricuniddu caafimaadkay u darantahay.

de: dents, indentations

hm: 1

lx: buusbuus

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n2-m-col

key: buusbuus_1

de: dent, crush

hm: 2

lx: buusbuus

pd: (buusbuusay)

ps: v1=pl

key: buusbuus_2

Buusbuus leh; diisdiisan.

der. [adjective] crushed, crumpled, dented

(adj) dented (dentidh)~ see [eeg] buusan

-ka: (magac, lab, keli) la buusbuusay. Kildhi buusbuusanka ka dhawr distida cusub. Dh: diisdiisan.

buusbuusan: (tilmaame) wax hoos isugu diisdiisan. Baabuur buusbuusan wataa. Dh: dhuucdhuucsan.

de: crushed, crumpled, dented

lx: buusbuusan

pd: (buusbuusnaa)

ps: adj-der

key: buusbuusan

m.dh.u Xiddig-badeed.

-ga: (magac, lab, keli) dadaalida, aan waxba lala hadhin.

(Buubin-ta)

1. Eryid, cagaajin.

2. Lalin, haadin, bitin, duulin.

3. (biyo) dhibco ama roob ahaan meel ama qof ku kor doojin.

m.f.dh eeg buubi. la-mid: buubis.

-ta: (magac, dhedig, keli) bajin oo wax maagay ka dhigid. Awrka buubinta ka daa.

-ga: (magac, lab, keli) xoolaha nool ee tuugada lagu kaxaysto. Buubsi waxaan ku taabiyo boolina ma haystee. Dh: baabsi, caydhsi.

buubsi -ga: (magac, lab, keli) cayrsi ama kaxaysi. Beder iyo kabtiyo raaxo iyo, buubsi iyo weerar.

m.dh la-mid: buurnaan.

f. n., [abstract] fatness

-da: (n) fatness (faatnes); obesity (oo bii siti)

-da: (magac, dhedig, keli) aad u shishlaan. Buurnidu itaal kuuma tarto.

a: buurnaan

de: fatness

lx: buurni

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: buurni

بَدَانَة، سِمْنَة

m.l Ciyaar dhaqameed lagu jidboodo oo laga yaqaan degaanka Banaadir, muusikadeeduna waa shareero, durbaan iyo codad kala duwan. la-mid: nuumbi.

m.l Ciyaar dhaqameed lagu jidboodo oo laga yaqaan degaanka Banaadir, muusikadeeduna waa shareero, durbaan iyo codad kala duwan. la-mid: nuumbi.

-ga: (magac, lab, keli) ciyaar dhaqameed lagu jidboodo oo laga yaqaan degaanka Banaadir, muusikadeeduna waa shareero, durbaan iyo codad kala duwan. Dh: nuumbi.

-da: (magac, dhedig, keli) fiiqnaan oo wax soo yuucan ahaan. Waranku yuubni buu wax ku turqaa. Dh: yuuqni, fiiqni.

f.g2 (-iyay, -isay) Ceejin.

v. squeeze hard, wring

(fal) madaxa wax kaga duub oo nakhaska ku dheji. Buquuji oo sanka iyo afka qabo.

de: squeeze hard, wring

lx: buquuji

pd: (buquujiyey)

ps: v2a=tr

key: buquuji

f.g2 (-iyay, -isay) Wax is haystay cadad yaryar u kala jejebin. la-mid: bururi (2).

f.g2 (-iyay, -isay) Wax is haystay cadad yaryar u kala jejebin. m.f.dh, burburin.

v. crumble, break, crumple; demolish, destroy, ruin, wreck

-yey / say: (v) destroy (distarooy); smash (ismaash); break something into pieces; crumble (karambel) ~ jajabi, kharib

(fal) kala daadi, kala furfur. Burburi baaddilka xaqana dhis. Dh: jajabi.

de: crumble, break, crumple; demolish, destroy, ruin, wreck

lx: burburi

pd: (burburiyey)

ps: v2a=

key: burburi

m.l Dameer dibadeed ku nool gobollada Nugaal iyo Sanaag.

m.l Dameer dibadeed ku nool gobollada Nugaal iyo Sanaag.

-ga: (magac, lab, keli) jaad dameerdibadeedka ka mid ah oo u muuqaal dhow dameeraha la dhagdo. Gumburigii nugaal wuu ka dabargo'ay.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo maquuno ah bixin. 2. Xoog wax ku meel marsiin. la-mid: maquuni.

v. allot, apportion, mete out, distribute

-yey / say: (v) use force; force someone to act

(fal) cid xoog ku qabsooo ku qasab inay sidaad doonto ay sameeyaan. Dh: qabso

muquuni: (fal) cid muquuno sii. Baabuurka wilka muquuni

a: maquuni

de: allot, apportion, mete out, distribute

lx: muquuni

pd: (muquuniyey)

ps: v2a=

key: muquuni

(Qurmuun-ka)

Ur naftu kahato; wax qurun noqday waxa ka soo ura, kankama, daaca; qurun.

qurmuun¹: m.l Ur xun, ur naftu kahato; wax qurun noqday waxa ka soo ura, kankama, daaca; qurun. la-mid: qarmuun¹, qurmoon¹, qurun¹.

qurmuun²: f.mg4 (-naa, -nayd) Ur xun yeelasho (wax). la-mid: qarmuun¹, qurmoon¹.

qurmuun¹: m.l Ur xun, ur naftu kahato; wax qurun noqday waxa ka soo ura, kankama, daaca; qurun. la-mid: qarmuun, qurmoon, qurun.

qurmuun²: f.mg4 (-naa, -nayd) Ur xun yeelasho (wax). m.f.dh, qurmuunaan. la-mid: qarmuun, qurmoon.

m. n., [abstract] stink, stench, bad ~ foul smell

-ka: (n) bad smell; foul odor also [odour]; stink (istink); stench (isteenj); fetor (feey-tar); mustiness (masti-nes) ~ qarmuun, qadhmuun, qurun

-ka: (magac, lab, keli) wax urtiisu aad u daran tahay. Dh: qadhmuun.

a: qarmuun ~ qurmoon, qadhmuun

cf: ur, qurun {C}

de: stink, stench, bad ~ foul smell

lx: qurmuun

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: qurmuun

m.l (muus.) Shareero.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid si naxariis iyo xushmad leh u kaalmeyn. 2. Iska b.: cid, wax ay dhibsaneyso is ka ilaalin. m.f.dh, bambaanin.

v. help ~ aid; treat someone well

yey say: (v) help someone to recover ~ baxnaani

(fal) garab joogso oo hoo iyo hadalba ku taageer. Ninku maantuu garab u baahan yahaye bambaani. Dh: taageer.