Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Bulolod) C Ipomoea donaldsonii Rendle. Concolvulaceae.

2

C Ipomoea marmorata Britt. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

[BOLOLOT] Ipomoea donaldsonii 01

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel boholo badan leh. Dh: boholood.

waa la naqliyay ✓

1

(Buuhood-ka)

2

Dhulka meelihiisa jilicsan oo ruubta ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ciid jilicsan oo boor badan. 2. Dhir wax lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ciid jilicsan oo boor badan. 2. Dhir wax lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. soft spots in the ground; marsh, swamp

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid jilicsan leh oo bus ah. Buuhoodkaas geela u foofiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: soft spots in the ground; marsh, swamp

2

lx: buuhood

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: buuhood

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhul biyoqabad leh oo carrocad ah oo beerista aad ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hareeraha day, baallahaaga eeg. Markaan baallooday baan buugga arkay

2

baallood -ka: (magac, lab, keli) daymo hareeraha ah. Anigaaba baalloonayee baarax baa dhacaye. Dh: jeelaalo, jalleeco, daymood.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg balaloo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha oo geed sun leh daaqay bukood.

2

balalood -ka: (magac, lab, keli) xoolo soo aroora iyaka oo aan yeel iyo qalab lagu waraabiyo loo sidin, ceelalyana ka soo horraynin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bohololood.

waa la naqliyay ✓

1

(Buulalla-da)

2

1. Degmada iyo godadka quraanyada.

3

2. Cudur haragga ku dhaca oo nabarro yaryari ka soo yaacaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (u) Godadka quraanyada. 2. (daawo) Finan yaryar, badan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (u) Godadka quraanyada. 2. (daaw.) Finan yaryar, badan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] anthill; skin disease with pustules

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) godadka ay qudhaanjadu gasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: anthill; [fig.] skin disease with pustules

2

lx: buulallo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: buulallo

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dub biyo gelid xanuun awgiis.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dub biyo gelid xanuun awgiis. m.f.dh, buulalloobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg buulallow.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg guulallow².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bannaan xoolo-daaqeen ah. Bocoodkaa ku dareeriya baraarka. bocood-da: (magac, dhedig, keli) ciid jilicsan, aan buuraley iyo kaymaley midna ahayn. Haddii aad bannaankiyo, bacoodaha aad ka guurtaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bukasho.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg buko.

waa la naqliyay ✓

v.pat: get sick, become ill

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan qabid.

waa la naqliyay ✓

1

de: get sick, become ill

2

lx: bukood

3

pd: (bukooday)

4

ps: v1=pat

5

key: bukood

waa la naqliyay ✓

name-m light skinned. Cf: Bullaale, Bullo

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg bullaale.

waa la naqliyay ✓

nickname-m hut owner, nestler; lit: hut owner or he who lives in a nest

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof buul iyo dhogor jirkiisu ku rogantahay. Dh: timo, duf, dogor. buulle: magac ama naanays loo baxsho wiil timo weyn oo buul u eg leh.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: lulmood.

waa la naqliyay ✓

vl. n. drowsiness, sleepiness

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lulo dareemid; lulmo hayn; lulmood.

waa la naqliyay ✓

1

de: drowsiness, sleepiness

2

lx: lulood

3

pd: (-ka)

4

ps: vn-m

5

key: lulood

waa la naqliyay ✓

Garaanagar-bireed leh caarado fiiqan oo dilindillayn loogu xardho dusha salaaxmada shamiintada ee gudaha aqallada iwm.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku b.: yalaalugo dareemid.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'xoolo' dhir ama doog aad cuntay ku sumow oo ku bukoo. Lo'dii way wada balalootay.

waa la naqliyay ✓

/balluun/balloons, ballooning, ballooned;(n) caag ama bambiiro laga buuxsho neef (biibiile). e.g. They blew up balloons for the party.

waa la naqliyay ✓

/balluun/ (n) buufing.

waa la naqliyay ✓

v. begin, start, commence

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) beginning; starting

waa la naqliyay ✓

1

de: begin, start, commence

2

lx: billoow

3

pd: (billaabay / billoowday)

4

ps: v1=tr

5

xe: She started crying as soon as he left.

6

xv: Waxay billoowday inay ooydo isla markii uu tegay.

7

key: billoow

waa la naqliyay ✓

1

(Bololid-da)

2

Bolol noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bolol². la-mid: bolol¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xorshosh noqosho. Bololid iyo miici galool kala dheer.

waa la naqliyay ✓

/duldog/ (n) eey hoog bathyng oo fool luku obsythaw leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: Somali spin dance for men and women, accompanied by clapping

2

hm: 1

3

lx: bullo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f

6

key: bullo_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: bullaale

2

de: olive brown, isabella color (of a horse)

3

hm: 2

4

lx: bullo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-col/abs

7

key: bullo_2

waa la naqliyay ✓

/bulak/ (n) duby dhuffaang eh.

waa la naqliyay ✓

n., dibi yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Cad soor ah oo la mariyo looxa qur'aanka inta aan wax lagu qorin.

waa la naqliyay ✓

-ay / buskootay: (v) recover (ri-ka-ver); convalesce (kon-va-les); recuperate (ri-kuu-pareeyt); regain normal health; get better ~ rayso, xafaaroob

waa la naqliyay ✓

(fal) cid nabar gaadhay ama xanuun badani soo maray buullo sii, hilib iyo cunto nafaqo badan isugu dar, muddo si gaar ah u xanaanee. Ninka adaa jabiyeye iska buullay. Dh: nafaqee, buullee.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg buullay.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh gashaanti ah oo aqal keligeed gasha. Buulley la haasaawaa. buullo -da: (magac, dhedig, keli) nafaqo gaar ah sida hilibka oo qof dhib ama nabar soo gaadhay la siiyo. Buullo gool baa loo qashaa iyo koronnada waaweyne.

waa la naqliyay ✓

Neuracanthus polyacanthus 01

waa la naqliyay ✓

inch. v. change for the worse

waa la naqliyay ✓

-ay / dullowday: (v) be wicked; worsen (woorsariy, become more inferior, degenerate (di-janareeyt); go from bad to worse ~ dullow

waa la naqliyay ✓

1

de: change for the worse

2

lx: dulloob

3

pd: (dulloobay)

4

ps: v1=inch

5

key: dulloob

waa la naqliyay ✓

1

(Lulmood-ka)

2

Lulmo qabasho; hurdo hayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg lulmoo. la-mid: lulood.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg lulmoo. la-mid: lulood.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] drowsiness, sleepiness

2

lulmood v.pat: feel drowsy

waa la naqliyay ✓

-ay / lulmootay: (v) become sleepy, dozy or drowsy

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lulmo iska dareemid: hurdo iska arkid.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed ka mid ah geedaha beeyada dhala.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed ka mid ah geedaha beeyada dhala.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qolofta geedka la sarco marka xabagta laga dhammaysto sida qolofta fooxa. Luufood ayaan soo guray.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg muqloo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shilin yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Muusood-ka)

2

Dhoolbirid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: muusaabid.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg muusaw.

waa la naqliyay ✓

v.pat: smile

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qosol dhoolla caddayn ah oon weyneyn qosol. Kolkaad qoslaysid afka ha waaxine muusood. Dh: muusoo, dhoolla caddee.

2

muusood -ka: (magac, lab, keli) qosol dhoolla caddayn ah oo la qoslo. Muusoodku waa calaamad raali ahaansho. Dh: dhoollacaddayn.

waa la naqliyay ✓

1

bw: muusaab

2

de: smile

3

lx: muusood

4

nt: muusood (ka) [vn-m]

5

pd: (muusooday)

6

ps: v1=pat

7

key: muusood

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg sulmoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg suroo.

waa la naqliyay ✓

nickname-m anthill; lit: one who is afflicted with a skin disease or pustules; hence the nickname

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) godka ay qudhaantu degto. Buullalada qudhaanjada innaga fogeeya. Dh: buulqudhaanjo.

2

buullalo -da: (magac, dhedig, keli) cudur maqaarka ku dhaca oo nabarro ka soo baxaan. Buullalo nimay haysaa miyuu gogol seexdaa waa sidaan ahaye?

3

buullalo -da: (magac, dhedig, keli) cudur dadka ku dhaca oo finan yaryari ay oogada ay ka soo dareeraan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac,dhedig, keli) nafaqo wanaagsan siin, sida neef loo qalo qof dhaawac soo gaadhay ama xanuun ritay.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg faalloo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg faalloo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) «ka arrin ama wax kale, wax ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Guunfood-ka)

2

Neef dheddig, kolka uu inta awr u baahdo waayo oo sidaas darteed u rimi waayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg guuntoo. la-mid: guuntoobid.

waa la naqliyay ✓

m. n. female animal remaining unmated

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg guntoobid. guuntow: (fal) lax, wan saarta waa.

waa la naqliyay ✓

1

de: female animal remaining unmated

2

lx: guuntood

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: guuntood

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qosol dhoolla caddayn ah oon afka la kala waaxin. Muunsoodku waa calaamad raali ahaansho. Dh: dhoollacaddayn. Li: afkalawaax.

waa la naqliyay ✓

1

(Naallood-ka)

2

Naallo helid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: naallayn.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg naalloo.

waa la naqliyay ✓

v.pat: be happy ~ lucky

waa la naqliyay ✓

buulolood