buullay — Macnaha & Turjumaada

(fal) cid nabar gaadhay ama xanuun badani soo maray buullo sii, hilib iyo cunto nafaqo badan isugu dar, muddo si gaar ah u xanaanee. Ninka adaa jabiyeye iska buullay. Dh: nafaqee, buullee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac,dhedig, keli) nafaqo wanaagsan siin, sida neef loo qalo qof dhaawac soo gaadhay ama xanuun ritay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cun wax laguu yareeyey. In kalay bulaysaye, adse beer ma dubanine.

2

bullay-ga: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo caddaan casaan xiga ah. Sac bullay ah ayaa halkaa daaqaya. Dh: beesh.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh gashaanti ah oo aqal keligeed gasha. Buulley la haasaawaa. buullo -da: (magac, dhedig, keli) nafaqo gaar ah sida hilibka oo qof dhib ama nabar soo gaadhay la siiyo. Buullo gool baa loo qashaa iyo koronnada waaweyne.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) la garran qof ama dad gar iyo dacwadi idin ka dhaxayso. Si wanaagsan u baan oo ha caytamin. Dh: garran, dacwi.

2

baan: (fal) baaq oo u yeedh. Soomaali khayr baan ugu baanayaa.

3

baan: (fal) caddee oo qeex. Eray kalana waw noqonayaa unug yar baan baanay

4

baan: (fal) hadal gooddi, faan iyo dhaar isugu jira dheh.

5

baan: (qurub) falkaabe ah oo ka kooban 'baa' iyo 'aan' oo la isku daray. Cali baan arkay. Buux baan bariidiyey. Dh: ayaan.

6

baan -ka: (magac, lab, keli) hey'ad lacagta maamusha, kaydisa oo ilaalisa. Dh: bangi.

7

baan -ta: (magac, dhedig, keli) laba duul ama laba qof oo ay dacwad dhextaallo doodda dhexmarta. Arrinta bir ha ku galinee, baan ku gala. Dh: baane.

8

baan -ta: (magac, dhedig, keli) dheefta dheeraadka ah ee la siiyo qofku markuu cawarmo ama jabo ama taag darreeyo la siiyo. Dh: nafaqayn, buullayn, baanasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo loo qalo qof la buullaynayo ama nabar la gaadhsiiyay. Dh: badhigooyo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) buullayn oo neef iyo wax ka badan u qalid. Barigoyntu waa xeer hore oo Soomaalidu isku ogayd. Dh: badhigoyn.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) buullo la siiyey oo la nafaqeeyey. Wuu illeen waa nin buullaysan. Dh: an.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg buullay.

2

buuli -ga: (magac, lab, keli) nin aqoon badan oo cilmi Ilaahay ku shubay. Ba'dana aan ka dhigo waanigii buuliga ahaaye. Dh: afgudhiye.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg buullays.

2

buulis -ka: (magac, lab, keli) eeg booliis.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) ciddii uu la socday ka hadhsan; aan ka mid ahayn. Dh: hadhsan.

2

reeban: (tilmaame) dib jirta oo laga tegey ah.

3

reeban: (tilmaame) buullaysan oo mag iyo ducaba la siiyay ah. Ninku wuu reeban yahay oo hadduuu caawa dhinto mag ma leh.

4

reeban: (tilmaame) xarako aan lahayn oo sukuun wato ah. Labo xaraf oo wada reeban isma raacann.

waa la naqliyay ✓

-da: ( magac, dhedig, keli) baanasho iyo buullayn loo sameeyo qof dhaawac ama bugtaan qaba. Wuu kabmi lahaaye waqaqo ayuu waayay. Dh: buullo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Awoowayaal hore oo cidi ka soo farcantay.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Awoowayaal hore oo cidi ka soo farcantay. 2. Awoowaha labaad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] forefathers, ancestors

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aabbayaashii hore ee laga soo farcamay.

waa la naqliyay ✓

1

de: forefathers, ancestors

2

lx: abuullan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

key: abuullan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg buuflee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) buufta hayn oo neef kolla hoos u jiidid kolla kor. Buuflaynta daa oo saani u hadal.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) godka ay qudhaantu degto. Buullalada qudhaanjada innaga fogeeya. Dh: buulqudhaanjo.

2

buullalo -da: (magac, dhedig, keli) cudur maqaarka ku dhaca oo nabarro ka soo baxaan. Buullalo nimay haysaa miyuu gogol seexdaa waa sidaan ahaye?

3

buullalo -da: (magac, dhedig, keli) cudur dadka ku dhaca oo finan yaryari ay oogada ay ka soo dareeraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul buuro dhaadheeri leh oon bannaan lahayn ama uu ku yar yahay. Buuralayda golis waa dhul can ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Mayrax feeran oo haamaha bul lagu catireeyo.

waa la naqliyay ✓

(fal) bul iyo shaash u yeel. Googoradda inanta yar bulay. Dh: bulee.

waa la naqliyay ✓

/bulli/ (n) qofka xooggiisa dadka kale ugu xoog sheegta (ku dhiba).

waa la naqliyay ✓

1

/buli/ (n) qof lang tabar yer ing hoog sheeghithaw.

2

/buli/ (v) obsiyow, dhibow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) timo weyn intaad bixiso si cufan u feedh, buuko ka dhig. timahaaga buukay. Dh: cuf, buukee.

waa la naqliyay ✓

nickname-m hut owner, nestler; lit: hut owner or he who lives in a nest

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof buul iyo dhogor jirkiisu ku rogantahay. Dh: timo, duf, dogor. buulle: magac ama naanays loo baxsho wiil timo weyn oo buul u eg leh.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka dhig wax aan nadiif ahayn oo xaqiran.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waa inta ku jirta caloosha iyo xiidmaha uusku maro.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg buullay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhul biyoqabad leh oo carrocad ah oo beerista aad ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Duullan-ka)

2

Ku talaggalka lagu talaggalay ama la guddoonsadey in la duulo.

waa la naqliyay ✓

dųullan: m.l la-mid: dųullaan (1).

waa la naqliyay ✓

m. n. state of war-readiness

waa la naqliyay ✓

1

a: duullaan (2)

2

de: state of war-readiness

3

lx: duullan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-st

6

key: duullan

waa la naqliyay ✓

1

(Fulai) S Oncocalyx kelleri (Engl.)Gilbert. Loranthaceae.

2

S Tapinanthus sansibarensis (Engl) Danser. Loranthaceae.

3

S Erianthemum dregei (Eckl. & Zeyh.)Van Tiegh. Loranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) buulal yar yar kolba beel ka dhisid. Magaalada buulallaynta ha laga daayo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg buluqbuluqlayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo, meel cidhiidhi ah ka soo bood oo coday. Dh: buqdho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jiqilaysiga gacanta la tiirsado. Nin culus xusullays haka sugin. Dh: jiqilaysi.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) birds that can fly ~ haad

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) firecracker (faayar-karaker)-, fireworks (faayar weerkis) ~ rash

waa la naqliyay ✓

/burglari/ (n) tuugnimy.

waa la naqliyay ✓

nickname-m anthill; lit: one who is afflicted with a skin disease or pustules; hence the nickname

waa la naqliyay ✓

1

(Buulalla-da)

2

1. Degmada iyo godadka quraanyada.

3

2. Cudur haragga ku dhaca oo nabarro yaryari ka soo yaacaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (u) Godadka quraanyada. 2. (daawo) Finan yaryar, badan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (u) Godadka quraanyada. 2. (daaw.) Finan yaryar, badan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] anthill; skin disease with pustules

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) godadka ay qudhaanjadu gasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: anthill; [fig.] skin disease with pustules

2

lx: buulallo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: buulallo

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-syo, m.dh) Hooy yar oo ka samaysan caws iyo qoryo la isa saaray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aqalsoomaali yar, aan si fiican u habaysnayn, aan harrarro ka samaysnayn ee caws ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] (adj.): mountainous area, mountain range; mountainous

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli)

waa la naqliyay ✓

1

de: mountainous area, mountain range; [atr.] mountainous

2

lx: buuraley

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: buuraley

waa la naqliyay ✓

Earthening

waa la naqliyay ✓

1

(Duullaan-ka)

2

Col dagaal ku talaggalay oo u socda.

waa la naqliyay ✓

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

waa la naqliyay ✓

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

waa la naqliyay ✓

m. n. attack-force, raiding party, invasion, expedition

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) attack (ataak)-, assail (a-seel)-, raid (reeydh); onslaught (on-isloot); offensive (o-feen-siv) ~ weerar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, col ku bixin oo weerar qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

de: attack-force, raiding party, invasion, expedition

2

lx: duullaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: duullaan

waa la naqliyay ✓

غزو

waa la naqliyay ✓

name-m war-monger; attacker or slaughterer

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhiirran oo duullimaadka iyo hawsha u heellan oo aan loo dirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuullaan-ka)

2

Habka iyo aqoonta fardaha, kd., loo fuulo.

waa la naqliyay ✓

m.l Aqoonta iyo isticmaalka fardaha iyo rakuub fuulidda.

waa la naqliyay ✓

m. n. horsemanship, riding

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habka iyo aqoonta fardaha loo fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

de: horsemanship, riding

2

lx: fuullaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: fuullaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg quuqlee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) soo buqashada dareere ka soo burqanaya meel.

waa la naqliyay ✓

1

(Xusullaysi-ga)

2

Dangiigsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xusullaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhinac loo jiifo oo xusulka dhulka lagu muto. Xusullaysi ayaan ku casheeyey. Dh: jiqilaysi, dangiigsi.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Xusul mudasho. 2. Dhudhun wax ku cabbirasho.

waa la naqliyay ✓

v. measure from elbow to finger tip; rest on one's elbow

waa la naqliyay ✓

(fal) gacanta jiqilayso oo xusulka oo taagan calaacasha barko. In yar xusullayso waan kacaynaaye. Dh: jiqilayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: measure from elbow to finger tip; [ext.] rest on one's elbow

2

initial: x

3

lx: xusullayso

4

nt: xusullaysi (ga) [vn-m]

5

pd: (xusullaystay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xusullayso

waa la naqliyay ✓

1

(I) Toro;

2

(S) DIBI (S. c. m.; Dibi); Hawr (S. c. m.: Haur); Rái (S. m.; Rai)

waa la naqliyay ✓

/bul/ (n) dubyghy loothy, moroothyghy i hoola bersho.

waa la naqliyay ✓

n., dibi, -gi.

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m. n. hut; nest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.

2

buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.

3

buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.

waa la naqliyay ✓

1

de: hut; nest

2

lx: buul

3

pd: (-ka Pl: buulal)

4

ps: n4-m

5

key: buul

waa la naqliyay ✓

عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ

waa la naqliyay ✓

(fal) qof ul la dhac ama ku garaac. Ulay inanka edeb ha yeeshee. Dh: dhengeday.

waa la naqliyay ✓

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

waa la naqliyay ✓